Soru

Zorluk: Ortaİşverenin Araç, Gereç ve Malzeme Sağlama Borcu

Bir tekstil atölyesinde terzi olarak çalışmaya başlayan işçi ile işveren arasında yapılan iş sözleşmesinde, işçinin işin ifası için gerekli olan sanayi tipi dikiş makinesini kendisinin temin edeceği kararlaştırılmıştır. Ancak makinenin kullanımı karşılığında işçiye herhangi bir ödeme yapılıp yapılmayacağı konusunda sözleşmede bir hükme yer verilmemiş ve bu konuda yerleşik bir yerel adet de bulunmamaktadır.

Buna göre, 60986098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca, dikiş makinesinin kullanımı için ödenecek bedel ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Aksine bir anlaşma veya yerel adet bulunmadığı için işveren, işçiye bu makinenin kullanımı için uygun bir karşılık ödemekle yükümlüdür.Cevap
  2. B
    İş sözleşmesinde bedel kararlaştırılmadığı sürece işverenin dikiş makinesi kullanımı için herhangi bir karşılık ödeme borcu doğmaz.
  3. C
    İş görme borcu işçinin şahsına bağlı bir borç olduğundan, dikiş makinesinin kullanımı karşılığında bedel talep edilemez.
  4. D
    İşveren sadece makinenin amortisman bedelini ödemekle yükümlü olup kullanım için ek bir karşılık ödemek zorunda değildir.
  5. E
    İşçi kendi rızasıyla makineyi getirdiği için makinenin mülkiyeti ve kullanım hakkı karşılıksız olarak işverene geçmiş sayılır.

Cevap

Aksine bir anlaşma veya yerel adet bulunmadığı için işveren, işçiye bu makinenin kullanımı için uygun bir karşılık ödemekle yükümlüdür.
Türk Borçlar Kanunu'nun 413413. maddesinin ikinci fıkrasına göre; işçi, işverenle anlaşarak işin görülmesi için kendi araç veya gerecini kullanırsa, aksine anlaşma veya adet yoksa, işveren bunun için işçiye uygun bir karşılık ödemekle yükümlüdür. Soruda taraflar arasında dikiş makinesinin işçi tarafından sağlanacağı kararlaştırılmış ancak bedel konusunda bir hüküm konulmamıştır. Ayrıca yerel adetin de olmadığı belirtildiğinden, kanunun yedek kuralı gereği uygun bir karşılık ödenmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
TBK Madde 413413 çerçevesinde araç ve gereç sağlama borcunun genel kuralını belirleme.
Genel kural olarak araç ve gereçleri işveren sağlamakla yükümlüdür.
İş sözleşmesinde sermaye ve araç sağlama riski kural olarak işverene aittir.
2
İşçinin kendi aracını kullanması durumundaki yasal düzenlemeyi analiz etme.
İşçi kendi aracını kullanıyorsa, taraflar arasında aksine bir anlaşma veya yerel adet yoksa işverenin karşılık ödeme borcu doğar.
TBK Madde 413/2413/2 emredici olmayan ancak aksine düzenleme yoksa geçerli olan bir yedek hukuk kuralıdır.
3
Sorudaki özel durumu yasal kurala uygulama.
Sözleşmede bedel ödenmeyeceğine dair bir hüküm (aksine anlaşma) ve yerel adet olmadığı için işveren 'uygun bir karşılık' ödemelidir.
Kanun koyucu, işçinin kendi üretim araçlarını kullanması durumunda ekonomik olarak korunmasını amaçlamaktadır.

Anahtar Kavram

İşçinin Kendi Aracını Kullanması Durumunda Karşılık Ödeme Borcu
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla