Soru

Zorluk: OrtaMecaz Anlam

Nitelikli bir edebi eser, okuru ilk sayfadan itibaren kendi atmosferine sürüklemeli ve ona farklı bir dünyanın kapılarını aralamalıdır.

Bu cümledeki 'sürüklemek' sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerin hangisinde vardır?

  1. A
    Şiddetli sel suları, yol kenarına park edilmiş otomobilleri kilometrelerce sürükleyerek vadiye taşıdı.
  2. B
    İnşaat işçileri, çimento torbalarını taşımakta zorlanınca yerde sürükleyerek depoya ulaştırdı.
  3. Kişisel gelişime odaklanan bu yeni akım, geniş kitleleri peşinden sürükleyen bir toplumsal harekete dönüştü.Cevap
  4. D
    Rüzgârın gücüyle savrulan kuru yapraklar, sokak boyunca sürüklenerek bir köşede birikti.
  5. E
    Balıkçılar, ağırlaşan ağları tekneye çekemeyince bir süre suyun üstünde sürüklemek zorunda kaldılar.

Cevap

Kişisel gelişime odaklanan bu yeni akım, geniş kitleleri peşinden sürükleyen bir toplumsal harekete dönüştü.
Doğru seçenekte yer alan cümlede geçen sürüklemek sözcüğü, bir fikir ya da toplumsal akımın insanları etkileyerek peşinden sürüklemesi, yani onları yönlendirmesi anlamında gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak mecaz anlamda kullanılmıştır. Bu kullanım, öncüldeki edebi eserin okuru sürüklemesi ifadesindeki mecaz anlamlı kullanımla doğrudan örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki anahtar kelimenin tespiti ve bağlam analizi yapılır.
Öncüldeki cümlede geçen 'sürüklemek' sözcüğü tespit edilir. Edebi eserin okuru sürüklemesi ifadesi, okurun ilgisini çekmesi, onu esere bağlaması ve etkilemesi anlamındadır. Bu kullanım, kelimenin fiziksel olarak bir şeyi çekip götürmek olan gerçek anlamından tamamen uzaklaştığını, yani mecaz anlam kazandığını gösterir.
Soruda istenen anlam türünün belirlenmesi için sözcüğün bağlam içindeki anlamı çözümlenmelidir.
2
Seçeneklerdeki cümlelerde geçen aynı sözcüklerin anlamları incelenir.
Seçeneklerdeki 'sürüklemek' sözcükleri taranır. Sel sularının arabaları sürüklemesi, işçilerin torbaları yerde sürüklemesi, yaprakların rüzgarda sürüklenmesi ve balıkçıların ağları sürüklemesi eylemleri tamamen fiziksel çekme, yer değiştirme anlamlarındadır (gerçek anlam). Ancak toplumsal akımın kitleleri peşinden sürüklemesi, onları etkilemesi ve yönlendirmesi anlamındadır (mecaz anlam).
Çeldirici seçeneklerin elenmesi ve doğru seçeneğin bulunması amacıyla her bir cümledeki sözcük anlamı karşılaştırılır.
3
Mecaz anlam eşleştirmesi tamamlanarak doğru yanıt doğrulanır.
Kitleleri peşinden sürükleme ifadesinin, öncüldeki okuru kendi atmosferine sürükleme ifadesi gibi mecaz anlamda kullanıldığı teyit edilir.
Öncüldeki anlam ile seçeneklerdeki kullanımın birebir uyuştuğunun netleştirilmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

Sözcükte Anlam - Mecaz Anlam
Bu soruyu puanla