Soru

Zorluk: OrtaGöreceli Konum ve Referans Noktaları

Bir sanat galerisinde Avni, Bedri, Cihat, Devrim, Fikret ve Hale adlı ressamların birer tablosu yan yana ve üst üste olmak üzere 2×32 \times 3’lük bir düzenle sergilenmektedir. Tabloların asıldığı bu d��zende 3 tablodan oluşan bir üst sıra ve 3 tablodan oluşan bir alt sıra bulunmaktadır.

Tabloların konumlarıyla ilgili bilinenler şunlardır:
* Hale'nin tablosu üst sıradadır ve hemen altında Fikret'in tablosu yer almaktadır.
* Avni'nin tablosu, Bedri'nin tablosunun hemen sağındadır.
* Cihat'ın tablosu, Devrim'in tablosunun hemen sağındadır.
* Bedri'nin tablosu ile Devrim'in tablosu aynı sütunda yer almaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. A
    Devrim'in tablosu alt sıradadır.
  2. B
    Bedri'nin tablosu ile Fikret'in tablosu aynı sıradadır.
  3. Avni'nin tablosu ile Cihat'ın tablosu farklı sıralardadır.Cevap
  4. D
    Cihat'ın tablosu orta sütundadır.
  5. E
    Hale'nin tablosu ile Avni'nin tablosu aynı sıradadır.

Cevap

Avni'nin tablosu ile Cihat'ın tablosu farklı sıralardadır.
Avni'nin tablosu her durumda Bedri ile aynı sırada, Cihat'ın tablosu ise Devrim ile aynı sıradadır. Bedri ile Devrim aynı sütunda yer aldığından ve her sütunda yalnızca iki bölme bulunduğundan, biri üst sırada diğeri alt sırada olmak zorundadır. Dolayısıyla Bedri'nin sırasında yer alan Avni ile Devrim'in sırasında yer alan Cihat kesinlikle farklı sıralarda bulunacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Tablo taslağı oluşturma ve temel kuralları belirleme.
2×32 \times 3'lük (2 satır, 3 sütun) bir yerleşim tablosu oluşturulur. Üst sıra ve alt sıra olmak üzere toplam 6 bölme vardır.
Değişkenlerin göreceli konumlarını yerleştirmek için referans bir ızgara yapısı kurmak gerekir.
2
Dikey yerleşimlerin (sütun bazlı) analiz edilmesi.
Hale'nin tablosunun hemen altında Fikret'in tablosu yer alıyorsa, (Hale, Fikret) ikilisi bir sütunu tamamen kaplar. Geriye kalan iki sütundan birine (Bedri, Devrim) sütunu yerleşir. Avni, Bedri'nin sağında; Cihat da Devrim'in sağında olduğuna göre, Bedri ile Devrim'in bulunduğu sütun kesinlikle en sağ sütun olamaz. Bu durum (Bedri, Devrim) sütununu sol veya orta sütuna yerleştirir.
Hemen altında ve yan yana olma kuralları, sütunların nasıl doldurulacağını sınırlar.
3
Yatay çiftlerin ve olasılıkların incelenmesi.
Avni, Bedri'nin hemen sağında (Bedri-Avni); Cihat da Devrim'in hemen sağındadır (Devrim-Cihat). Bedri ile Devrim aynı sütunda olduğuna göre, bu iki yatay çift üst üste konumlanacaktır. Hangi çiftin üst sırada, hangisinin alt sırada olduğu kesin olarak bilinemediği için iki temel olasılık grubu oluşur. 1. Olasılık grubunda (Bedri-Avni) üst sırada, (Devrim-Cihat) alt sıradadır. 2. Olasılık grubunda ise (Devrim-Cihat) üst sırada, (Bedri-Avni) alt sıradadır.
Hangi grubun hangi sırada olduğuna dair kesin bir öncül verilmediği için iki farklı yerleşim alternatifi doğar.
4
Seçeneklerin bu olasılıklara göre değerlendirilmesi ve kesin bilginin bulunması.
Bedri ve Devrim aynı sütunda ve farklı sıralarda yer almak zorundadır. Bu nedenle onlara bağlı olan Avni (Bedri'nin sağında) ve Cihat (Devrim'in sağında) da her iki olasılıkta da mutlaka farklı sıralarda yer alacaktır. Yani Avni'nin tablosu ile Cihat'ın tablosu kesinlikle farklı sıralardadır.
Her iki olasılıkta da değişmeyen tek ortak özellik, yatay çiftlerin farklı satırlarda yer almasıdır.

Anahtar Kavram

İki satırlı göreceli konum kurgularında olasılık zinciri kurma ve ortak özellikleri belirleme
Bu soruyu puanla