Soru

Zorluk: Çok zorNeden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkileri

(I) Bilimsel bilginin kümülatif ilerleyişi, önceki kuramların eksikliklerinin saptanıp bunların giderilmesine yönelik adımların atılmasına dayanır. (II) Ne var ki yeni bir kuramın eskisini tahtından edebilmesi için sadece gözlemleri daha iyi açıklaması yetmez; onun yeni ve sınanabilir öngörülerde de bulunması gerekir. (III) Bu doğrultuda araştırmacılar, mevcut paradigmanın sınırlarını zorlamak adına henüz açıklanamamış anomaliler üzerine yoğunla��ırlar. (IV) Anomalilerin sistemli bir şekilde çözüme kavuşturulamaması, zamanla bilim topluluğunda bir güven bunalımına yol açarak bilimsel devrimin zeminini hazırlar. (V) Ancak bu devrimsel süreç, yeni bir paradigmanın eskisinin yerini alacak olgunluğa erişmesi durumunda başarıya ulaşır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. cümlede, bilimsel ilerlemenin bağlı olduğu temel etken belirtilerek bir durumun varlık gerekçesi ortaya konmuştur.
  2. B
    II. cümlede, bir durumun gerçekleşebilmesi için gereken nitelikler koşul ilişkisiyle verilmiştir.
  3. III. cümlede, araştırmacıların anomaliler üzerinde yoğunlaşmasının gerekçesi belirtilmiştir.Cevap
  4. D
    IV. cümlede, olumsuz sonuçlanan bir sürecin gerekçesi, bir başka olumsuz durumun varlığına dayandırılarak neden-sonuç ilişkisi kurulmuştur.
  5. E
    V. cümlede, devrimsel sürecin nihayete ermesi bir ön koşulun gerçekleşmesine bağlanmıştır.

Cevap

Üçüncü cümlede, araştırmacıların anomaliler üzerinde yoğunlaşmasının gerekçesi değil, amacı belirtilmiştir.
Üçüncü cümlede yer alan 'mevcut paradigmanın sınırlarını zorlamak adına' ifadesi, araştırmacıların anomaliler üzerine yoğunlaşma eylemini hangi amaca yönelik gerçekleştirdiklerini bildirmektedir. Türkçede 'gerekçe' sözcüğü neden-sonuç ilişkisini karşılar. Cümlede ise eylemin nedeni değil, yöneldiği hedef (amacı) belirtildiğinden bu cümleyle ilgili değerlendirme yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin her birini anlam ilişkileri (neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul-sonuç) yönünden analiz edin.
I. cümlede dayanılan temel (neden), II. cümlede gerekli nitelikler (koşul), III. cümlede hedef (amaç), IV. cümlede olumsuz durumun nedeni (neden-sonuç) ve V. cümlede olgunluğa erişme durumu (koşul) tespit edilir.
Seçeneklerdeki iddiaları doğru şekilde değerlendirebilmek için her cümlenin anlamsal yapısını çözmek gerekir.
2
Üçüncü cümlede yer alan '-mek adına' ifadesinin kurduğu anlam ilişkisini inceleyin.
'Sınırları zorlamak adına' ifadesi, eylemin gerekçesini (nedenini) değil, eylemle ulaşılmak istenen hedefi (amacını) belirtir.
Amaç-sonuç ilişkisini, neden-sonuç (gerekçe) ilişkisinden ayırt ederek yanlışı bulmak hedeflenir.

Anahtar Kavram

Cümlede Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkilerinin Analizi
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla