Examkin

Soru

Zorluk: OrtaCümle Oluşturma (Sözcük Sıralama)

I. bu düşünceleri aktarırken tercih ettiği
II. hayat bulur
III. dile getirdiği düşüncelerden ziyade
IV. sözcüklerin tınısında ve dizilişinde
V. bir yazarın üslubu

Yukarıdaki numaralanmış sözcük grupları anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında baştan üçüncü sözcük grubu hangisidir?

  1. A
    III
  2. ICevap
  3. C
    V
  4. D
    IV
  5. E
    II

Cevap

Sıralama yapıldığında baştan üçüncü sırada yer alan söz grubu 'bu düşünceleri aktarırken tercih ettiği' ifadesidir.
Numaralanmış sözcük grupları anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak şekilde sıralandığında doğru sıralama V - III - I - IV - II şeklinde olmaktadır. Bu sıralamayla oluşan cümle şu şekildedir: 'Bir yazarın üslubu, dile getirdiği düşüncelerden ziyade bu düşünceleri aktarırken tercih ettiği sözcüklerin tınısında ve dizilişinde hayat bulur.' Bu durumda baştan üçüncü sırada I numaralı sözcük grubu yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümle oluştururken öncelikle yüklemi (yargı bildiren ifadeyi) belirleyin.
Numaralanmış ifadeler incelendiğinde 'hayat bulur' (II) ifadesi cümlenin yüklemidir ve kurallı bir cümlede en sonda yer almalıdır.
Türkçe dil bilgisi kurallarına göre kurallı cümlelerin yüklemi sonda bulunur.
2
Yüklemin bildirdiği işi veya durumu gerçekleştiren ögeyi (özneyi) tespit edin.
'Hayat bulur' yükleminin öznesi olmaya dil bilgisel ve anlamsal açıdan en uygun ifade 'bir yazarın üslubu' (V) ifadesidir. Bu ifade cümlenin öznesi olarak en başta yer almalıdır.
Kurallı ve anlamlı bir cümlede özne genellikle cümlenin başında yer alır.
3
Kalan ögeleri kendi aralarındaki dil bilgisel ve anlamsal işaretlere göre sıralayın.
III numaralı ifadedeki 'düşüncelerden ziyade' kelime grubu, I numaralı ifadedeki 'bu düşünceleri' işaret sıfatıyla başlayan ifadeye zemin hazırlar. 'bu düşünceleri' ifadesindeki 'bu' işaret sıfatı, kendisinden önce geçen 'düşüncelerden' sözcüğüne atıfta bulunduğu için III numaralı ifade I numaralı ifadeden önce gelmelidir (III - I). I numaralı ifadedeki 'tercih ettiği' sıfat-fiili ise IV numaralı ifadedeki 'sözcüklerin' ismini nitelemektedir. Dolayısıyla I numaralı ifade IV numaralı ifadeden önce gelmelidir (I - IV).
İşaret sıfatları kendilerinden önce geçen kavramlara gönderme yapar; sıfat-fiiller ise niteledikleri isimlerden önce gelir.
4
Belirlenen tüm bu ilişkileri birleştirerek anlamlı ve kurallı cümleyi oluşturun ve baştan üçüncü ögeyi bulun.
Cümlenin doğru sıralaması V - III - I - IV - II şeklinde olur: 'Bir yazarın üslubu (V) dile getirdiği düşüncelerden ziyade (III) bu düşünceleri aktarırken tercih ettiği (I) sözcüklerin tınısında ve dizilişinde (IV) hayat bulur (II).' Bu sıralamaya göre baştan üçüncü sırada I numaralı söz grubu yer almaktadır.
Kurulan cümlenin baştan üçüncü ögesinin tespit edilmesi.

Anahtar Kavram

Cümle Oluşturma (Sözcük Sıralama)
Bu soruyu puanla

Konular

Cümle Oluşturma (Sözcük Sıralama)

Bu konudan daha fazla soru