Examkin

Soru

Zorluk: ZorCümle Oluşturma (Sözcük Sıralama)

Yukarıda verilen numaralanmış sözleri anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturacak biçimde sıralayınız.

  1. 1toplumsal değişimin yönünü
  2. 2belirleyen en önemli etken
  3. 3bireylerin
  4. 4ortak değerler etrafında
  5. 5bir araya gelme
  6. 6arzusudur.

Cevap

Doğru sıralama 'toplumsal değişimin yönünü belirleyen en önemli etken bireylerin ortak değerler etrafında bir araya gelme arzusudur.' şeklinde olmalıdır.
Verilen sözcük grupları anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturacak şekilde birleştirildiğinde cümlenin yüklemi 'arzusudur' ifadesi olur. 'Bireylerin... arzusudur' ifadesi bir isim tamlaması oluştururken 'ortak değerler etrafında bir araya gelme' söz öbeği de bu tamlamanın arasına girer. Cümlenin özne kısmı ise 'toplumsal değişimin yönünü belirleyen en önemli etken' sıfat-fiil grubudur. Bu durumda kurallı ve anlamlı sıralama III - I - VI - II - IV - V şeklinde gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemin ve cümlenin son ögesinin belirlenmesi
Ek-eylem ekini (-dur) almış olan 'arzusudur.' sözcüğü cümlenin yüklemi olarak tespit edilir ve en sona yerleştirilir.
Türkçe kurallı cümle yapısında yüklemin sonda bulunması zorunludur.
2
Yükleme bağlanan tamlama ve eylem öbeklerinin gruplandırılması
'Bireylerin' ve 'bir araya gelme' sözleri, yüklemle birleşerek 'bireylerin ortak değerler etrafında bir araya gelme arzusudur' şeklinde bir tamlama yapısı oluşturur.
İsim tamlamaları ve fiilimsi grupları anlam bütünlüğü nedeniyle birbirinden ayrılamaz.
3
Özne grubunun oluşturulması ve cümlenin baş kısmının kurulması
'Toplumsal değişimin yönünü' ifadesi ile 'belirleyen en önemli etken' sıfat-fiil grubu birleştirilerek özne öbeği kurulur.
Sıfat-fiil ekleri kendisinden önceki ögeleri bağlayarak bir sıfat tamlaması/fiilimsi grubu oluşturur.
4
Parçaların birleştirilerek cümlenin genel kontrolünün yapılması
Tüm öbeklerin mantık ve dil bilgisisi kurallarına göre bir araya getirilmesiyle 'Toplumsal değişimin yönünü belirleyen en önemli etken bireylerin ortak değerler etrafında bir araya gelme arzusudur.' cümlesi elde edilir.
Elde edilen cümlenin hem kurallı hem de anlamlı bir bütün oluşturduğunu teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Cümle Oluşturma ve Ögelerin Sıralanışı
Bu soruyu puanla

Konular

Cümle Oluşturma (Sözcük Sıralama)

Bu konudan daha fazla soru