İş hukukunda yer alan temel ilkeler, uyuşmazlıkların çözümünde ve mevzuat hükümlerinin yorumlanmasında yol gösterici bir işleve sahiptir. Ancak bu ilkelerin uygulanması belirli sınırlara tabi tutulmuştur. Buna göre, iş hukukunun temel ilkelerinin uygulama sınırları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- İşçi lehine yorum ilkesine başvurulabilmesi için ilgili mevzuat hükmünün açık olmaması veya birden fazla anlama gelmesi gerekir; kanun hükmünün anlamı açık ise bu ilkeye dayanılarak kanunun lafzı dışında bir yorum yapılamaz.Cevap
- Bİşverenin eşit davranma borcu mutlak bir nitelik taşıdığından, aynı işyerinde çalışan işçiler arasında kıdem, eğitim veya performans gibi objektif nedenlere dayalı farklı uygulamalar yapılması bu ilkeye aykırılık teşkil eder.
- Cİş Kanunu kapsamı dışında bırakılan tarım veya orman işleri gibi alanlarda, işçinin korunması ilkesi gereğince uyuşmazlıklar doğrudan İş Kanunu hükümlerine göre çözülmelidir.
- Dİş hukukundaki nispi emredici hükümler, iş sözleşmesinin taraflarınca hem işçi hem de işveren lehine olacak şekilde serbestçe değiştirilebilir.
- Eİşçinin korunması ilkesi, kamu düzenini ilgilendiren emredici hükümlerin işçi aleyhine sonuç doğurduğu durumlarda hakime bu hükümleri uygulamama veya işçi lehine değiştirme yetkisi verir.
Cevap
İşçi lehine yorum ilkesinin uygulanabilmesi için kuralın anlamının açık olmaması gerekir; hüküm açık ise bu ilkeye dayanılarak metnin dışına çıkılamaz.
İş hukukunda 'işçi lehine yorum ilkesi' sınırsız bir kural değildir. Yargıtay kararlarında da vurgulandığı üzere, bir kanun hükmünün anlamı tereddüde yer vermeyecek kadar açık ise, sadece sonuç işçi aleyhine oluyor diye bu hüküm yorum yoluyla değiştirilemez veya genişletilemez. İlke, sadece kuralın birden fazla anlama gelmesi veya hiç anlaşılmaması durumunda uygulanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İşçi lehine yorum ve eşit davranma ilkelerinin uygulama sınırları