Endüstriyel bir işletmede aydınlatma ve görme koşullarının ergonomik tasarımı üzerine yapılan çalışmaların sonuçları değerlendirilirken; aydınlatma düzeyindeki artışın performansı her zaman aynı oranda artırmadığı, hatta bazı durumlarda ışık şiddeti azaltılsa dahi performansın yükselmeye devam ettiği gözlemlenmiştir.
Çalışma psikolojisi literatürü ve ilgili kuramsal yaklaşımlar (Hawthorne, Herzberg vb.) ışığında, bu paradoksal durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Aydınlatmanın fiziksel bir değişken olmasının ötesinde, çalışanlar tarafından yönetimin kendilerine yönelik ilgi ve değer göstergesi olarak algılanmasının yarattığı psikososyal etkiCevap
- BAydınlatma düzeyindeki her türlü değişikliğin, görme keskinliğini artırarak doğrudan fizyolojik bir motivasyon kaynağı haline gelmesi
- CAydınlatmanın, Herzberg'in Çift Faktör Kuramı uyarınca 'motive edici' bir faktör olarak sınıflandırılması ve iş tatminini doğrudan yükseltmesi
- DFiziksel çevre koşullarındaki iyileştirmelerin, iş görenin zihinsel kapasitesini diğer tüm değişkenlerden bağımsız olarak her zaman doğrusal bir şekilde artırması
- EErgonomik aydınlatma düzenlemelerinin, yalnızca antropometrik ölçümlerle sınırlı kalarak bireyin sosyal çevresinden tamamen soyutlanmış bir verimlilik artışı sağlaması
Cevap
Aydınlatmanın fiziksel bir değişken olmasının ötesinde, çalışanlar tarafından yönetimin kendilerine yönelik ilgi ve değer göstergesi olarak algılanmasının yarattığı psikososyal etki
Doğru cevap, aydınlatmanın fiziksel bir uyarıcı olmaktan çıkıp bir 'ilgi sembolü' haline gelmesini vurgular. Hawthorne deneylerinde, ışık seviyesi ne yönde değişirse değişsin verimliliğin artmasının nedeni, işçilerin yönetim tarafından önemsendiklerini ve izlendiklerini düşünmeleridir. Bu durum, fiziksel ergonominin ötesindeki psikososyal boyutu açıklar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hawthorne Etkisi ve Hijyen Faktörleri
Tahmini Süre:2m 0s