Soru

Zorluk: Çok zorGerçek Anlam

Sözcüklerin gerçek anlamı, akla ilk gelen ve sözlükteki ilk sırada yer alan temel anlamları ile bu anlamlarla doğrudan ilişkili olan fiziksel süreçleri kapsar. Mecaz anlam ise bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni ve soyut anlamları ifade eder.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde "pişmek" sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

  1. A
    Yıllardır aynı sektörde çalışan ve birçok kriz atlatan deneyimli müdür, bu zorlu işlerde iyice pişmişti.
  2. B
    Yaz sıcağında tarlada güneşin altında koruyucu şapka olmadan çalışan işçilerin enseleri sıcaktan adeta pişmişti.
  3. Seramik atölyesindeki fırınlarda yüksek derecede pişen kil kaplar, dayanıklı ev gereçlerine dönüşür.Cevap
  4. D
    Ev sahibiyle yaşadığı tartışmadan beri adamın içinde öfkeden kaynaklanan büyük bir hırs pişiyordu.
  5. E
    Yaz aylarında havalandırması çalışmayan bu basık ve küçük toplantı odasında hepimiz sıcaktan adeta piştik.

Cevap

Seramik atölyesindeki fırınlarda yüksek derecede pişen kil kaplar, dayanıklı ev gereçlerine dönüşür.
Seramik atölyesindeki fırınlarda kil kapların pişmesi ifadesinde, 'pişmek' sözcüğü 'ısı etkisiyle belli bir kullanılış için uygun bir duruma gelmek' anlamında kullanılmıştır. Bu kullanım, Türk Dil Kurumu sözlüğünde doğrudan sözcüğün temel/gerçek anlamı (ikinci tanımı) olarak yer almaktadır ve mecaz değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen 'pişmek' eyleminin bağlamlarını ve gerçekte neyi ifade ettiklerini belirlemek.
Cümlelerdeki 'pişmek' eyleminin sırasıyla iş tecrübesi kazanmak, sıcaktan yıpranmak/yanmak, kilin fırınlanarak sertleşmesi, zihinde duygu olgunlaştırmak ve sıcaktan bunalmak anlamlarında kullanıldığı tespit edilir.
Gerçek ve mecaz anlam ayrımlarını doğru yapabilmek için öncelikle bağlam analizi gereklidir.
2
TDK Türkçe Sözlük verileriyle kelimenin anlam sınırlarını karşılaştırmak.
Kilin fırında sertleşmesi (ısı etkisiyle belli bir kullanılış için uygun bir duruma gelmek) anlamı TDK'de gerçek (temel) anlam olarak tan��mlanmıştır. Diğer anlamlar ise sözlükte doğrudan mecaz (mec.) olarak işaretlenmiştir.
Kelimenin sözlükteki temel anlam tanımlarını bilimsel olarak teyit etmek.
3
Diğer seçeneklerdeki soyutlaşmış anlamları eleyerek doğru seçeneği belirlemek.
Kil kapların fırınlanmasını ifade eden seçeneğin gerçek anlamlı olduğu, diğerlerinin mecaz anlam taşıdığı belirlenir.
Gerçek anlamda kullanılan tek seçeneği tespit etmek.

Anahtar Kavram

Gerçek Anlam
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla