Karl Marx’ın artık değer teorisinde; iş gününün toplam uzunluğu ile emeğin yoğunluğunun toplumsal ortalamada sabit kaldığı bir varsayım altında, sermayedarın artık değer miktarını ve sömürü oranını artırabilmesi ancak "gerekli emek zamanının" daraltılmasıyla mümkündür.
Buna göre, Marx'ın "göreceli (nispi) artık değer" olarak tanımladığı bu artışın gerçekleşebilmesi ve süreklilik kazanabilmesi için gereken temel iktisadi mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİş gününün yasal ve fiziksel sınırlarına kadar uzatılarak artık emek süresinin mutlak olarak genişletilmesi
- İşçinin geçimi için gerekli olan mal ve hizmetleri üreten sektörlerde verimlilik artışı sağlanarak iş gücü değerinin düşürülmesiCevap
- CÜcretlerin, nüfus hareketlerine bağlı olarak biyolojik asgari geçim düzeyinde (Tunç Kanunu) sabitlenmesi
- DSermayenin organik bileşiminin () azaltılması yoluyla üretimde kullanılan değişken sermaye payının artırılması
- EToplam üretim içindeki ücret payının, iş gücü arz ve talebine göre piyasa mekanizması içinde kendiliğinden belirlenmesi
Cevap
İşçinin geçimi için gerekli olan mal ve hizmetleri üreten sektörlerde verimlilik artışı sağlanarak iş gücü değerinin düşürülmesi.
Göreceli (nispi) artık değer, toplam iş günü uzunluğu değişmeksizin, toplumsal emek verimliliğindeki artış sayesinde işçinin geçim araçlarının değerinin düşürülmesi ve böylece gerekli emek zamanının daraltılması yoluyla elde edilir. Bu durum, artık emek zamanının payını otomatik olarak artırarak sömürü oranını yükseltir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Göreceli (Nispi) Artık Değer Üretimi
Alternatif Yöntem
Sömürü oranı formülü olan üzerinden düşünülmelidir. Toplam süre () sabitken sömürü oranının () artması için payın () büyümesi, paydanın () küçülmesi gerekir. Bu da ancak iş gücü değerinin (geçimlik mal sepeti) düşmesiyle mümkündür.
Tahmini Süre:2m 30s