Examkin

Soru

Zorluk: Zorİşlevselci Tabakalaşma Kuramı (Davis-Moore)

Toplumsal tabakalaşmanın evrensel ve kaçınılmaz bir olgu olduğunu savunan yapısal-işlevselci yaklaşıma göre, sosyal ödüllerin (prestij ve gelir gibi) pozisyonlar arasında eşitsiz bir şekilde dağıtılması toplumsal bir zorunluluktur. Bu kuramsal bakış açısına göre, bir toplumun en önemli ve zorlu görevlerini yerine getirebilecek sınırlı sayıdaki yetenekli bireyi bu rollere yönlendirmek için kullanılan temel teşvik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Nitelikli bireylerin bu rolleri üstlenmek adına katlandıkları uzun süreli eğitim ve hazırlık süreçlerini (fedakârlıklarını) telafi edecek yüksek ödüller sunulmasıCevap
  2. B
    Toplumsal kaynakların tüm bireyler arasında tam bir eşitlik içinde paylaştırılarak sosyal adaletin ve toplumsal barışın tesis edilmesi
  3. C
    Üretim araçlarına sahip olan egemen sınıfın, işçi sınıfı üzerindeki ideolojik ve ekonomik baskısını sürdürülebilir kılması
  4. D
    Bireylerin toplumsal hareketliliğini kısıtlayarak herkesin doğuştan gelen statüsüne göre bir yaşam sürmesinin zorunlu tutulması
  5. E
    Tabakalaşmayı yalnızca mülkiyet ve gelir gibi ekonomik boyutlara indirgeyerek prestij ve güç gibi sosyal unsurların dışlanması

Cevap

Toplumsal eşitsizlik, nitelikli bireylerin toplumun en kritik rollerini üstlenmek için katlandıkları eğitim ve hazırlık süreçlerini (fedakârlıkları) telafi eden bir motivasyon sistemidir.
Davis ve Moore'un kuramına göre, toplumun en yetenekli bireylerini, uzun ve zahmetli eğitim süreçlerinden geçerek en kritik rollerde görev almaya ikna etmek gerekir. Bu ikna süreci, bu rollerin daha yüksek gelir, saygınlık ve prestij gibi ödüllerle donatılmasıyla sağlanır. Dolayısıyla eşitsizlik, yeteneklerin doğru pozisyonlara yerleşmesini sağlayan işlevsel bir mekanizmadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kuramın temel varsayımını belirle
Toplumsal tabakalaşma evrenseldir ve toplumun işleyişi için gereklidir.
Toplumun hayatta kalması için belirli görevlerin mutlaka yerine getirilmesi gerekir.
2
Pozisyonların önem derecesini analiz et
Bazı sosyal pozisyonlar, toplumun bekası için diğerlerinden daha 'işlevsel öneme' sahiptir.
Her pozisyonun topluma katkısı aynı değildir; örneğin bir cerrahın işi bir temizlik görevlisinden daha kritiktir.
3
Yetenek kıtlığı ve eğitim gerekliliğini değerlendir
En önemli pozisyonlar genellikle en yüksek yeteneği ve en uzun eğitim sürecini gerektirir.
Nitelikli işgücü sınırlıdır ve bu niteliği kazanmak (eğitim) birey için bir maliyet/fedakârlık demektir.
4
Ödül mekanizmasının işlevini saptama
Toplum, bu zorlu rolleri üstlenmeye teşvik etmek için ilgili pozisyonlara daha fazla gelir ve prestij tahsis eder.
Eğer ödüller eşit olsaydı, kimse zorlu ve maliyetli eğitim süreçlerine katlanıp ağır sorumluluklar almak istemezdi.

Anahtar Kavram

İşlevsel Gereklilik ve Teşvik Sistemi (Incentive System)

İpuçları

1
Bu kurama göre toplumsal eşitsizlik, toplumun en zeki ve çalışkan insanlarını en zor işleri yapmaya ikna etmek için gereklidir.
2
Düşünün ki bir tıp öğrencisi 10 yıl eğitim alıyor. Eğer bir vasıfsız işçiyle aynı geliri alsaydı, bu 'fedakârlığı' neden yapardı?
3
Teşvik mekanizması kavramına odaklanın: Ödüllerin eşitsizliği, yeteneklerin en önemli pozisyonlara 'akmasını' sağlar.

Daha Fazla Pratik

Bu kurama yöneltilen en önemli eleştirilerden biri olan Tumin'in 'Fırsat Eşitliği' eleştirisini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İşlevselci Tabakalaşma Kuramı (Davis-Moore)

Bu konudan daha fazla soru