Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSendikaların Karlılık ve Yatırımlara Etkisi

Sendikaların işletmelerin kârlılık ve yatırım stratejileri üzerindeki etkisini açıklayan 'ertelenmiş yatırım' (hold-up) modeli, firmanın yatırım kararı alırken karşılaştığı stratejik bir açmazı ifade eder. Bu modele göre, sendikalı bir işyerinde firmanın sermaye yoğunluğunu artıracak büyük ölçekli ve batık maliyetli yatırımlardan kaçınma eğiliminde olmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yatırım yapıldıktan sonra oluşan ve alternatif kullanım alanı olmayan 'yarı-rantların' (quasi-rents), sendika tarafından toplu pazarlık yoluyla ele geçirilmesi riskinin sermayenin beklenen marjinal getirisini düşürmesi.Cevap
  2. B
    Sendikaların yarattığı yüksek ücret baskısının (şok etkisi), yönetimi rasyonelleşmeye zorlayarak her durumda sermaye/emek oranını yükseltmesi ve fiziksel sermaye stokunu artırması.
  3. C
    İki taraflı monopol yapısı nedeniyle denge ücretinin belirsizleşmesi sonucunda firmanın toplam kâr maksimizasyonu hedefinden vazgeçerek sadece pazar payını korumaya odaklanması.
  4. D
    Sendikaların iş gücü verimliliğini her zaman düşürdüğü varsayımı altında, firmanın sermaye yatırımlarının geri dönüş süresinin (payback period) sonsuza uzayacağı beklentisi.
  5. E
    Yatırım harcamalarının tamamen değişken maliyet niteliğinde olması nedeniyle, sendikanın gelecekteki ücret taleplerinin mevcut sermaye stoku üzerinde bir baskı oluşturmaması.

Cevap

Yatırım yapıldıktan sonra oluşan ve alternatif kullanım alanı olmayan 'yarı-rantların' (quasi-rents), sendika tarafından toplu pazarlık yoluyla ele geçirilmesi riskinin sermayenin beklenen marjinal getirisini düşürmesi.
Ertelenmiş yatırım (hold-up) problemi, firmanın yaptığı batık yatırımlardan elde edeceği yarı-rantların, sendika tarafından pazarlık gücü kullanılarak ücret artışları şeklinde 'ele geçirilmesi' (appropriation) riskine dayanır. Bu durum, sermayenin marjinal verimliliğini fiilen düşürerek firmanın sermaye birikimini ve kârlılığını olumsuz etkiler.

Adım Adım Çözüm

1
Batık maliyet ve yatırım ilişkisini tanımla.
İşletme büyük bir sermaye yatırımı yaptığında, bu yatırımın maliyeti artık 'batık' (sunk) hale gelir ve varlık o sektöre özgülenir.
Hold-up probleminin ortaya çıkması için yatırımın alternatif kullanım alanının olmaması gerekir.
2
Yarı-rant (quasi-rent) kavramını analiz et.
Yatırımın getirisi ile varlığın alternatif kullanım değeri arasındaki fark 'yarı-rant' olarak adlandırılır.
Bu rant, toplu pazarlık masasında sendika için iştah kabartan bir kaynak haline gelir.
3
Sendikanın pazarlık gücünün etkisini değerlendir.
Yatırım yapıldıktan sonra firma masadan kalkamaz (çünkü maliyet batıktır), sendika ise bu rantın bir kısmını ücret artışı olarak talep eder.
Bu durum, yatırımın getirisinin bir kısmının sendikaya 'vergi' olarak gitmesi anlamına gelir.
4
Sonucu belirle.
Rasyonel firma, gelecekteki bu rant transferini öngörerek başlangıçta daha az yatırım yapar (optimal altı yatırım).
Buna 'ertelenmiş yatırım' veya 'hold-up' problemi denir.

Anahtar Kavram

Ertelenmiş Yatırım (Hold-up) Problemi ve Yarı-Rantların (Quasi-rents) Paylaşımı

Daha Fazla Pratik

Sendikaların Ar-Ge harcamaları ve yenilik (inovasyon) üzerindeki etkilerini, hold-up ve şok etkisi perspektifinden karşılaştırınız.

Alternatif Yöntem

Hold-up problemini bir 'marjinal vergi' gibi düşünebilirsiniz. Sendikanın ücret talebi, sermayenin getirisi üzerine konulan bir vergi gibi davranarak yatırım teşviklerini törpüler.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Sendikaların Karlılık ve Yatırımlara Etkisi

Bu konudan daha fazla soru