Examkin

Gerçek Anlam

8 soru

Soru 1Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geçirdiği ağır boğaz enfeksiyonu nedeniyle katı gıdaları yutarken büyük bir acı çekiyor, bu yüzden birkaç gün sadece sıvı gıdalarla besleniyordu.

Cevap

Katı gıdaların yutulması sırasında acı çekilmesinden bahseden cümle doğru cevaptır. Bu cümlede kullanılan eylem, besinlerin ağızdan yemek borusuna iletilmesi eylemini, yani kelimenin akla gelen ilk ve temel anlamını (gerçek anlamı) ifade etmektedir.
Katı gıdaların yutulmasından bahseden cümlede geçen sözcük, ağızdaki bir şeyi yutağa ve oradan yemek borusuna geçirmek olan ilk ve temel sözlük anlamıyla kullanılmıştır. Bu kullanım, sözcüğün gerçek (temel) anlamını birebir karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünü ve cümlelerde altı çizili olan sözcüğün bağlamlarını inceleyin.
Cümlelerin her birinde sözcüğün farklı anlam ilgileriyle (mecaz, yan, gerçek) kullanıldığı belirlenir.
Sözcüklerin gerçek anlamını bulabilmek için bağlam içerisindeki kullanımlarını analiz etmek gerekir.
2
Sözcüğün ilk ve temel sözlük anlamını (akla gelen ilk anlamını) tanımlayın.
Temel anlam: Ağızda bulunan bir şeyi yutağa, oradan da yemek borusuna geçirmektir.
Gerçek anlam, sözcüğün mecaz ve yan anlamlarından arınmış, zihinde ilk uyandırdığı temel fiziksel eylemdir.
3
Bu temel anlamı seçeneklerdeki cümlelerle karşılaştırın.
Katı gıdaları yutmakla ilgili olan cümledeki kullanımın bu tanıma tam olarak uyduğu; diğer cümlelerin ise soyut durumlar veya yan işlevler üzerine kurulduğu tespit edilir.
Doğru seçeneğe ulaşmak için temel anlam ile cümledeki bağlamın birebir eşleşmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Gerçek Anlam (Temel Anlam)
Soru 2Soru →

Sözcüğün gerçek anlamı; akla ilk gelen, sözlükteki ilk sırada yer alan ve nesnel dünyayla doğrudan ilişkili olan temel anlamıdır. Sözcükler bu temel anlamlarından tamamen uzaklaştığında mecaz anlam, temel anlamla olan fiziksel ya da işlevsel bağını koruyarak yeni bir duruma aktarıldığında ise yan anlam kazanır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'kopmak' sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dağcıların dik yamaca tırmanırken güvenlik amacıyla kayaya sabitledikleri çelik halat aniden koptu.

Cevap

Dağcıların dik yamaca tırmanırken güvenlik amacıyla kayaya sabitledikleri çelik halatın aniden kopması durumunda 'kopmak' sözc��ğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
Çelik halatın kopması ifadesinde 'kopmak' sözcüğü, gerilme veya çekilme sonucu fiziksel olarak iki parçaya ayrılmak anlamında kullanılmıştır. Bu, sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamı olduğu için gerçek anlamdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüğün gerçek (temel) anlamının tanımını ve kapsamını belirleme.
Kopmak sözcüğünün gerçek anlamının 'bir bütünün çekilerek veya gerilerek iki ya da daha fazla parçaya ayrılması, kopması' olduğunu tespit ederiz.
Gerçek anlamın, bir sözcük söylendiğinde akla gelen ilk, temel ve fiziksel dünyada karşılığı olan nesnel anlam olduğunu hatırlamak.
2
Seçeneklerdeki 'kopmak' sözcüklerinin bağlamsal anlamlarını analiz etme.
Yalnızca çelik halatın kopması ifadesinde fiziksel bir gerilme ve ikiye ayrılma (gerçek anlam) söz konusudur; diğer kullanımlar (fırtına, dostluk, şamata, ticari bağlar) mecazidir.
Farklı cümlelerdeki soyut ve somut bağlamların sözcüğün anlamına etkisini ayırt etmek.
3
Doğru seçeneği belirleme.
Çelik halatın kopması ifadesinin yer aldığı seçeneğin doğru cevap olduğunu kesinleştiririz.
Gerçek anlam tanımına uyan tek seçeneği işaretleriz.

Anahtar Kavram

Gerçek anlam, bir sözcüğün zihinde uyandırdığı ilk, temel ve nesnel anlamdır; mecaz ve yan anlamlardan ayırt edilmelidir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'sıcak' sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kış aylarında sabahları sıcak bir çorba içmek içimizi ısıtırdı.

Cevap

Kış aylarında sabahları s��cak bir çorba içmek içimizi ısıtırdı.
Sıcak sözcüğü, 'ısısı yüksek olan' şeklindeki fiziksel ve temel anlamıyla 'sıcak bir çorba' ifadesinde kullanılmıştır. Bu, kelimenin akla gelen ilk ve gerçek anlamıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen 'sıcak' sözcüklerinin bağlamsal anlamlarını analiz etmek.
Gülümseme, ilişki, gelişme ve anlatım kelimeleriyle kullanılan 'sıcak' sözcüklerinin soyut anlamlar taşıdığı; 'çorba' kelimesiyle kullanılanın ise somut/fiziksel ısı belirttiği belirlenmiştir.
Gerçek anlam ile mecaz anlam arasındaki farkı ortaya koymak.
2
Sözcüğün sözlükteki ilk ve temel anlamı olan 'ısısı yüksek' tanımına uyan seçeneği işaretlemek.
Çorbanın fiziksel ısısını belirten cümle doğru cevap olarak seçilmiştir.
Gerçek anlamın kelimenin akla gelen ilk ve genel anlamı olması kuralını uygulamak.

Anahtar Kavram

Gerçek Anlam
Tahmini Süre:45s
Soru 4Soru →

Sözcüklerin gerçek anlamı, akla ilk gelen ve sözlükteki ilk sırada yer alan temel anlamları ile bu anlamlarla doğrudan ilişkili olan fiziksel süreçleri kapsar. Mecaz anlam ise bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni ve soyut anlamları ifade eder.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde "pişmek" sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Seramik atölyesindeki fırınlarda yüksek derecede pişen kil kaplar, dayanıklı ev gereçlerine dönüşür.

Cevap

Seramik atölyesindeki fırınlarda yüksek derecede pişen kil kaplar, dayanıklı ev gereçlerine dönüşür.
Seramik atölyesindeki fırınlarda kil kapların pişmesi ifadesinde, 'pişmek' sözcüğü 'ısı etkisiyle belli bir kullanılış için uygun bir duruma gelmek' anlamında kullanılmıştır. Bu kullanım, Türk Dil Kurumu sözlüğünde doğrudan sözcüğün temel/gerçek anlamı (ikinci tanımı) olarak yer almaktadır ve mecaz değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen 'pişmek' eyleminin bağlamlarını ve gerçekte neyi ifade ettiklerini belirlemek.
Cümlelerdeki 'pişmek' eyleminin sırasıyla iş tecrübesi kazanmak, sıcaktan yıpranmak/yanmak, kilin fırınlanarak sertleşmesi, zihinde duygu olgunlaştırmak ve sıcaktan bunalmak anlamlarında kullanıldığı tespit edilir.
Gerçek ve mecaz anlam ayrımlarını doğru yapabilmek için öncelikle bağlam analizi gereklidir.
2
TDK Türkçe Sözlük verileriyle kelimenin anlam sınırlarını karşılaştırmak.
Kilin fırında sertleşmesi (ısı etkisiyle belli bir kullanılış için uygun bir duruma gelmek) anlamı TDK'de gerçek (temel) anlam olarak tan��mlanmıştır. Diğer anlamlar ise sözlükte doğrudan mecaz (mec.) olarak işaretlenmiştir.
Kelimenin sözlükteki temel anlam tanımlarını bilimsel olarak teyit etmek.
3
Diğer seçeneklerdeki soyutlaşmış anlamları eleyerek doğru seçeneği belirlemek.
Kil kapların fırınlanmasını ifade eden seçeneğin gerçek anlamlı olduğu, diğerlerinin mecaz anlam taşıdığı belirlenir.
Gerçek anlamda kullanılan tek seçeneği tespit etmek.

Anahtar Kavram

Gerçek Anlam
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru →

Bir sözcü��ün gerçek anlamı, o sözcük tek başına düşünüldüğünde akla gelen ilk ve genel anlamıdır. Bu anlam, nesnel dünyadaki somut bir varlığı veya durumu doğrudan karşılar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'kuru' sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu bölgede tarım yapabilmek için öncelikle kuru toprakların modern sulama yöntemleriyle verimli hâle getirilmesi gerekir.

Cevap

Bu bölgede tarım yapabilmek için öncelikle kuru toprakların modern sulama yöntemleriyle verimli hâle getirilmesi gerekir.
Toprağın nemsiz kalması durumunu ifade eden kullanımda, 'kuru' sözcüğü doğrudan fiziksel dünyadaki somut karşılığı olan 'nemi, ıslaklığı olmayan' anlamıyla yer almaktadır. Bu durum sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamı olduğu için gerçek anlamdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen 'kuru' sözcüklerinin hangi anlamda kullanıldığını bağlam üzerinden incelemek.
Cümlelerdeki 'kuru' sözcüklerinin 'akıcı olmayan anlatım', 'nemsiz/ıslak olmayan toprak', 'gerçekleşmeyecek vaat', 'ruhsuz bürokrasi' ve 'kanıtsız inkar' anlamlarına geldiği belirlenir.
Sözcüğün bağlama göre kazandığı anlamları tespit ederek gerçek ve mecaz ayrımını yapmak.
2
'Kuru' sözcüğünün zihinde canlanan ilk, temel ve fiziksel anlamı olan 'nemsiz, ıslak olmayan' kullanımını tespit etmek.
Toprağın kuru olması durumunun doğrudan fiziksel dünyadaki nem eksikliğiyle ilgili olduğu ve gerçek anlamı karşıladığı görülür.
Gerçek anlamın nesnel ve somut dünyadaki karşılığını bularak doğru seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

Gerçek Anlam (Temel Anlam): Bir sözcüğün tek başına söylendiğinde zihinde uyandırdığı ilk ve en temel anlamdır. Somut, nesnel dünyayla doğrudan ilişkili fiziksel durumları karşılar.
Soru 6Soru →

Sözcüğün gerçek anlamı, o sözcük tek başına düşünüldüğünde akla gelen ilk ve genel anlamıdır; yani nesnel dünyadaki karşılığına doğrudan işaret eden temel anlamdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "süzülmek" sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kimyasal deney esnasında elde edilen karışım, dibe çöken yabancı maddelerden arındırılmak amacıyla laboratuvar ortamında hassas filtrelerle süzüldü.

Cevap

Kimyasal deney esnasında elde edilen karışımın laboratuvar ortamında filtrelerle süzülmesini içeren cümle
Karışımın yabancı maddelerden arındırılması amacıyla süzülmesi ifadesi, "süzülmek" sözcüğünün sözlükteki ilk ve temel anlamı olan "süzme işine konu olmak" anlamını tam olarak karşılamaktadır. Bu yüzden bu cümledeki kullanım gerçek anlamlıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüğün kökünü ve sözlükteki ilk anlamını belirlemek.
"Süzülmek" fiilinin kökü olan "süzmek" eylemi, bir sıvıyı süzgeçten geçirerek yabancı maddelerden arındırmaktır. Edilgen çatılı "süzülmek" ise bu süzme işine konu olmak anlamına gelir ve sözcüğün gerçek (temel) anlamıdır.
Gerçek anlamın tespit edilebilmesi için öncelikle sözcüğün türetildiği temel işlev ve sözlükteki birinci tanımı saptanmalıdır.
2
Seçeneklerdeki bağlamsal kullanımları değerlendirmek.
Genç adamın zayıflaması mecaz; kartalın havada kanat çırpmadan süzülmesi yan; sisin ovaya akması yan; gözlerin uykudan kapanması yan anlamdır. Karışımın filtre yardımıyla süzülmesi ise doğrudan fiziksel filtreleme eylemidir.
Fiziksel veya somut durumlar (kartalın uçması, sisin hareketi) öğrencileri gerçek anlam yanılgısına düşürebileceği için sözcüğün kökenindeki arındırma işleviyle olan ilişkisi kontrol edilmelidir.
3
Doğru seçeneği belirlemek.
Karışımın laboratuvar ortamında filtrelerle süzüldüğünü ifade eden cümle gerçek anlamı örneklemektedir.
Sözcük bu cümlede sözlükteki ilk ve asıl anlamı olan filtre edilme işlevini birebir karşılamaktadır.

Anahtar Kavram

Sözcüğün gerçek (temel) anlamı, akla gelen ilk ve sözlükteki birinci anlamıdır. Türemiş sözcüklerde gerçek anlam, türetilen kökün temel anlamına dayanır.
Soru 7Soru →

Sözcüğün gerçek anlamı, o sözcüğün zihinde uyandırdığı ilk ve en temel karşılığıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "derin" sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dağcılar, zirveye ulaşmak için oldukça derin bir vadinin tabanından geçmek zorundaydı.

Cevap

Dağcılar, zirveye ulaşmak için oldukça derin bir vadinin tabanından geçmek zorundaydı.
Doğru seçenekte yer alan cümlede geçen 'derin' sözcüğü, 'boyutu veya derinliği fazla olan, sığ olmayan' anlamında kullanılarak nesnel dünyadaki ilk ve temel anlamıyla (gerçek anlam) yer almıştır. Diğer tüm cümlelerde ise sözcük soyut kavramları niteleyerek mecaz anlam kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen 'derin' sözcüğünün bağlam içindeki anlamlarını belirleme.
'derin' sözcüğü; inceleme, uyku, kriz ve duyarlılık kelimeleriyle soyut bağlar kurarken vadi kelimesiyle fiziksel derinlik ilişkisi kurmuştur.
Gerçek anlam ile mecaz anlam arasındaki farkı görebilmek için sözcüğün somut/fiziksel dünyadaki karşılığına bakılmalıdır.
2
Sözcüğün temel sözlük anlamını ('boyutu veya derinliği fazla olan, sığ olmayan') karşılayan seçeneği bulma.
Dağcıların geçtiği vadinin derinliğini ifade eden kullanımın gerçek anlamda olduğu belirlenir.
Gerçek anlam, sözcüğün akla gelen ilk ve nesnel anlamıdır.

Anahtar Kavram

Gerçek Anlam
Soru 8Soru →

Bir sözcük temel (sözlük) anlamıyla, yani zihnimizde uyandırdığı ilk ve somut karşılığıyla kullanıldığında gerçek anlamını korur.

Buna göre, 'boş' sözcüğü aşağ��daki cümlelerin hangisinde gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kütüphaneden aldığı kitapları yerleştirmek için odasındaki boş rafları temizledi.

Cevap

Kütüphaneden aldığı kitapları yerleştirmek için odasındaki boş rafları temizledi cümlesinde geçen 'boş' sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
Kütüphaneden aldığı kitapları yerleştirmek için odasındaki boş rafları temizledi cümlesinde geçen 'boş' sözcüğü, üzerinde ya da içinde hiçbir şey bulunmayan fiziksel alanı ifade eder. Bu kullanım, sözcüğün zihinde uyandırdığı ilk ve en temel anlam olan gerçek anlamdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüğün temel (akla ilk gelen) anlamını belirlemek.
'Boş' sözcüğünün zihinde uyandırdığı ilk anlam, içinde veya üzerinde hiçbir şey bulunmayan fiziksel durumdur.
Gerçek anlamın tespiti için sözcüğün temel anlamının sınırlarını bilmek gerekir.
2
Cümlelerdeki kullanımları bağlamlarına göre incelemek.
Temizlenen rafların üzerinde nesne bulunmaması fiziksel bir durumdur ve gerçek anlamdır. Fikirlerin boş olması, boş oturmak, boş bakmak ve serginin boş bulunması ise soyut, mecaz anlamlardır.
Sözcüklerin gerçek mi yoksa mecaz mı olduğunu belirlemek ancak kullanıldıkları bağlamı incelemekle mümkündür.
3
Gerçek anlamda kullanılan cümleyi seçmek.
Raf temizliğiyle ilgili cümlenin gerçek anlamlı olduğu belirlenmiştir.
Sadece bu seçenekte sözcük temel anlamıyla kullanılmıştır.

Anahtar Kavram

Gerçek Anlam