Soru

Zorluk: OrtaKadın İşçilerin Çalıştırılması ve Analık Hali

Bir özel işletmede 33 yıldır çalışan ve doğum sonrası 1616 haftalık analık izni süresi sona eren Merve Hanım, çocuğuyla ilgilenebilmek amacıyla işvereninden 66 ay süreli ücretsiz izin talebinde bulunmuştur.

Buna göre, 48574857 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca Merve Hanım'ın bu talebi ve söz konusu ücretsiz izin hakkının kullanımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İşveren, işçinin talebi halinde bu ücretsiz izni vermekle yükümlüdür ve bu süre yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılan sürelerden biri değildir.Cevap
  2. B
    Ücretsiz izin hakkı ancak işverenin yazılı onayı ile kullanılabilir; işveren operasyonel nedenlerle bu talebi reddetme yetkisine sahiptir.
  3. C
    Bu izin süresince işçiye İşsizlik Sigortası Fonu'ndan yarı çalışma ödeneği ödenir ve sigorta primleri asgari ücret üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumuna yatırılır.
  4. D
    Merve Hanım ücretsiz izin kullandığı bu 66 aylık dönemde, günlük 1,51,5 saatlik süt izni hakkını da birleştirerek haftada bir gün tam izin olarak kullanabilir.
  5. E
    Bu haktan yararlanabilmek için doğumun çoğul gebelik (ikiz, üçüz vb.) şeklinde gerçekleşmiş olması veya işçinin kıdeminin 55 yılı aşması şarttır.

Cevap

İşverenin talebi kabul etme zorunluluğunun bulunduğu ve bu sürenin yıllık izin kıdeminde dikkate alınmadığı seçenek doğrudur.
Doğru seçenek, ücretsiz iznin işçinin talebiyle zorunlu olarak verilmesi gerektiğini ve bu sürenin yıllık ücretli izin kıdeminden sayılmayacağını belirtmektedir. İş Kanunu Madde 7474 ve Madde 5555 hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; bu izin süresi iş sözleşmesini askıya alır, dolayısıyla fiili çalışma veya çalışılmış gibi sayılan süreler kapsamına girmez.

Adım Adım Çözüm

1
Analık izni sonrası tanınan hakların hukuki niteliğini belirlemek.
48574857 sayılı İş Kanunu Madde 7474 kapsamında, 1616 haftalık sürenin bitiminden itibaren kadın işçiye isteği halinde 66 aya kadar ücretsiz izin verileceği hükme bağlanmıştır.
Hakkın yasal dayanağını ve sınırlarını netleştirmek için.
2
Hakkın kullanımında işverenin rıza şartını değerlendirmek.
Kanun metnindeki 'verilir' ifadesi, işverene takdir yetkisi bırakmayan emredici bir hükümdür.
İşverenin yönetim hakkı ile işçinin yasal hakkı arasındaki dengeyi anlamak için.
3
Ücretsiz iznin hizmet süresine ve yıllık izin hakkına etkisini analiz etmek.
İş Kanunu Madde 5555 uyarınca yıllık izne hak kazanmak için gereken sürenin hesabında, Madde 7474 kapsamında kullanılan 66 aylık ücretsiz izin 'çalışılmış gibi sayılan' süreler arasında yer almaz.
İşçinin gelecekteki hak edişlerinin doğru hesaplanması kuralını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Analık Sonrası Ücretsiz İzin Hakkı

İpuçları

1
Kadın işçinin doğum sonrası hakları arasında zorunlu (ücretli) izin ve isteğe bağlı (ücretsiz) izin ayrımına dikkat edin.
2
İş Kanunu'nda 'verilir' şeklinde biten hükümler genellikle işverene takdir yetkisi tanımaz, işçi talep ederse hak doğar.
3
Yıllık izin kıdeminden sayılan süreler Madde 5555'de sınırlı olarak sayılmıştır; bu listeye analık sonrası 66 aylık ücretsiz iznin dahil olup olmadığını kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Analık sonrası 'yarım çalışma' (60, 120, 180 gün) hakkı ile '6 aylık ücretsiz izin' hakkı arasındaki tercih zorunluluğunu ve süre farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla