Soru

Zorluk: OrtaHerzberg'in Çift Faktör Teorisi

Bir yerel yönetim biriminde personelin çalışma motivasyonunu artırmak amacıyla; ofis mobilyaları yenilenmiş, çalışma alanlarının iklimlendirme sistemleri modernize edilmiş ve çalışanlara sağlanan ulaşım yardımları ile sosyal imkânlar genişletilmiştir. Yapılan değerlendirme anketlerinde personelin bu düzenlemelerden memnun kaldığı ve kuruma yönelik şikâyetlerin minimuma indiği görülmüştür. Ancak bu iyileştirmelere rağmen çalışanların işe yönelik heyecanlarında, sorumluluk alma isteklerinde ve performanslarında hedeflenen artış sağlanamamıştır.

Herzberg’in Çift Faktör Teorisi’ne göre, personelin gerçek anlamda motive olabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin yapılması gerekmektedir?

  1. İşin içeriğinin personelin kendi yetkinliklerini kullanabileceği ve başarı hissi duyabileceği şekilde zenginleştirilmesiCevap
  2. B
    Kurum içi teknik denetim ve gözetim faaliyetlerinin daha sistematik ve sıkı kurallara bağlanması
  3. C
    Memur maaşlarına ek olarak ödenen ikramiye ve sosyal yardım tutarlarının enflasyon üzerinde artırılması
  4. D
    Personel arasındaki hiyerarşik kademelerin artırılarak statü ve unvan basamaklarının netleştirilmesi
  5. E
    Çalışanlar arasındaki sosyal etkileşimi artırmak için mesai saatleri dışında etkinlikler düzenlenmesi

Cevap

İşin içeriğinin personelin kendi yetkinliklerini kullanabileceği ve başarı hissi duyabileceği şekilde zenginleştirilmesi
Herzberg'in kuramına göre, senaryoda belirtilen çalışma koşulları, ücret ve sosyal imkânlar hijyen faktörleridir. Bu faktörler çalışanların tatmin olmasını sağlamaz, sadece şikâyetlerin (tatminsizliğin) oluşmasını engeller. Gerçek motivasyon için işin kendisiyle ilgili olan; başarı, tanınma, sorumluluk ve işin zenginleştirilmesi gibi 'motive edici faktörler' devreye sokulmalıdır. Bu nedenle işin personelin yetkinliklerine göre yeniden tasarlanması doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki faktörlerin sınıflandırılması
Ofis yenileme, iklimlendirme ve ulaşım yardımları 'Hijyen Faktörleri'dir.
Bu faktörler işin dışsal (ekstrinsik) koşullarıyla ilgilidir.
2
Mevcut durumun sonucunun analizi
Personelin şikâyetleri azalmış ancak motivasyonu artmamıştır.
Herzberg'e göre hijyen faktörlerinin varlığı sadece tatminsizliği (dissatisfaction) önler; nötr bir durum yaratır.
3
Motivasyon için gerekli eksik parçanın belirlenmesi
Motivasyon için 'Motive Edici Faktörler' (Motivators) gereklidir.
Motivasyon faktörleri işin özüyle (intrinsik) ilgilidir; başarı, sorumluluk, işin kendisi gibi unsurları kapsar.
4
Seçeneklerin bu doğrultuda elenmesi
İşin zenginleştirilmesi ve başarı hissi bir motivatördür.
Kişisel gelişim ve işin niteliği personeli içten motive eder.

Anahtar Kavram

Herzberg'in Çift Faktör Teorisi'ne göre tatmin (satisfaction) ve tatminsizlik (dissatisfaction) birbirinden bağımsız iki ayrı boyuttur; hijyen faktörleri tatminsizliği önlerken, motive edici faktörler iş doyumunu sağlar.
Bu soruyu puanla