Examkin

Soru

Zorluk: ZorErgonomi ve Antropometri Kavramları

Bir endüstriyel iş istasyonunun ergonomik tasarımı aşamasında, operatörün çalışma esnasındaki vücut hareketlerini kapsayan 'dinamik (fonksiyonel) antropometrik' veriler ile vücut bölümlerinin sabit boyutlarını ifade eden 'statik antropometrik' veriler birlikte değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, bir kontrol panelindeki acil durdurma butonunun konumu ve operatörün oturma alanındaki diz boşluğu (clearance) genişliği tasarlanırken aşağıdaki yaklaşımlardan hangisinin uygulanması, ergonomik tasarım prensiplerine tam uyum sağlar?

  1. Diz boşluğu gibi engellerin aşılması gereken durumlarda toplumun üst sınır (%95'lik dilim) değerleri; buton erişimi gibi fonksiyonel uzanma mesafelerinde ise toplumun alt sınır (%5'lik dilim) değerleri esas alınmalıdır.Cevap
  2. B
    Maliyet etkinliğini sağlamak amacıyla, hem diz boşluğu hem de buton erişim mesafesi için toplumun ortalama değerlerini ifade eden %50'lik dilim standart ölçü olarak kabul edilmelidir.
  3. C
    Diz boşluğu tasarımında operatörün hareket kabiliyetini artırmak için alt sınır (%5'lik dilim), buton erişiminde ise en uzak noktayı belirlemek için üst sınır (%95'lik dilim) verileri kullanılmalıdır.
  4. D
    Acil durdurma butonu konumu belirlenirken sadece statik antropometrik veriler (kol boyu) yeterlidir; diz boşluğu ise antropometrinin değil, sadece iş güvenliği hukukunun kapsamına giren bir düzenlemedir.
  5. E
    Antropometrik veriler sadece personelin işe karşı tutum ve algılarını ölçtüğü için, fiziksel konsol tasarımı süreçlerinde bu veriler yerine sadece mimari standartlar referans alınmalıdır.

Cevap

Ergonomik tasarımda 'boşluk' (clearance) gereksinimleri için toplumun en iri bireylerini temsil eden %95'lik üst sınır dilimi, 'erişim' (reach) gereksinimleri için ise toplumun en küçük bireylerini temsil eden %5'lik alt sınır dilimi temel alınmalıdır.
Ergonomide 'boşluk' tasarımları (kapı genişliği, bacak mesafesi vb.) en büyük bireyin rahatça sığabilmesi için %95'lik dilime göre yapılırken; 'erişim' tasarımları (buton uzaklığı, raf yüksekliği vb.) en küçük bireyin ulaşabilmesi için %5'lik dilime göre yapılır. Bu sayede tasarım toplumun büyük çoğunluğunu kapsar.

Adım Adım Çözüm

1
Tasarım kriterlerini sınıflandırın.
Diz boşluğu bir 'boşluk/açıklık' (clearance) kriteridir; buton konumu bir 'erişim' (reach) kriteridir.
Her iki kriterin tasarımda hedeflediği kullanıcı kitlesi (en büyük vs. en küçük) farklıdır.
2
Boşluk kriteri için uygun yüzdelik dilimi belirleyin.
Diz boşluğu için %95'lik dilim seçilmelidir.
Eğer en büyük kullanıcı sığabiliyorsa, toplumun geri kalan tüm üyeleri de otomatik olarak sığacaktır.
3
Erişim kriteri için uygun yüzdelik dilimi belirleyin.
Erişim mesafesi için %5'lik dilim seçilmelidir.
Eğer kolu en kısa olan kullanıcı butona ulaşabiliyorsa, kolu daha uzun olan herkes de ulaşabilecektir.

Anahtar Kavram

Antropometrik Tasarım Prensipleri (Alt ve Üst Sınır Değerleri)

Daha Fazla Pratik

Ayarlanabilir sistemlerin (örneğin ayarlanabilir koltuk yüksekliği) hangi yüzdelik dilim aralığında (genellikle %5 ile %95 arası) tasarlanması gerektiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Ergonomi ve Antropometri Kavramları

Bu konudan daha fazla soru