Soru

Zorluk: OrtaNeden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkileri

(I) Tarih yazımında sözlü tarih yöntemi, yazılı belgelerin sessiz kaldığı alanlarda sıradan insanların deneyimlerini kayıt altına almak bakımından önemli imkanlar sunar. (II) Araştırmacılar, resmi tarihin göz ardı ettiği toplumsal sınıfların sesini duyurabilmek amacıyla bu yönteme sıklıkla başvururlar. (III) Ancak sözlü kaynaklar, insan hafızasının zamanla zayıflaması ve bireylerin geçmişi kendi lehlerine kurgulama eğilimi taşıması yüzünden bazı öznellik riskleri de barındırır. (IV) Elde edilen sözlü veriler, arşiv belgeleri ve diğer somut kanıtlarla desteklenmediği sürece güvenilir bir tarihsel kaynağa dönüşemez. (V) Nitekim araştırmacıların sadece sözlü anlatılara dayanarak genel çıkarımlar yapması, tarihsel gerçekliğin tek boyutlu ve eksik yorumlanmasına yol açmaktadır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangilerinde sırasıyla amaç-sonuç, neden-sonuç ve koşul-sonuç ilişkileri kurulmuştur?

  1. A
    I - III - V
  2. B
    I - IV - II
  3. II - III - IVCevap
  4. D
    III - IV - V
  5. E
    II - V - I

Cevap

İkinci cümlede amaç-sonuç, üçüncü cümlede neden-sonuç ve dördüncü cümlede koşul-sonuç ilişkisi sırasıyla kurulmuştur.
İkinci cümlede araştırmacıların sözlü tarih yöntemine sıklıkla başvurma hedefleri 'resmi tarihin göz ardı ettiği toplumsal sınıfların sesini duyurabilmek' olarak belirtilmiştir, bu da amaç-sonuç ilişkisidir. Üçüncü cümlede sözlü kaynakların öznellik riskleri barındırmasının gerekçesi 'insan hafızasının zamanla zayıflaması ve bireylerin geçmişi kendi lehlerine kurgulama eğilimi taşıması' olarak sunulmuştur, bu da neden-sonuç ilişkisidir. Dördüncü cümlede ise güvenilir bir tarihsel kaynağa dönüşebilmenin şartı 'arşiv belgeleri ve diğer somut kanıtlarla desteklenmesi' koşuluna bağlanmıştır (koşul-sonuç). Bu durumları sırasıyla karşılayan seçenek doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin yargılarını ve bu yargıların birbirine hangi anlam ilgileriyle bağlandığını çözümlemek.
İkinci cümlede 'amacıyla' edatı ile eylemin gerçekleştirilme hedefi (amaç) bildirilmiştir. Üçüncü cümlede 'yüzünden' edatı ile bir durumun ortaya çıkma gerekçesi (neden) sunulmuştur. Dördüncü cümlede ise '-diği sürece' yapısıyla bir durumun gerçekleşmesinin bağlı olduğu şart (koşul) ifade edilmiştir.
Cümlelerdeki amaç-sonuç, neden-sonuç ve koşul-sonuç ilişkilerini doğru saptayabilmek için anlam yönelimlerini incelemek gerekir.
2
Soruda istenen sıraya (amaç-sonuç, neden-sonuç, koşul-sonuç) uygun cümle numaralarını bir araya getirmek.
Sıralama II, III ve IV şeklinde netleşir.
Seçenekler arasından doğru eşleşmeyi gösteren grubu belirlemek.

Anahtar Kavram

Cümlede Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkileri
Bu soruyu puanla