İş hukukunda yer alan temel ilkeler, uyuşmazlıkların çözümünde ve mevzuatın uygulanmasında yol gösterici niteliktedir. Ancak 'işçi lehine yorum' ve 'eşit davranma' gibi ilkelerin uygulanması belirli hukuki sınırlandırmalara ve yargısal içtihatlara tabidir. Buna göre, bu ilkelerin uygulama esasları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- İşçi lehine yorum ilkesi, yalnızca uygulanacak kuralın anlam ve kapsamı konusunda gerçek bir tereddüt yaşandığı durumlarda geçerlidir; kuralın açık ve emredici olduğu hallerde bu ilkeye dayanılarak kanun hükmünün dışına çıkılamaz.Cevap
- BEşit davranma ilkesi mutlak bir eşitlik yükümlülüğü getirdiğinden; eğitim, kıdem, yetkinlik veya performans gibi farklılıklar işçiler arasında ücret farklılığı yaratılmasına meşru bir zemin oluşturmaz.
- Cİşçi lehine yorum ilkesi, Anayasa'daki sosyal devlet ilkesinin bir gereği olarak, kanun koyucunun açıkça düzenlediği ancak işçi aleyhine sonuç doğuran emredici hükümlerin yargıç tarafından bertaraf edilmesini sağlar.
- DEşit davranma borcu, niteliği gereği sadece iş sözleşmesinin kurulması aşamasında geçerli olup, sözleşmenin devamı ve feshi aşamalarında işverenin yönetim hakkı kapsamında tam bir serbestisi bulunmaktadır.
- Eİşçi lehine yorum ilkesi gereğince, kanunda açık bir hüküm bulunmadığı durumlarda hakim; örf ve adet hukukuna bakmaksızın doğrudan toplu iş sözleşmesi hükümlerini tüm işçilere teşmil etmek zorundadır.
Cevap
İşçi lehine yorum ilkesinin ancak kuralın anlamı konusunda bir belirsizlik veya boşluk olması durumunda uygulanabileceği, açık ve emredici hükümlerin bu ilke ile değiştirilemeyeceği ifadesi doğrudur.
İşçi lehine yorum ilkesi, iş hukukunun en temel özelliklerinden biri olsa da, hukuk devleti ve kanunilik ilkeleri gereği sınırsız değildir. Yargıtay ve doktrine göre, bir kanun hükmü hiçbir tereddüde yer bırakmayacak kadar açıksa, 'işçi lehine olsa daha iyi olurdu' düşüncesiyle bu hüküm görmezden gelinemez. Bu ilke sadece anlamı bulanık kuralların yorumlanmasında 'tercih' olarak kullanılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İş Hukuku İlkelerinin Sınırları ve Nisbiliği
Daha Fazla Pratik
İşçi lehine yorum ilkesinin emredici kurallarla (nisbi ve mutlak emredici) olan ilişkisini incelemek, bu konudaki karmaşayı gidermeye yardımcı olur.
Tahmini Süre:2m 0s