Soru

Zorluk: OrtaKar ve Zarar Problemleri

Bir esnaf, sattığı bir ürünün maliyetinin %20\%20 artması üzerine bu ürünün satış fiyatına %10\%10 zam yapmıştır. Esnaf zamdan önce bu ürünü %50\%50 kârla sattığına göre, son durumda esnafın elde ettiği kâr ürünün ilk maliyetinin yüzde kaçıdır?

  1. A
    37,5
  2. B
    40
  3. 45Cevap
  4. D
    70
  5. E
    100

Cevap

Son durumda elde edilen kâr, ürünün ilk maliyetinin %45'idir.
İlk maliyet 100 TL kabul edildiğinde, %50 kâr oranıyla ilk satış fiyatı 150 TL olur. Maliyet %20 artarak 120 TL'ye yükselir. Satış fiyatı ise %10 zamlanarak 165 TL'ye çıkar. Bu durumda elde edilen net kâr miktarı 165 - 120 = 45 TL'dir. 45 TL'lik bu kârın ilk maliyet olan 100 TL'ye oranı %45 olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Ürünün başlangıçtaki maliyetine bir değer verilerek ilk satış fiyatı hesaplanır.
İlk maliyet 100 TL100\text{ TL} kabul edilirse, %50\%50 kârlı satış fiyatı 100+50=150 TL100 + 50 = 150\text{ TL} olur.
Yüzde hesaplamalarında kolaylık sağlamak amacıyla başlangıç maliyeti 100 birim olarak seçilmiştir.
2
Maliyet artışı ve satış fiyatına yapılan zam sonrasındaki yeni maliyet ve yeni satış fiyatı hesaplanır.
Yeni maliyet: 100×1,20=120 TL100 \times 1,20 = 120\text{ TL}, yeni satış fiyatı: 150×1,10=165 TL150 \times 1,10 = 165\text{ TL} olur.
Maliyete %20\%20 artış ve satış fiyatına %10\%10 zam uygulanmıştır.
3
Son durumdaki kâr miktarı bulunur ve bu kârın ilk maliyete oranı hesaplanır.
Son durumdaki kâr: 165120=45 TL165 - 120 = 45\text{ TL}'dir. Bu kârın ilk maliyete (100 TL100\text{ TL}) oranı 45100=%45\frac{45}{100} = \%45 olarak bulunur.
Kâr miktarı satış fiyatından maliyet çıkarılarak bulunur ve soruda bu miktarın ilk maliyete oranı istenmektedir.

Anahtar Kavram

Kar ve zarar problemlerinde maliyet ve satış fiyatı değişimlerinin zincirleme yüzdelerle hesaplanması ve kâr oranının referans alınan doğru maliyete bölünmesi.
Bu soruyu puanla