Soru

Zorluk: KolayNeden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkileri

Bir cümlede eylemin hangi amaca yönelik gerçekleştirildiğini bildiren cümlelere 'amaç-sonuç cümleleri' denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?

  1. A
    Yeni aldığı kitabı bir solukta okuyup bitirdi.
  2. B
    Yoğun sis yüzünden vapur seferleri geçici olarak iptal edildi.
  3. Tezini zamanında teslim edebilmek için geceli gündüzlü çalışıyordu.Cevap
  4. D
    Düzenli spor yaparsan kendini daha enerjik hissedersin.
  5. E
    Yazar, eserlerinde genellikle yalnızlık ve yabanc��laşma temalarını işler.

Cevap

Tezini zamanında teslim edebilmek için geceli gündüzlü çalışıyordu.
Tezini zamanında teslim edebilmek amacıyla çalışıldığını belirten 'Tezini zamanında teslim edebilmek için geceli gündüzlü çalışıyordu.' cümlesinde amaç-sonuç ilişkisi vardır. 'İçin' edatı yerine 'amacıyla' ifadesi getirildiğinde cümlenin anlamı bozulmamaktadır, bu da cümlenin amaç-sonuç ilişkisi taşıdığını doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki cümleleri inceleyerek eylemlerin gerekçe (neden), amaç veya koşula bağlı olup olmadığını analiz etmek.
Cümlelerdeki anlam ilişkilerinin türleri (neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul-sonuç veya düz açıklama) tespit edilir.
Amaç-sonuç ilişkisini içeren tek doğru seçeneği belirlemek için tüm seçeneklerin yapısını anlamak gerekir.
2
'İçin' edatı bulunan cümlelerde, bu edatın yerine 'amacıyla' kelimesini getirerek cümlenin amaç-sonuç bildirip bildirmediğini test etmek.
'Tezini zamanında teslim edebilmek için...' ifadesinde 'için' yerine 'amacıyla' getirildiğinde anlamlı bir bütün oluştuğu görülür.
'İçin' edatı hem neden-sonuç hem de amaç-sonuç ilişkisi kurabildiği için bu test doğru ayrımı yapmamızı sağlar.

Anahtar Kavram

Amaç-Sonuç İlişkisi ve Neden-Sonuç İlişkisinden Ayırt Edilmesi

İpuçları

1
Cümledeki eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığını bulmaya çalışın.
2
Cümlelerdeki '-mak/mek için' edat grubunun yerine 'amacıyla' kelimesini koyarak cümlenin anlamını test edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla