Examkin

Öklid Bağıntıları

2 soru

Tüm türler2Çoktan seçmeli1Sayısal1
Soru 1Soru →

KLMKLM dik üçgeninde, [KL]⊥[LM][KL] \perp [LM] ve [LH]⊥[KM][LH] \perp [KM]'dir. ∣KH∣=9 cm|KH| = 9\text{ cm} ve [LH][LH] yüksekliğinin uzunluğu ∣LH∣=12 cm|LH| = 12\text{ cm} olduğuna göre, ∣LM∣|LM| uzunluğu kaç cm'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20

Cevap

LM uzunluğu 20 cm'dir.
KLM dik üçgeninde L açısı diktir ve [LH] hipotenüse indirilen yüksekliktir. Öklid'in yükseklik bağıntısına göre ∣LH∣2=∣KH∣⋅∣HM∣|LH|^2 = |KH| \cdot |HM|'dir. Verilen değerler yerine yazıldığında 122=9⋅∣HM∣  ⟹  144=9⋅∣HM∣  ⟹  ∣HM∣=16 cm12^2 = 9 \cdot |HM| \implies 144 = 9 \cdot |HM| \implies |HM| = 16\text{ cm} bulunur. LHM dik üçgeninde Pisagor bağıntısı (∣LM∣2=∣LH∣2+∣HM∣2|LM|^2 = |LH|^2 + |HM|^2) veya Öklid'in kenar bağıntısı (∣LM∣2=∣HM∣⋅∣KM∣|LM|^2 = |HM| \cdot |KM|) kullanılarak ∣LM∣=20 cm|LM| = 20\text{ cm} elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Öklid'in yükseklik bağıntısını kullanarak HM uzunluğunu bulun.
∣HM∣=16 cm|HM| = 16\text{ cm}
Dik üçgende hipotenüse ait yüksekliğin karesi, hipotenüs üzerinde ayırdığı parçaların uzunluklarının çarpımına eşittir (∣LH∣2=∣KH∣⋅∣HM∣|LH|^2 = |KH| \cdot |HM|).
2
HM uzunluğu yardımıyla hipotenüsün (KM) tamamının uzunluğunu bulun.
∣KM∣=25 cm|KM| = 25\text{ cm}
∣KM∣=∣KH∣+∣HM∣=9+16=25 cm|KM| = |KH| + |HM| = 9 + 16 = 25\text{ cm}'dir.
3
Öklid'in kenar bağıntısını kullanarak LM uzunluğunu hesaplayın.
∣LM∣=20 cm|LM| = 20\text{ cm}
Dik üçgende bir dik kenarın karesi, hipotenüs üzerindeki izdüşümü ile hipotenüsün tamamının çarpımına eşittir (∣LM∣2=∣HM∣⋅∣KM∣  ⟹  ∣LM∣2=16⋅25=400  ⟹  ∣LM∣=20 cm|LM|^2 = |HM| \cdot |KM| \implies |LM|^2 = 16 \cdot 25 = 400 \implies |LM| = 20\text{ cm}).

Anahtar Kavram

Öklid Bağıntıları

Alternatif Yöntem

LHM dik üçgeninde kenar uzunlukları 12 ve 16 olan dik kenarlar, 3-4-5 özel üçgeninin 4 katı (12-16-20) olduğundan, hipotenüs olan ∣LM∣|LM| doğrudan 20 cm olarak bulunabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru →
Bir ABCABC dik üçgeninde [AB]⊥[AC][AB] \perp [AC] ve [AH]⊥[BC][AH] \perp [BC]'dir. Üçgenin dik kenar uzunlukları olan ∣AB∣=c|AB| = c ve ∣AC∣=b|AC| = b birer pozitif tam sayıdır. Bu üçgende dik kenar uzunlukları ile hipotenüse ait yükseklik arasında
1b2+1c2=1144\frac{1}{b^2} + \frac{1}{c^2} = \frac{1}{144}
bağıntısı bulunduğuna göre, hipotenüsün uzunluğu olan ∣BC∣|BC| kaç cm\text{cm}'dir?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 25

Cevap

Hipotenüsün uzunluğu 25 cm'dir.
Doğru seçenekte belirtilen değer, dik kenar uzunlukları pozitif tam sayı olan ve yüksekliği 12 cm12\text{ cm} olan dik üçgenin hipotenüs uzunluğudur. Öklid bağıntısından elde edilen b2c2−144b2−144c2=0b^2 c^2 - 144b^2 - 144c^2 = 0 denklemini sağlayan tam kare değerler araştırıldığında, dik kenarların 15 cm15\text{ cm} ve 20 cm20\text{ cm} olduğu benzersiz şekilde belirlenir. Buradan Pisagor bağıntısı ile hipotenüs 25 cm25\text{ cm} olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Öklid bağıntılarından biri olan 1h2=1b2+1c2\frac{1}{h^2} = \frac{1}{b^2} + \frac{1}{c^2} formülünü kullanarak [BC][BC] hipotenüsüne ait yüksekliği (h=∣AH∣h = |AH|) bulalım.
h=12 cmh = 12\text{ cm}
Verilen denklemde 1b2+1c2=1144\frac{1}{b^2} + \frac{1}{c^2} = \frac{1}{144} olduğuna göre, 1h2=1144  ⟹  h2=144  ⟹  h=12\frac{1}{h^2} = \frac{1}{144} \implies h^2 = 144 \implies h = 12 bulunur.
2
Dik üçgende alan veya Öklid bağıntısı gereği, dik kenarların çarpımının hipotenüs ile yüksekliğin çarpımına eşit olduğunu yazalım (b⋅c=a⋅hb \cdot c = a \cdot h, burada a=∣BC∣a = |BC|'dir).
b⋅c=12ab \cdot c = 12a
h=12h = 12 değerini yerine koyarak dik kenarlar ile hipotenüs arasındaki ilişkiyi kurarız.
3
Pisagor teoremine göre a2=b2+c2a^2 = b^2 + c^2 eşitliğini kullanalım ve ikinci adımda elde ettiğimiz ifadenin karesini alarak yerine yazalım.
b2c2=144(b2+c2)b^2 c^2 = 144(b^2 + c^2)
(b⋅c)2=144a2(b \cdot c)^2 = 144 a^2 eşitliğinde a2a^2 yerine b2+c2b^2 + c^2 yazarız.
4
Elde edilen b2c2−144b2−144c2=0b^2 c^2 - 144b^2 - 144c^2 = 0 denklemini çarpanlarına ayıralım.
(b2−144)(c2−144)=20736(b^2 - 144)(c^2 - 144) = 20736
Denklemin her iki tarafına 1442=20736144^2 = 20736 ekleyerek ifadeyi (b2−144)(c2−144)(b^2 - 144)(c^2 - 144) şeklinde gruplandırabiliriz.
5
bb ve cc pozitif tam sayılar olduğundan, b2−144b^2 - 144 ve c2−144c^2 - 144 çarpanlarının 2073620736'nın tam kare veren bölenleri olması şartını inceleyelim.
{b,c}={15,20}\{b, c\} = \{15, 20\}
b2b^2 ve c2c^2 değerlerinin tam kare olmasını sağlayan tek pozitif tam sayı çifti 152−144=8115^2 - 144 = 81 ve 202−144=25620^2 - 144 = 256 olup 81⋅256=2073681 \cdot 256 = 20736 eşitliğini doğrular.
6
Bulunan dik kenar uzunlukları ile hipotenüs uzunluğunu hesaplayalım.
a=∣BC∣=25 cma = |BC| = 25\text{ cm}
Pisagor bağıntısından a=152+202=225+400=625=25a = \sqrt{15^2 + 20^2} = \sqrt{225 + 400} = \sqrt{625} = 25 elde edilir.

Anahtar Kavram

Öklid bağıntısı yardımıyla yükseklik ve dik kenarlar arasındaki 1h2=1b2+1c2\frac{1}{h^2} = \frac{1}{b^2} + \frac{1}{c^2} ilişkisinin kurulması ve bunun tam sayı çözümlere (Diophant denklemi) uygulanması.

İpuçları

1
Öklid bağıntılarından 1h2=1b2+1c2\frac{1}{h^2} = \frac{1}{b^2} + \frac{1}{c^2} formülünü kullanarak hipotenüse ait hh yüksekliğini bulunuz.
2
Alanın korunumu ilkesinden b⋅c=a⋅hb \cdot c = a \cdot h olduğunu ve Pisagor teoreminden a2=b2+c2a^2 = b^2 + c^2 olduğunu kullanarak b2c2=144(b2+c2)b^2 c^2 = 144(b^2 + c^2) denklemini elde ediniz.
3
Elde ettiğiniz denklemi (b2−144)(c2−144)=20736(b^2 - 144)(c^2 - 144) = 20736 şeklinde çarpanlarına ayırın ve b2b^2 ile c2c^2 ifadelerinin tam kare olmasını sağlayacak bölenleri belirleyin.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde yüksekliği h=24 cmh = 24\text{ cm} olan ve dik kenarları tam sayı olan bir dik üçgenin hipotenüs uzunluğunu bulmaya çalışın.

Alternatif Yöntem

b⋅c=12ab \cdot c = 12a eşitliğinde aa hipotenüsünün tam sayı olması gerektiği düşünülebilir. 12a12a ifadesinin tam kare çarpanlarına ayrılmasıyla b=15b = 15 ve c=20c = 20 için a=25a = 25 tam sayı çözümü doğrudan deneme-yanılma yoluyla da doğrulanabilir.
Tahmini Süre:3m 0s
Öklid Bağıntıları Alıştırma Soruları — ALES | Examkin