Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSendikaların Karlılık ve Yatırımlara Etkisi

İşletmelerin üretim kapasitesini artırmak amacıyla yaptığı fiziksel sermaye yatırımları, yatırımın gerçekleşmesinin ardından genellikle başka bir alanda kullanılamayan "batık maliyet" (sunkcostsunk cost) niteliği kazanır. Literatürde "ertelenmiş yatırım" (hold−uphold-up) problemi olarak tanımlanan yaklaşıma göre, sendikalar toplu pazarlık sürecinde firmanın bu yatırımlar sonucunda elde edeceği artı değer üzerinde hak iddia ederek pazarlık güçlerini kullanırlar. Sendikanın bu stratejik davranışı, firmanın yatırım sonrası elde edeceği getirinin bir kısmına el konulacağı beklentisiyle yatırım teşviklerinin azalmasına ve "yetersiz yatırım" sorununa yol açar.

Buna göre, sendikanın pazarlık gücünü kullanarak el koymaya çalıştığı ve firmanın toplam hasılatı ile toplam değişken maliyetleri arasındaki farkı ifade eden bu unsur aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Fırsat maliyetleri
  2. B
    Marjinal ürün değeri
  3. Yarı-rantlarCevap
  4. D
    Sabit maliyetler
  5. E
    Ortalama maliyetler

Cevap

Yarı-rantlar, firmanın toplam hasılatı ile toplam değişken maliyetleri arasındaki farkı ifade eden ve sendikaların el koyma girişimiyle yatırım teşviklerini azaltan unsurdur.
Yarı-rantlar, işletme iktisadı ve çalışma ekonomisi literatüründe toplam hasılat ile toplam değişken maliyetler arasındaki fark olarak tanımlanır. Sendikalar, yatırımın batık maliyet niteliği taşımasından yararlanarak, firmanın bu artı değer (yarı-rant) üzerindeki payını toplu pazarlıkla artırmaya çalışırlar. Bu durum, firmanın net kârlılığını azalttığı için yatırım yapma motivasyonunu kırar.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırımın niteliğini tanımlama
Yatırım gerçekleştikten sonra geri dönülemez bir batık maliyete dönüşür.
Toplu pazarlık sürecinin yatırımın tamamlanmasından sonra gerçekleşmesi, sendikaya stratejik bir avantaj sağlar.
2
Artı değer kavramını belirleme
Toplam hasılat (TRTR) ile toplam değişken maliyetler (TVCTVC) arasındaki fark olan yarı-rantlar (TR−TVCTR - TVC) hesaplanır.
Yarı-rantlar, firmanın sabit maliyetlerini karşılamak ve kâr elde etmek için kullandığı ana kaynaktır.
3
Sendikal müdahaleyi analiz etme
Sendika, bu yarı-rantlar üzerinde ücret artışı talebiyle pazarlık yapar.
Firma yatırımı yapmış olduğu için üretimden çekilmesi değişken maliyetleri karşıladığı sürece rasyonel değildir; bu durum sendikanın pazarlık gücünü artırır.
4
Ekonomik sonucu saptama
Yetersiz yatırım (under-investment) sorunu ortaya çıkar.
Firma, yatırım sonrası elde edeceği yarı-rantın sendika tarafından alınacağını öngördüğü için başlangıçta yatırımdan vazgeçer.

Anahtar Kavram

Yarı-rant (Quasi-rent) ve Ertelenmiş Yatırım (Hold-up) Problemi

İpuçları

1
Yatırım sonrası elde edilen toplam gelirden sadece işçilik ve hammadde gibi üretimle değişen giderleri çıkarın.
2
Bu kavram, firmanın kısa dönemde üretimine devam etmesi için gerekli olan marjinal şartlarla ilgilidir.
3
Literatürde TR−TVCTR - TVC formülüyle gösterilen ve sendikaların 'artık değer' olarak gördüğü unsuru düşünün.

Daha Fazla Pratik

Sendikaların 'şok etkisi' (shock effect) yaratarak verimliliği artırması ile 'yarı-rantlara el koyması' arasındaki farkı inceleyin.

Alternatif Yöntem

Ertelenmiş yatırım (hold-up) modelinde, sendikanın pazarlık gücünü yatırım yapıldıktan sonra artırması 'zamansal tutarsızlık' çerçevesinde de analiz edilebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Sendikaların Karlılık ve Yatırımlara Etkisi

Bu konudan daha fazla soru