Soru

Zorluk: Çok zorTablo Yorumlama Mantığı

Bir üniversitede görevli Ahmet, Burak, Cemil, Deniz ve Elif adlı beş araştırma görevlisi, hafta içi günlerde (Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma) birer gün nöbet tutacaktır. Her bir görevlinin farklı bir günde nöbet tuttuğu bu planlamaya ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Ahmet'in nöbet gününden hemen sonraki gün Deniz nöbet tutmaktadır.
* Burak ve Cemil'in nöbet günleri arasında tam olarak iki gün vardır.
* Elif'in nöbet günü, Burak'ın nöbet gününden önceden bir gündür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. A
    Salı günü Burak nöbet tutmaktad��r.
  2. B
    Çarşamba günü Deniz nöbet tutmaktadır.
  3. Pazartesi günü Elif nöbet tutmaktadır.Cevap
  4. D
    Perşembe günü Ahmet nöbet tutmaktadır.
  5. E
    Cuma günü Cemil nöbet tutmaktadır.

Cevap

Pazartesi günü Elif nöbet tutmaktadır.
Her iki olası tablo yerleşiminde de Pazartesi günü Elif'in nöbet tuttuğu görülmektedir. Bu nedenle bu ifade kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Burak ve Cemil arasındaki gün ilişkisini analiz etme.
Burak ve Cemil'in nöbet günleri arasında tam olarak iki gün olması, aralarındaki gün farkının 3 olduğunu gösterir. Hafta içi günleri 1'den 5'e kadar sıraladığımızda bu durum sadece {1, 4} (Pazartesi ve Perşembe) ya da {2, 5} (Salı ve Cuma) gün çiftlerinde gerçekleşebilir.
Tablodaki ana kısıtları belirlemek.
2
{1, 4} gün çifti olasılığını test etme.
Burak ve Cemil'in {1, 4} günlerinde olduğu durumda, Elif'in nöbet gününün Burak'tan önce olması (E<BE < B) koşulu incelenir. Eğer Burak 1. günde olursa Elif'e ondan önce bir gün kalmaz. Eğer Burak 4. günde olursa Cemil 1. günde olur ve Elif'in nöbet günü Cemil'in gününden (1) önce olamayacağından çelişki oluşur. Dolayısıyla {1, 4} olasılığı elenir.
Geçersiz olasılıkları dışarıda bırakmak.
3
{2, 5} gün çifti olasılığını test etme.
Burak ve Cemil {2, 5} günlerinde nöbet tutmalıdır. Kalan günler 1, 3 ve 4'tür. Ahmet'ten hemen sonraki gün Deniz nöbet tuttuğundan (D=A+1D = A + 1), bu iki kişinin ardışık günlerde olması gerekir. Boşta kalan ardışık günler sadece 3 (Çarşamba) ve 4 (Perşembe) olduğundan Ahmet Çarşamba, Deniz ise Perşembe günü nöbet tutar. Kalan 1. gün (Pazartesi) ise Elif'e kalır. Bu durum hem Burak'ın 5, Cemil'in 2 olduğu durumda hem de Burak'ın 2, Cemil'in 5 olduğu durumda tüm kuralları sağlar.
Geçerli tüm durumları ortaya çıkarmak.
4
Kesin bilgileri karşılaştırarak sonucu belirleme.
Oluşan iki geçerli yerleşimde de Elif kesinlikle Pazartesi (1. gün), Ahmet kesinlikle Çarşamba (3. gün) ve Deniz kesinlikle Perşembe (4. gün) nöbet tutmaktadır. Burak ve Cemil ise Salı ve Cuma günleri arasında yer değiştirebilmektedir. Dolayısıyla 'Pazartesi günü Elif nöbet tutmaktadır' ifadesi kesinlikle doğrudur.
Seçenekler arasından kesinlikle doğru olanı seçmek.

Anahtar Kavram

Tablo Yorumlama ve Mantıksal Çıkarım

İpuçları

1
Burak ve Cemil'in nöbet günleri arasındaki farkı gün sayıları üzerinden ifade ederek başlayın.
2
Burak ve Cemil'in {1, 4} günlerinde olma durumunu Elif'in Burak'tan önce nöbet tutma koşuluyla birlikte değerlendirip eleyin.
3
Kalan {2, 5} günlerinde Burak ve Cemil'in yerlerini değiştirerek iki ayrı tablo kurun ve Ahmet ile Deniz'in ardışık günlerini yerleştirin.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, görevli sayısını artırarak veya her güne iki kişi atayarak koşulları daha karmaşık hale getirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Çelişki yöntemini kullanarak şıkları tek tek elleyebilirsiniz. Örneğin, Ahmet ve Deniz ardışık olmak zorunda olduğundan ve kalan gün kısıtlarından ötürü Ahmet'in Çarşamba, Deniz'in Perşembe olmaktan başka şansı olmadığını hızlıca görebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla