Soru

Zorluk: KolayCümle Oluşturma (Sözcük Sıralama)

I. doğru yöntemleri
II. başarıya ulaşmak için
III. gerekir
IV. uygulamak
V. sürekli çalışmak değil

Yukarıdaki numaralanmış sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi baştan üçüncü olur?

  1. A
    II
  2. B
    III
  3. ICevap
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

Roma rakamıyla I ile gösterilen söz grubu
Verilen söz grupları anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak şekilde sıralandığında 'Başarıya ulaşmak için sürekli çalışmak değil doğru yöntemleri uygulamak gerekir.' cümlesi elde edilir. Bu cümlenin öge sıralaması II - V - I - IV - III şeklindedir. Dolayısıyla baştan üçüncü sırada Roma rakamıyla I ile gösterilen 'doğru yöntemleri' söz grubu yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemin belirlenmesi
Cümledeki çekimli fiil olan yüklem 'gerekir' (III) ifadesidir. Kurallı bir cümle oluşturulacağı için bu ifade cümlenin en sonunda (beşinci sırada) yer almalıdır.
Türkçede kurallı cümlelerde yüklem sonda bulunur.
2
Yüklemle ilişkili ögelerin ve fiilimsinin bulunması
'gerekir' yükleminden önce ona bağlı olan 'uygulamak' (IV) fiilimsisi gelmelidir. 'uygulamak' fiilimsinin nesnesi ise 'doğru yöntemleri' (I) ifadesidir. Bu durumda cümlenin son kısmı 'doğru yöntemleri uygulamak gerekir' (I - IV - III) şeklinde oluşur.
Anlamlı ve dil bilgisel olarak uyumlu bir öge dizilişi sağlamak.
3
Geriye kalan sözlerin anlamsal olarak başa yerleştirilmesi
Geriye kalan 'başarıya ulaşmak için' (II) ve 'sürekli çalışmak değil' (V) ifadeleri cümlenin zarf tümleci ve karşılaştırma kısmını oluşturur. Anlamlı bir akış için 'başarıya ulaşmak için sürekli çalışmak değil...' şeklinde başlanmalıdır. Böylece tam sıralama II - V - I - IV - III olur.
Cümlenin başlangıç ve geçiş ögelerini mantıksal sıraya koymak.
4
Sıralamadaki baştan üçüncü ögenin tespit edilmesi
Sıralama II - V - I - IV - III olduğuna göre, baştan üçüncü öge I numaralı 'doğru yöntemleri' ifadesidir.
Soru kökünde istenen sıradaki ögeyi belirlemek.

Anahtar Kavram

Kurallı ve anlamlı cümle oluşturma kuralları ile öge dizilimi

İpuçları

1
Cümle oluşturma sorularında öncelikle yüklemi (genellikle çekimli fiil olan sözcüğü) bularak cümlenin sonuna yerleştirin.
2
Yüklemi bulduktan sonra, yüklemle doğrudan ilişkili olan ögeleri (örneğin nesne veya fiilimsi) belirleyip yüklemin önüne getirin. Bu soruda 'gerekir' yükleminden önce hangi fiilimsinin gelmesi gerektiğini düşünün.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla