Examkin

Soru

Zorluk: ZorZaman ve Vardiya Problemleri

Bir iş yerinde Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe ve Cuma günleri; Gündüz ve Gece olmak üzere iki farklı vardiyada görev yapan Can, Derin, Efe, Fuat ve Gizem adlı çalışanların vardiya programıyla ilgili bilinenler şunlardır:

* Her günün her vardiyasında yalnızca 11 kişi çalışmaktadır.
* Her çalışan hafta boyunca toplam 22 vardiyada görev almıştır.
* Can ve Efe yalnızca Gündüz vardiyasında; Derin ve Gizem ise yalnızca Gece vardiyasında çalışmıştır.
* Fuat, biri Gündüz diğeri Gece olmak üzere iki farklı vardiyada çalışmıştır.
* Salı günü Gündüz vardiyasında Can, Gece vardiyasında ise Gizem çalışmıştır.
* Can'ın çalıştığı günler ardışık (arka arkaya) değildir.
* Gizem'in çalıştığı günler ardışık (arka arkaya) günlerdir.
* Fuat'ın Gece vardiyasında çalıştığı gün, Can'ın Gündüz vardiyasında çalıştığı günlerden biridir.
* Pazartesi ve Cuma günlerinin Gündüz vardiyalarında aynı kişi çalışmıştır.
* Derin'in çalıştığı günlerden biri Çarşamba günüdür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesin olarak yanlıştır?

  1. A
    Derin ve Efe, Cuma günü birlikte çalışmıştır.
  2. B
    Fuat, Çarşamba ve Perşembe günleri çalışmı��tır.
  3. C
    Can ve Gizem, Salı günü birlikte çalışmıştır.
  4. D
    Derin, Çarşamba ve Cuma günleri çalışmıştır.
  5. Efe ve Gizem, Pazartesi günü birlikte çalışmamıştır.Cevap

Cevap

Efe ve Gizem, Pazartesi günü birlikte çal��şmamıştır.
Pazartesi günü Gündüz vardiyasında Efe, Gece vardiyasında ise Gizem çalışmaktadır. Bu durumda Efe ve Gizem Pazartesi günü aynı iş yerinde birlikte görev yapmış olurlar. Dolayısıyla birlikte çalışmadıklarını belirten seçenek kesin olarak yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Vardiya sayılarını ve dağılımını belirlemek
Gündüz vardiyasında toplam 55 nöbet vardır ve burada Can (22), Efe (22), Fuat (11) çalışabilir. Gece vardiyasında da 55 nöbet vardır ve burada Derin (22), Gizem (22), Fuat (11) çalışabilir.
Çalışanların toplam nöbet sayılarının ve hangi vardiyalarda çalışabileceklerinin belirlenmesi tablonun iskeletini oluşturur.
2
Gündüz vardiyasını yerleştirmek
Pazartesi ve Cuma Gündüz vardiyalarında aynı kişi çalışmıştır. Bu kişi Can olamaz (çünkü Can Salı çalışmaktadır ve ardışık günlerde çalışamaz, ayrıca toplam 22 nöbeti vardır). Fuat da olamaz (çünkü Fuat sadece 11 gün Gündüz çalışmaktadır). Bu durumda Pazartesi ve Cuma Gündüz vardiyasında kesinlikle Efe çalışmaktadır. Can'ın Salı günü ile ardışık olmayan diğer Gündüz nöbeti ise Perşembe günüdür. Kalan Çarşamba Gündüz vardiyasında ise Fuat çalışmaktadır.
Verilen kısıtlar doğrultusunda Gündüz vardiyası programı tamamen kesinleşir.
3
Gece vardiyasını yerleştirmek
Fuat'ın Gece vardiyası, Can'ın Gündüz çalıştığı günlerden biridir (Salı veya Perşembe). Salı gecesi Gizem çalıştığı için Fuat kesinlikle Perşembe gecesi çalışır. Gece vardiyasında kalan boş günler Pazartesi, Çarşamba ve Cuma'dır. Derin'in günlerinden biri Çarşamba gecesidir. Gizem'in günleri ardışık olduğundan Salı gecesi ile ardışık olan Pazartesi gecesi de Gizem çalışmalıdır. Geriye kalan Cuma gecesinde ise Derin çalışır.
Gündüz vardiyası bilgileri ve kalan öncüller kullanılarak Gece vardiyası da tamamen çözülür.
4
Seçenekleri analiz etmek ve yanlış olanı bulmak
Pazartesi Gündüz vardiyasında Efe, Gece vardiyasında ise Gizem çalışmaktadır. Dolayısıyla Efe ve Gizem Pazartesi günü birlikte çalışmıştır. 'Birlikte çalışmamıştır' ifadesi kesin olarak yanlıştır.
Elde edilen kesin tabloya göre seçeneklerin doğruluğu test edilir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Zaman ve Vardiya Problemlerinde Tablo Kurma ve Çıkarım Yapma

İpuçları

1
Gündüz ve Gece vardiyalarında toplamda kimlerin kaç gün çalışabileceğini listeleyerek başlayın.
2
Pazartesi ve Cuma Gündüz vardiyalarında aynı kişinin çalıştığı bilgisini kullanarak bu kişinin neden sadece Efe olabileceğini bulun.
3
Can'ın ardışık günlerde çalışmadığı kuralından yola çıkarak Can'ın ikinci gününü belirleyin ve ardından Fuat'ın Gece vardiyasını bu güne yerleştirin.

Daha Fazla Pratik

Benzer vardiya kurgularında olasılıkların 22 farklı tablo oluşturup oluşturmadığını test etmek için ardışıklık kısıtlarını değiştiren varyasyonlar çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Çözümü kolaylaştırmak için 5×25 \times 2 boyutunda bir tablo çizip satırlara Gündüz/Gece vardiyalarını, sütunlara ise günleri yazarak verilen bilgileri doğrudan hücrelere yerleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Zaman ve Vardiya Problemleri

Bu konudan daha fazla soru