Davis ve Moore’un işlevselci tabakalaşma kuramı çerçevesinde; bir pozisyonun toplum için taşıdığı 'işlevsel önem' ile o pozisyonu doldurabilecek 'yetenekli personel kıtlığı' arasındaki ilişki toplumsal hiyerarşiyi belirleyen temel unsurdur.
Buna göre, Davis ve Moore’un yaklaşımında toplumsal eşitsizliğin evrensel ve zorunlu bir olgu olarak tanımlanmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- AÜretim araçlarına sahip olan egemen sınıfın, kendi statülerini meşrulaştırmak ve alt sınıfların emeğini sömürmek amacıyla geliştirdiği ideolojik bir araç olması
- Toplumun en kritik rollerinin, bu roller için gereken zahmetli eğitim ve özveri sürecine katlanacak en yetkin kişilerce üstlenilmesini sağlayan bir ödüllendirme ve motivasyon sistemi olmasıCevap
- CModern sanayi toplumlarında karmaşıklaşan iş bölümü neticesinde ortaya çıkan ve aslında toplumsal dayanışmayı tehdit eden yapısal bir kuralsızlık durumu olması
- DBireylerin fırsat eşitliğine sahip olduğu demokratik toplumlarda, liyakatin tam olarak ölçülememesi nedeniyle ortaya çıkan geçici bir yapısal aksaklık olması
- EToplumsal tabakalaşmanın, bireyler arasındaki doğal ve biyolojik farklılıkların toplumsal yapıya doğrudan ve değiştirilemez bir yansıması olarak kabul edilmesi
Cevap
Toplumun en kritik rollerinin, bu roller için gereken zahmetli eğitim ve özveri sürecine katlanacak en yetkin kişilerce üstlenilmesini sağlayan bir ödüllendirme ve motivasyon sistemi olması
Davis ve Moore'un kuramına göre, bir toplumun bekası en hayati görevlerin en yetenekli ve eğitimli kişiler tarafından yerine getirilmesine bağlıdır. Ancak bu görevler genellikle uzun bir hazırlık süreci, maliyet ve sorumluluk gerektirir. Bireyleri bu zahmetli yola girmeye teşvik etmek için toplumun onlara diğerlerinden daha fazla prestij, gelir ve ayrıcalık tanıması şarttır. Bu hiyerarşik ödüllendirme sistemi, kaçınılmaz olarak toplumsal eşitsizliği ve tabakalaşmayı doğurur; bu nedenle tabakalaşma işlevsel bir zorunluluktur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İşlevsel Gereklilik ve Teşvik Mekanizması