Soru

Zorluk: OrtaNeden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkileri

(I) Son yıllarda yapay zekâ algoritmaları, eski medeniyetlerden kalan ve henüz çözülememiş çivi yazılı tabletlerin deşifre edilmesinde sıklıkla kullanılıyor. (II) Bu algoritmalar, binlerce yıllık kırık tablet parçalarını görsel olarak eşleştirerek eksik metinleri tamamlamak amacıyla tasarlanmıştır. (III) Bilgisayarlı analizin sunduğu hız sayesinde araştırmac��lar, daha önce onlarca yıl süren filolojik incelemeleri artık birkaç güne sığdırabiliyor. (IV) Ancak yapay zekanın sunduğu bu önerilerin bilimsel olarak kabul görmesi, uzman filologların son kontrolleri titizlikle yapması koşuluna bağlıdır. (V) Teknolojinin bu alanda sunduğu imkânlar arttıkça geçmişin karanlıkta kalmış yazılı kültürlerine dair yeni pencerelerin açılacağı muhakkaktır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde sırasıyla amaç-sonuç, neden-sonuç ve koşul-sonuç ilişkileri kurulmuştur?

  1. II, III ve IVCevap
  2. B
    I, II ve III
  3. C
    II, IV ve V
  4. D
    III, IV ve V
  5. E
    I, III ve IV

Cevap

II, III ve IV numaralı cümlelerin yer aldığı seçenek
Doğru seçenekte belirtilen II. cümlede 'eksik metinleri tamamlamak amacıyla tasarlanmıştır' ifadesiyle amaç-sonuç ilişkisi; III. cümlede 'bilgisayarlı analizin sunduğu hız sayesinde filolojik incelemeleri artık birkaç güne sığdırabiliyor' ifadesiyle neden-sonuç ilişkisi; IV. cümlede ise 'önerilerin bilimsel olarak kabul görmesi, uzman filologların son kontrolleri titizlikle yapması koşuluna bağlıdır' ifadesiyle koşul-sonuç ilişkisi kurulmuştur. Bu durum soruda istenen sırayı tam olarak karşılar.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin yargı ve gerekçelerini teker teker belirlemek.
İkinci cümlede 'eksik metinleri tamamlamak amacıyla' ifadesi eylemin hedeflenen yönünü (amacı) gösterir. Üçüncü cümlede 'hız sayesinde' ifadesi eylemin gerekçesini (nedenini) belirtir. Dördüncü cümlede 'koşuluna bağlıdır' ifadesi ise eylemin gerçekleşme şartını (koşulunu) ortaya koyar.
Soruda istenen sırayı (amaç-sonuç, neden-sonuç ve koşul-sonuç) doğru tespit edebilmek için her bir cümlenin anlam ilişkisini tek tek ortaya çıkarmak gerekir.
2
Bulunan anlam ilişkilerini soruda verilen sırayla eşleştirmek.
Sırasıyla amaç-sonuç (II. cümle), neden-sonuç (III. cümle) ve koşul-sonuç (IV. cümle) ilişkilerinin kurulduğu görülür.
Bulunan sonuçların soru kökündeki sırayla uyumlu olup olmadığını kontrol etmek.

Anahtar Kavram

Cümleler Arasındaki Anlam İlişkileri (Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç, Koşul-Sonuç)

İpuçları

1
Cümlelerdeki '-mak amacıyla', '-den dolayı / sayesinde' ve '-sa / -se / koşuluna bağlıdır' gibi ipucu kelimelerine dikkat edin.
2
İkinci cümledeki 'amacıyla' kelimesi amaç-sonuç ilişkisini, üçüncü cümledeki 'sayesinde' kelimesi neden-sonuç ilişkisini işaret eder.
3
Dördüncü cümlede yer alan 'koşuluna bağlıdır' ifadesi doğrudan koşul-sonuç (şart) ilişkisini kurmaktadır. Bu üç cümlenin sıralamasını seçeneklerde arayın.

Daha Fazla Pratik

Neden-sonuç ve amaç-sonuç farkını pekiştirmek için 'için' edatının kullanıldığı cümlelerde 'hangi gerekçeyle' ve 'hangi hedefle' ayrımını yapan diğer soruları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleleri incelerken 'Hangi amaçla?', 'Neden/Niçin?' ve 'Hangi koşulla?' sorularını yüklemlere yönelterek aldığınız yanıtların doğruluğunu teyit edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla