Examkin

Soru

Zorluk: ZorCümle Oluşturma (Sözcük Sıralama)

I. kendi zihinsel sınırlarını ve estetik kavrayışını da
II. yalnızca fiziksel çevreyi şekillendirmekle kalmayıp
III. insanın doğayı dönüştürme çabası,
IV. yeniden inşa eden
V. aynı zamanda
VI. kültürel bir süreçtir.

Yukarıdaki numaralanmış sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında baştan dördüncü hangisi olur?

  1. A
    II
  2. ICevap
  3. C
    IV
  4. D
    V
  5. E
    VI

Cevap

Romen rakamıyla I numaralı söz grubu
Verilen ifadeler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak şekilde sıralandığında cümle: 'İnsanın doğayı dönüştürme çabası (III), yalnızca fiziksel çevreyi şekillendirmekle kalmayıp (II) aynı zamanda (V) kendi zihinsel sınırlarını ve estetik kavrayışını da (I) yeniden inşa eden (IV) kültürel bir süreçtir (VI).' şeklini alır. Bu dizilime göre baştan dördüncü sırada Romen rakamıyla I numaralı ifade yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemi ve cümlenin son ögesini belirleme
VI numaralı 'kültürel bir süreçtir' ifadesi cümlenin yüklemidir ve sonda yer almalıdır.
Türkçede kurallı cümlelerin sonunda yüklem yer alır.
2
Yükleme bağlanan sıfat-fiil grubunu bulma
IV numaralı 'yeniden inşa eden' ifadesi sıfat-fiil grubu olarak yüklemin sıfatı konumundadır ve yüklemden hemen önce gelmelidir. Bu durumda son iki öge '... IV - VI' şeklindedir.
Sıfat-fiiller niteledikleri isim öbeklerinden önce gelerek sıfat tamlaması oluşturur.
3
Özne ve cümlenin başlangıç ögesini belirleme
III numaralı 'insanın doğayı dönüştürme çabası,' ifadesi cümlenin öznesidir ve en başta yer almalıdır.
Türkçe cümle yapısında temel ögelerden olan özne genellikle cümlenin başında bulunur.
4
Kalan ögeleri bağlaç uyumuna göre birleştirme
II numaralı 'yalnızca fiziksel çevreyi şekillendirmekle kalmayıp' ifadesi, V numaralı 'aynı zamanda' bağlacı ve I numaralı 'kendi zihinsel sınırlarını ve estetik kavrayışını da' ifadesiyle birleşerek anlamlı bir bütün oluşturur. Sıralama III - II - V - I - IV - VI şeklinde tamamlanır. Bu sıralamada baştan dördüncü öge I numaralı söz olur.
'Yalnızca... kalmayıp... aynı zamanda... da' kalıbı Türkçede birbiriyle uyumlu bağlaç grupları oluşturur.

Anahtar Kavram

Öge dizilimi, sıfat-fiil grupları ve bağlaç yapıları yardımıyla anlamlı ve kurallı cümle oluşturma.
Bu soruyu puanla

Konular

Cümle Oluşturma (Sözcük Sıralama)

Bu konudan daha fazla soru