Soru

Zorluk: ZorCümle Tamamlama (Boşluk Doldurma)

Edebî metinlerin estetik gücü, dilin alışılagelmiş kullanım kalıplarını harfiyen uygulamaktan geçmez; ---- yazarın bu kalıpları yıkarak kendi özgün biçemini oluşturabildiği ve okuru metnin anlam dünyasına ortak edebildiği ---- kendini gösterir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. aksine - ölçüdeCevap
  2. B
    çünkü - sürece
  3. C
    dolayısıyla - için
  4. D
    bilakis - amacıyla
  5. E
    oysa - oranda

Cevap

aksine - ölçüde
Doğru seçenek olan 'aksine - ölçüde' ifadesi, cümlenin anlamsal ve mantıksal bütünlüğünü eksiksiz sağlar. Cümlenin ilk kısmında estetik gücün neyden kaynaklanmadığı olumsuz bir yargıyla belirtilmiş, ardından gelen karşıtlık bağlacı 'aksine' ile bu gücün asıl kaynağına geçiş yapılmıştır. İkinci boşluktaki 'ölçüde' sözcüğü ise yazarın özgün biçem oluşturma derecesiyle estetik gücün kendini gösterme düzeyini birbirine bağlayarak dil bilgisel uyumu tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin ilk bölümündeki yüklemin olumsuz yapısını ('geçmez') incelemek.
Bu olumsuz durumdan sonra anlamı yönlendirecek karşıtlık veya açıklama bildiren bir bağlacın gelmesi gerektiği belirlenir.
Cümlenin iki yakası arasındaki mantıksal ilişkiyi doğru kurmak için ilk boşluğun işlevi kritik önem taşır.
2
İkinci boşluğun yer aldığı yan cümlenin yüklemle ('kendini gösterir') olan dil bilgisi ve anlam ilişkisini değerlendirmek.
'edebildiği' sıfat-fiilinden sonra gelerek derece, oran veya ölçü bildirecek bir sözcüğün getirilmesi gerektiği anlaşılır.
Cümledeki anlamsal derecelendirmeyi ve dil bilgisi uyumunu tam olarak sağlamak gerekir.
3
Seçenekleri bu mantıksal ve dil bilgisel kriterlere göre elemek.
Karşıtlık bildiren 'aksine' bağlacı ve derece bildiren 'ölçüde' sözcüğünün oluşturduğu kombinasyonun hem anlamca hem de dil bilgisi yönünden cümleyi kusursuz tamamladığı görülür.
Seçeneklerin her iki boşluğa da aynı anda uyum sağlaması ALES dil mantığı sorularının temel çözüm yöntemidir.

Anahtar Kavram

Cümle Tamamlama (Boşluk Doldurma)
Bu soruyu puanla