Soru

Zorluk: Çok zorBelirli ve Belirsiz Süreli İş Sözleşmeleri

Bir özel eğitim kurumunda, kurumun asıl ve süreklilik arz eden faaliyeti kapsamında "rehber öğretmen" olarak istihdam edilmek üzere bir kişiyle 11 yıl süreli "belirli süreli iş sözleşmesi" imzalanmıştır. Sözleşmede işin bitiş tarihi net olarak belirtilmiş ve taraflar sözleşmeyi yazılı olarak akdetmişlerdir. Birinci yılın sonunda taraflar, herhangi bir yeni proje veya esaslı neden olmaksızın sözleşmeyi aynı süreyle bir kez daha yenilemişlerdir. İkinci yılın sonunda işveren, sözleşmenin süresinin dolduğunu ileri sürerek iş ilişkisini herhangi bir ihbar öneli tanımadan sonlandırmıştır.

48574857 sayılı İş Kanunu ve yerleşik Yargıtay içtihatları dikkate alındığında, bu hukuki durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Yapılan işin niteliği gereği objektif bir neden bulunmadığından, sözleşme en baştan itibaren belirsiz süreli sayılır ve fesihte ihbar tazminatı ile şartları varsa iş güvencesi hükümleri uygulanır.Cevap
  2. B
    Sözleşme tarafların hür iradesiyle yazılı olarak yapıldığı ve bir bitiş süresi içerdiği için belirli süreli niteliğini korur; süre sonunda kendiliğinden sona erdiği için ihbar tazminatı ödenmez.
  3. C
    İlk sözleşme belirli süreli olarak geçerli kabul edilir, ancak herhangi bir esaslı neden olmaksızın yenilendiği (zincirleme) an itibarıyla belirsiz süreli sözleşmeye dönüşmüştür.
  4. D
    Özel öğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin sözleşmeleri, ilgili özel kanun gereği her durumda belirli süreli kabul edildiği için İş Kanunu'ndaki objektif neden şartı aranmaz.
  5. E
    Sözleşme belirsiz süreli sayılsa dahi, işçi aynı işverene bağlı olarak toplamda en az 33 yıl çalışmadığı için iş güvencesinden (işe iade davası) yararlanma hakkına sahip olamaz.

Cevap

İşin niteliği gereği objektif bir neden (belirli bir işin tamamlanması, belirli bir olgunun ortaya çıkması vb.) bulunmadığı durumlarda yapılan sözleşme, taraflar aksini kararlaştırsa bile en baştan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.
Sözleşmenin objektif bir neden (işin niteliği, belirli bir projenin tamamlanması vb.) bulunmadığı halde belirli süreli yapılması durumunda, kanun işçiyi korumak adına bu sözleşmeyi en baştan itibaren belirsiz süreli kabul eder. Bu durumda işveren, sürenin bitimiyle sözleşmenin kendiliğinden sona erdiğini ileri süremez; fesih prosedürlerine uymak ve varsa tazminatları ödemek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
İşin niteliğini analiz etme
Rehber öğretmenlik, eğitim kurumunun asıl ve sürekli işidir; geçici veya proje bazlı değildir.
Belirli süreli sözleşme için işin geçici olması veya objektif bir sınır içermesi gerekir.
2
48574857 Sayılı İş Kanunu Madde 1111 kontrolü
Objektif koşulun (esaslı neden) eksikliği tespit edildi.
Kanun, belirli süreli iş sözleşmesini istisnai, belirsiz süreliyi ise kural olarak belirlemiştir.
3
Hukuki sonucun belirlenmesi
Sözleşme "en baştan itibaren" belirsiz süreli sayılır.
Yenileme beklenmeksizin, kurucu unsur (objektif neden) eksik olduğu için sözleşme türü en başta yanlış nitelendirilmiştir.
4
Fesih sonuçlarını değerlendirme
Süre bitimiyle sonlandırma "süreli fesih" hükmündedir; ihbar tazminatı ve şartları (30 işçi, 6 ay kıdem) varsa iş güvencesi hakları doğar.
Belirsiz süreli sözleşmelerde bildirim şartına uyulması zorunludur.

Anahtar Kavram

Objektif Neden Şartı ve Geçersiz Belirli Süreli Sözleşmenin Hukuki Statüsü
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla