Soru

Zorluk: ZorCümlelerin Yerini Değiştirme

I. Antik Çağ'da bilimin merkezi olan İskenderiye Kütüphanesi, insanlığın o güne dek ürettiği yazılı birikimi tek bir çatı altında toplamayı hedeflemişti.
II. Oysa parşömenlerin kopyalanması ve korunması gibi lojistik zorluklar, kütüphanenin bilgi üzerindeki tekelini sürdürmesini zorlaştırıyordu.
III. Bu devasa arşivde, felsefe yazmalarından tıp metinlerine kadar binlerce parşömen rulosu titizlikle sınıflandırılmıştı.
IV. Nitekim kütüphane bünyesinde çalışan çevirmenler ve kâtipler, farklı dillerdeki eserleri sistematik bir biçimde Yunancaya kazandırıyordu.
V. Tüm bu engellere rağmen kurum, döneminin en parlak zihinlerini kendine çekerek adeta bir akademi görevi üstlenmiştir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangileri yer değiştirirse parçanın anlam bütünlüğü sağlanır?

  1. A
    I ve III
  2. B
    II ve IV
  3. II ve IIICevap
  4. D
    III ve IV
  5. E
    III ve V

Cevap

II ve III numaralı cümlelerin yer değiştirmesi parçanın anlam bütünlüğünü sağlayacaktır.
Doğru sıralamada, birinci cümleden sonra kütüphanenin arşiv yapısını açıklayan ve 'Bu devasa arşivde' ifadesiyle birinci cümleye bağlanan üçüncü cümle gelmelidir. Ardından, bu arşivdeki çalışmaları detaylandıran ve 'Nitekim' bağlacıyla başlayan dördüncü cümle yer almalıdır. Kütüphanenin karşılaştığı zorlukları anlatan ikinci cümle ise, beşinci cümledeki 'Tüm bu engellere rağmen' ifadesine zemin hazırladığı için dördüncü cümleden sonra gelmelidir. Bu durumda ikinci ve üçüncü cümlelerin yer değiştirmesi parçanın anlam bütünlüğünü sağlayacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçanın giriş cümlesini ve takip eden ifadelerdeki referans kelimeleri belirleyin.
Birinci cümlede İskenderiye Kütüphanesi'nin hedefinden bahsedildiği, üçüncü cümledeki 'Bu devasa arşivde' ifadesinin de doğrudan bu hedefe bağlandığı tespit edilir.
Anlam bütünlüğünü sağlamak için ilk iki cümle arasındaki köprüyü doğru kurmak gerekir.
2
Geçiş ve bağlantı unsurlarını (oysa, nitekim vb.) inceleyerek cümlelerin mantıksal sırasını oluşturun.
Dördüncü cümledeki 'Nitekim' ifadesinin, üçüncü cümlede bahsedilen sınıflandırma çalışmasını detaylandırdığı; ikinci cümledeki 'Oysa lojistik zorluklar...' ifadesinin ise kütüphanenin sorunlarına geçiş yaptığı görülür.
Düşüncenin akış yönünü ve cümleler arası sebep-sonuç veya karşıtlık ilişkilerini belirlemek için bu bağlaçlar kritik öneme sahiptir.
3
Parçanın son cümlesini bir önceki cümleyle ilişkilendirerek akışı sonlandırın.
Beşinci cümledeki 'Tüm bu engellere rağmen' ifadesinin, ikinci cümledeki 'lojistik zorluklar' ile doğrudan bağlantılı olduğu ve bu iki cümlenin ardı ardına gelmesi gerektiği saptanır.
Parçanın sonuç bölümünün, kendisinden önce gelen gerekçe veya engellerle anlamlı bir bütün oluşturmasını sağlamak gerekir.

Anahtar Kavram

Cümleler Arası Anlamsal ve Yapısal Köprüler (Referans Sözcükler ve Bağlaçlar)
Bu soruyu puanla