Soru

Zorluk: Çok zorCümle Tamamlama (Boşluk Doldurma)

Tarih yazımı, geçmişi olduğu gibi aktaran tarafsız bir ayna olmaktan ziyade, tarihçinin kendi çağının entelektüel eğilimleriyle biçimlendirdiği etkin bir ---- sürecidir; bu yüzden geçmişe yöneltilen her retrospektif bakış, aslında hedeflenen dönemden ziyade ---- bir yansımasıdır.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A
    aktarım - geçmişin kendi gerçekliğinin
  2. B
    belgeleme - gelecekte kurulacak düzenin
  3. yeniden inşa - gözlemi yapan şimdininCevap
  4. D
    koruma - evrensel kültürel mirasın
  5. E
    sadeleştirme - yazarın kişisel biçeminin

Cevap

yeniden inşa - gözlemi yapan şimdinin
Doğru yanıt olan 'yeniden inşa - gözlemi yapan şimdinin' kelime grubu, cümlenin felsefi altyapısıyla kusursuz bir uyum yakalar. Tarihin salt bir ayna olmadığı tespiti, onun aktif olarak 'yeniden inşa' edildiğini gösterir; geçmişe yönelen retrospektif (geriye dönük) bakışın ise hedeflenen dönemden ziyade 'gözlemi yapan şimdinin' (tarihçinin kendi zamanının) izlerini taşıdığı fikri anlamsal bütünlüğü tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin ilk kısmındaki 'ayna olmaktan ziyade' ipucu değerlendirilir.
Tarihin geçmişi aynen yansıtmadığı, aktif bir süreç olduğu anlaşılır. İlk boşluğa 'aktarım', 'belgeleme' veya 'koruma' gibi edilgen/birebir yansıtıcı ifadeler yerine 'yeniden inşa' gibi etkin bir kavram getirilmelidir.
Cümledeki 'ziyade' bağlacı karşıtlık yaratır ve aynanın pasif yansıtıcılığının karşıtı olan aktif bir eylem gerektirir.
2
Cümlenin ikinci kısmındaki 'hedeflenen dönemden ziyade' karşılaştırması incelenir.
Tarihçinin geçmişe bakarken aslında geçmişin kendisini değil, kendi yaşad��ğı anı yansıttığı çıkarılır. Bu doğrultuda ikinci boşluğa 'gözlemi yapan şimdinin' ifadesi getirilmelidir.
Tarihçinin kendi çağının entelektüel eğilimleriyle geçmişi biçimlendirmesi, geçmişin aslında o 'şimdi'nin bakış açısıyla kurulduğunu gösterir.
3
Seçilen iki ifadenin cümle genelindeki anlamsal ve mantıksal uyumu kontrol edilir.
Cümle hem dil bilgisisi kurallarına hem de metindeki felsefi/tarihsel bağlama tam olarak oturur.
Metin, tarih yazımının nesnel bir kopyalama değil, tarihçinin şimdisinden hareketle yaptığı öznel bir yeniden inşa faaliyeti olduğunu savunmaktadır.

Anahtar Kavram

Cümlede Anlam İlişkileri ve Bağlam Uyumu

İpuçları

1
Cümlenin başındaki 'tarafsız bir ayna olmaktan ziyade' ifadesi, tarih yazımının pasif değil, aktif/yaratıcı bir süreç olduğunu gösterir.
2
İkinci boşluktan önceki 'hedeflenen dönemden ziyade' ifadesi, tarihçinin geçmişe bakarken aslında kendi yaşadığı döneme ait izler yansıttığına işaret eder.
3
İlk boşluk için 'ayna' kavramının zıddı olan etkin bir eylem (yeniden inşa), ikinci boşluk için de tarihçinin içinde bulunduğu anı (şimdi) temsil eden bir ifade aranmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Boşluk doldurma sorularında karşıtlık ve sebep-sonuç bağlaçlarının ('aksine', 'bu nedenle', 'ziyade') cümle mantığını nasıl kurduğunu inceleyen benzer felsefi metin çözümlemeleri yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki 'ziyade' ve 'bu yüzden' gibi bağlaçların yönlendiriciliğini kullanarak seçeneklerdeki kelime çiftlerinin birbirini destekleyip desteklemediğini kontrol edebilirsiniz. İlk kısımda etkin bir kavram varken ikinci kısımda günümüzü/tarihçiyi işaret eden bir unsur bulunmalıdır.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla