Sözcük Türleri

(I) Gökyüzünde süzülen martıların sesini dinliyorum sessizce. (II) Denizden esen tatlı rüzgâr, içimi ferahlatan bir serinlik sunuyor bana. (III) Uzaklarda kaybolan gemilerin nereye gittiğini merak etmek... (IV) Kıyıya vuran dalgaların çıkardığı sesler ruhumu dinlendiriyor. (V) Zamanın nasıl geçtiğini hissetmeden oturuyorum burada saatlerce.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde çekimli bir fiil (eylem) yoktur?

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcük ve ekleri, üstlendikleri işlev ve tür bakımından sağda verilen zamir türleriyle eşleştiriniz.

Derecelendirme zarfları; sıfatların, fiillerin, fiilimsilerin ya da zarfların anlamını derece, miktar veya üstünlük yönünden etkileyen sözcüklerdir. Bu sözcükler, cümlede bir sıfatı ya da zarfı derecelendirme göreviyle kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde derecelendirme zarfı, bir sıfatı derecelendirme göreviyle kullanılmıştır?

Aşağıdaki cümlelerde altı çizili olan zamirleri (adılları), sağda verilen zamir türleriyle eşleştiriniz.

Çekimli fiiller, kip ve şahıs eki alarak çekimlenen fiillerdir. İsim-fiiller (fiilimsiler) ise fiil kök veya gövdelerine gelen eklerle türetilseler de artık isim soylu sözcük haline geldiklerinden çekimli fiil kabul edilmezler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde çekimli fiil yoktur?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde derecelendirme belirteci, diğerlerinden farklı türde bir sözcüğün anlamını derecelendirmiştir?

Türkçede belirtme durumu eki olan '-ı / -i / -u / -ü' ile üçüncü teklik şahıs iyelik eki olan '-ı / -i / -u / -ü' sıklıkla karıştırılmaktadır. İyelik eki eklendiği sözcüğün kime ya da neye ait olduğunu belirtirken belirtme durumu eki ise cümlede eylemden etkilenen varlığı (nesneyi) belirtir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde '-ı / -i / -u / -ü' eki, eklendiği sözcüğe belirtme durumu (hâl) eki görevinde kullanılmıştır?

I. Yazar, bu eserinde sıradan insanların dramını yalın bir dille aktarmaya çalışmış.
II. Şiirlerinde çocukluk günlerine duyduğu ��zlemden ötürü hüzünlü bir hava hâkimdir.
III. Fırtınaya rağmen balıkçılar sabaha karşı denize açılmaktan çekinmediler.
IV. Yeni projesini tamamlamak üzere laboratuvarda günlerce uykusuz kaldı.
V. Onun gibi yetenekli bir gencin bu alanda başarısız olması düşünülemez.

Bu cümlelerdeki edatlarla (ilgeçlerle) ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Türkçede derecelendirme (miktar) belirteçleri; eylemlerin, eylemsilerin, sıfatların ya da kendi türünden sözcüklerin anlamını derece yönüyle pekiştiren veya sınırlandıran sözcüklerdir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde derecelendirme zarfı, diğerlerinden farklı türde bir sözcüğün anlamını etkilemiştir?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem, çekimli bir fiil değildir?

Aşağıdaki cümlelerde koyu renkli olarak verilen isimler ile bu isimlerin dil bilgisel özellikleri eşleştirilmek istenmektedir. Buna göre, sol sütundaki cümlelerde yer alan isimleri sağ sütundaki uygun yapısal ve anlamsal açıklamalarla nasıl eşleştirirsiniz?

Aşağ��daki cümlede boş bırakılan yeri, verilen tanımdan yola çıkarak uygun dil bilgisi terimiyle doldurunuz.

Kimi zaman çocukluğun o loş ve kokulu odalarında, geçmişin gölgesiyle örülü bir sessizlik karşılar bizi. Zamanın bu amansız akışında, insan ruhunun derinliklerine sızan her hüzün, aslında yitirilen bir cennetin habercisidir.

Bu parçada geçen isimlerle (adlarla) ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Edebiyat dünyasında (I) en verimli dönemini yaşayan yazar, son romanında (II) gayet samimi bir dil kullanmıştır. Eserdeki (III) fazla detay, okuru (IV) daha derin bir düşünce dünyasına davet ederken yazarın (V) oldukça özgün üslubu da dikkat çekmektedir.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi, bir sıfatı derecelendiren miktar belirteci (zarfı) görevinde kullanılmamıştır?

Gökyüzünün kurşuni bir renge büründüğü o soğuk sonbahar sabahında, limandan kalkan son gemi ufukta (I) yavaşça kayboldu. Genç adam, ahşap iskelede (II) tek ba��ına durmuş, rüzgârın sert uğultusuna karşı gözlerini uzaklara dikmişti. İçinde biriken o tarif edilemez hüzün, dalgalarla birlikte kıyıya vuruyordu. O an, geçmişin (III) en güzel günlerini hatırlayarak derin bir iç çekti. Ne kadar dirense de zamanın bu acımasız akışına karşı koyamayacağını (IV) çok (V) iyi biliyordu.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü daralmasına uğramış bir çekimli fiil kullanılmıştır?

Sıfatlar (ön adlar), isimlerin önüne gelerek onları renk, şekil, durum gibi yönlerden niteleyen ya da işaret, sayı, belgisizlik, soru gibi yönlerden belirten sözcüklerdir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'çok' (veya çekim eki almış biçimi olan 'çoğu') sözcüğü sıfat görevinde kullanılmıştır?

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerleri, cümlenin anlam ve yapı bütünlüğünü sağlayacak şekilde uygun isim çekim ekleriyle (iyelik ve hâl ekleri) tamamlayınız.

(I) Son derece etkileyici bir üslupla kaleme alınan bu roman, okuru ilk sayfadan itibaren sarıp sarmalıyor. (II) Yazar, karakterlerin iç dünyasını oldukça başarılı tasvirlerle gözler önüne sermiş. (III) Dönemin toplumsal yapısı da eserde en ince ayrıntısına kadar titizlikle işlenmiş. (IV) Kitabın kahramanı, zor durumlar karşısında pek soğukkanlı davranarak çevresindekileri şaşırtıyor. (V) Sanatçı, bu son yapıtında çok sade bir Türkçe tercih ederek geniş kitlelere ulaşmayı başarmış.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde derecelendirme zarfı, bir zarfın anlamını derecelendirme göreviyle kullanılm��ştır?

Sol sütunda verilen cümlelerde yer alan edatların (ilgeçlerin) cümlelere kattığı anlam ilgilerini, sağ sütundaki kavramlarla eşleştiriniz.