Soru

Zorluk: KolayCümle Oluşturma (Sözcük Sıralama)

I. kitap okumak
II. en etkili
III. insanın hayal gücünü
IV. etkinliktir
V. geliştiren

Numaralanmış sözcük grupları anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak şekilde sıralandığında doğru sıralama aşağıdakilerden hangisi olur?

  1. I - III - V - II - IVCevap
  2. B
    I - II - IV - III - V
  3. C
    III - V - I - II - IV
  4. D
    III - I - V - II - IV
  5. E
    I - III - II - V - IV

Cevap

Doğru sıralama 'I - III - V - II - IV' şeklinde olmalı ve 'Kitap okumak insanın hayal gücünü geliştiren en etkili etkinliktir.' cümlesi elde edilmelidir.
Doğru sıralama olan 'I - III - V - II - IV' dizilimi seçildiğinde, 'Kitap okumak' ifadesi cümlenin öznesi olarak en başta yer alır. 'insanın hayal gücünü geliştiren' sıfat-fiil grubu, 'en etkili etkinliktir' yüklem grubunu niteler. Böylece hem anlamlı hem de kurallı bir cümle kurulmuş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemi belirleme
Cümlenin yüklemi ek-fiil almış olan 'etkinliktir' (IV) sözcüğüdür.
Türkçede kurallı cümle oluşturulurken yüklemin sonda yer alması gerekir.
2
Yükleme bağlı olan sıfat tamlamasını bulma
Yüklem olan 'etkinliktir' sözcüğünü niteleyen 'en etkili' (II) grubu belirlenir ve 'en etkili etkinliktir' (II - IV) yapısı kurulur.
Sıfatlar niteledikleri isimlerin hemen solunda yer alır.
3
Özne ve sıfat-fiil grubunu sıraya koyma
Cümlenin öznesi 'kitap okumak' (I) ifadesidir ve en başta olmalıdır. Özneden sonra 'insanın hayal gücünü geliştiren' (III - V) sıfat-fiil grubu gelmelidir.
Kurallı bir cümlede özne genellikle başta bulunur; tamlamalar ve belirteç grupları ise niteledikleri ögelerin öncesinde konumlandırılır.
4
Parçaları birleştirip kontrol etme
Sözcük öbekleri I - III - V - II - IV düzeninde birleştirildiğinde 'Kitap okumak insanın hayal gücünü geliştiren en etkili etkinliktir.' anlamlı yapıs�� teyit edilir.
Tüm ögelerin dil bilgisi ve anlamsal açıdan doğru bağlanıp bağlanmadığı denetlenmelidir.

Anahtar Kavram

Cümle Oluşturma ve Sözdizimi Kuralları
Bu soruyu puanla