Soru

Zorluk: OrtaCümle Oluşturma (Sözcük Sıralama)

I. sorduğu soruların niteliğiyle
II. karşılaştığı sorunlara
III. getirdiği çözümlerle değil
IV. bilime katkıda bulunur
V. bir bilim insanı
VI. bu sorunları ele alırken

Yukarıda numaralanmış sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında baştan dördüncü hangisi olur?

  1. A
    I
  2. B
    III
  3. C
    IV
  4. D
    V
  5. VICevap

Cevap

VI numaralı söz grubu (bu sorunları ele alırken)
Doğru sıralama 'Bir bilim insanı karşılaştığı sorunlara getirdiği çözümlerle değil, bu sorunları ele alırken sorduğu soruların niteliğiyle bilime katkıda bulunur.' biçimindedir (V - II - III - VI - I - IV). Bu dizilişte baştan dördüncü sırada VI numaralı söz grubu yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemin belirlenmesi
IV numaralı 'bilime katkıda bulunur' ifadesi cümlenin yüklemidir ve sonda yer almalıdır.
Türkçede kurallı cümlelerde yüklem cümlenin sonunda bulunur.
2
Özne ve giriş ögesinin belirlenmesi
V numaralı 'bir bilim insanı' ifadesi cümlenin öznesidir ve cümlenin başında yer almalıdır.
Cümle kurarken eylemi gerçekleştiren veya hakkında açıklama yapılan öge genellikle en başta yer alır.
3
Ögeler arasındaki anlamsal ve dil bilgisel bağların kurulması
II numaralı 'karşılaştığı sorunlara' ifadesinden sonra III numaralı 'getirdiği çözümlerle değil' ifadesi gelmelidir. III numaralı ifadedeki 'değil' edatı, VI numaralı 'bu sorunları ele alırken' ifadesiyle karşıtlık ilişkisi kurarak I numaralı 'sorduğu soruların niteliğiyle' ifadesine bağlanır.
İşaret sıfatları ve zamirleri, kendilerinden önce geçen kavramlara bağlanarak anlam bütünlüğünü sağlar.
4
Cümlenin birleştirilmesi ve baştan dördüncü sözün bulunması
Sıralama V - II - III - VI - I - IV şeklinde gerçekleşir: 'Bir bilim insanı karşılaştığı sorunlara getirdiği çözümlerle değil, bu sorunları ele alırken sorduğu soruların niteliğiyle bilime katkıda bulunur.' Bu sıralamada baştan dördüncü söz grubu VI numaralı ifadedir.
Anlamlı ve kurallı cümle yapısı bu sıralama ile tam olarak sağlanmaktadır.

Anahtar Kavram

Kurallı ve anlamlı bir cümle oluşturmak için sözcük grupları arasındaki anlamsal ve yapısal ilişkileri belirleme.

İpuçları

1
Cümlenin yüklemini bularak sıralamayı sondan başlatmayı deneyin.
2
'Bu sorunları' ifadesindeki işaret sıfatının hangi sözcük grubuna gönderme yaptığına dikkat edin.
3
'değil' edatıyla biten III numaralı ifadenin, kendisinden sonra gelen ve karşıtlık veya alternatif sunan bir yargıyla devam etmesi gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Farklı edat grupları ve bağlaçlar içeren cümle oluşturma soruları çözerek ögeler arasındaki bağları daha hızlı fark etme becerisi kazanabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcük gruplarını anlamca tamamlayan ekleri ve edatları inceleyin. Örneğin, '-e' yönelme durumu eki alan 'sorunlara' sözcüğü ile 'getirdiği' sıfat-fiili doğrudan birleşir. Benzer şekilde 'değil' edatıyla biten ifade, karşıtlık belirten diğer yargıyla ilişkilendirilerek bütünlük aranır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla