Soru

Zorluk: OrtaMecaz Anlam

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan koyu yazılmış sözcük, gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak yeni bir anlam kazanmıştır?

  1. A
    Müzenin geniş pencerelerinden içeri giren güneş ışığı, tarihî heykellerin üzerindeki ince toz tabakasını net bir şekilde gösteriyordu.
  2. B
    Tabloların restorasyonunda kullanılan kimyasal maddelerin yaydığı koku, galerideki havalandırma sisteminin yetersizliği yüzünden dışarıya sızdı.
  3. Genç ressamın eserlerinde kullandığı bu dinamik teknik, sanat camiasında uzun süredir devam eden durgunluğu kamçıladı.Cevap
  4. D
    Sergi salonundaki nem oranının yüksek olması, ahşap çerçevelerin zamanla genleşmesine ve eğilmesine yol açabilir.
  5. E
    Sanat tarihçisi, konferansında klasik dönem eserleri ile modern eserler arasındaki yapısal farkları detaylıca karşılaştırdı.

Cevap

Genç ressamın eserlerinde kullandığı bu dinamik teknik, sanat camiasında uzun süredir devam eden durgunluğu kamçıladı.
Doğru yanıt, durgunluğu kamçıladı ifadesinin yer aldığı seçenektir. Bu cümledeki 'kamçılamak' sözcüğü, fiziksel olarak bir hayvana veya nesneye kamçı ile vurmak olan gerçek anlamından tamamen uzaklaşmış, 'canlandırmak, harekete geçirmek, uyarmak' anlamlarında soyut bir mecaz anlam kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki koyu yazılmış sözcüklerin sözlük (temel) anlamları belirlenir.
'göstermek' (görünür kılmak), 'sızmak' (dar aralıktan geçmek), 'kamçılamak' (kamçıyla vurmak), 'genleşmek' (hacimce büyümek), 'karşılaştırmak' (mukayese etmek).
Sözcüklerin temel anlamlarını bilmek, mecaz anlamın tespiti için ilk adımdır.
2
Sözcüklerin cümle içindeki bağlamları incelenir.
'kamçıladı' sözcüğünün bir nesneye kamçı vurma eylemini değil, durgunluğu giderme, canlandırma ve harekete geçirme etkisini ifade ettiği görülür.
Mecaz anlam, sözcüğün gerçek anlamından tamamen sıyrılarak soyut bir bağlamda yeni bir anlam kazanmasıyla oluşur.
3
Diğer seçeneklerdeki sözcüklerin durumları değerlendirilir.
'göstermek', 'sızmak' ve 'karşılaştırmak' gerçek anlamda; 'genleşmek' ise bilimsel/fiziksel bir terim anlamda kullanılmıştır.
Doğru cevaba emin olmak için çeldiricilerin gerçek veya terim anlamda kullanıldığı teyit edilir.

Anahtar Kavram

Mecaz Anlam (Sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlam)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla