Examkin

Soru

Zorluk: OrtaAydınlatma ve Görme Koşulları

Bir işletmede iş kazalarını azaltmak ve verimliliği artırmak amacıyla çalışma alanlarındaki aydınlatma sistemleri modernize edilerek ergonomik standartlara uygun hale getirilmiştir. Yönetim ve çalışma psikolojisi literatürü, Herzberg’in Çift Faktör Kuramı ve Hawthorne araştırmaları gibi temel yaklaşımlar dikkate alındığında, yapılan bu düzenlemenin çalışanlar üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Aydınlatma, Herzberg’in Çift Faktör Kuramı’na göre bir hijyen faktörüdür; standartlara uygun hale getirilmesi tatminsizliği önler ancak tek başına uzun vadeli yüksek motivasyon sağlamaz.Cevap
  2. B
    Hawthorne araştırmaları, aydınlatma şiddeti ile iş verimliliği arasında doğrudan, fiziksel ve doğrusal bir sebep-sonuç ilişkisi olduğunu bilimsel olarak kanıtlamıştır.
  3. C
    Aydınlatma koşulları, bireyin işin kendisine duyduğu ilgiyi artırdığı için Herzberg’in sınıflamasında "motive edici faktörler" kategorisinde değerlendirilir.
  4. D
    Fiziksel çevre unsurlarından biri olan aydınlatmanın düzeltilmesi, ortamdaki sosyal ilişkilerden ve psikolojik faktörlerden bağımsız olarak performansı her koşulda artırır.
  5. E
    Aydınlatma düzeyindeki değişimler, sadece görme keskinliğini etkileyen biyolojik bir unsurdur; yorgunluk, dikkat ve hata oranları gibi psikolojik süreçlerle ilişkisi bulunmamaktadır.

Cevap

Aydınlatma, Herzberg’in Çift Faktör Kuramı’na göre bir hijyen faktörüdür; bu nedenle standartlara uygunluğu tatminsizliği önlemekle birlikte, tek başına motivasyon artırıcı bir unsur olarak görülmez.
Herzberg'in Çift Faktör Kuramı'na göre aydınlatma gibi fiziksel çalışma koşulları hijyen faktörleri arasında yer alır. Bu faktörlerin eksikliği veya yetersizliği çalışanlarda tatminsizliğe yol açar; ancak bu koşulların iyileştirilmesi sadece tatminsizliği ortadan kaldırır, çalışanı ekstra bir çaba göstermesi için motive etmez. Dolayısıyla aydınlatmanın düzeltilmesi bir 'önkoşul'dur ama 'motivasyon kaynağı' değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Aydınlatmanın Herzberg'in kuramındaki yerini belirleme.
Aydınlatma, işin içeriğiyle değil fiziksel çevresiyle ilgili olduğundan 'Hijyen Faktörü' (Koruyucu Faktör) sınıfına girer.
Herzberg kuramına göre dışsal (çevresel) koşullar hijyen faktörüdür.
2
Hijyen faktörlerinin motivasyon üzerindeki etkisini analiz etme.
Hijyen faktörleri sağlandığında tatminsizlik (dissatisfaction) önlenir, ancak bu durum çalışanı aktif olarak motive etmez.
Motivasyon için başarı, sorumluluk ve tanınma gibi 'motive edici' faktörler gereklidir.
3
Hawthorne araştırmalarının bulgularıyla karşılaştırma.
Hawthorne çalışmaları fiziksel şartların (aydınlatma gibi) etkisinin, sosyal faktörlerin (ilgi, gruplaşma) gölgesinde kaldığını göstermiştir.
Fiziksel değişimlerin verimlilikle doğrusal ilişkisi olmadığı Hawthorne etkisi ile açıklanır.

Anahtar Kavram

Herzberg'in Hijyen-Motivasyon Kuramı ve Hawthorne Etkisi

Daha Fazla Pratik

Herzberg'in hijyen faktörleri ile Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisinin alt basamakları (fizyolojik ve güvenlik) arasındaki paralelliği inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Aydınlatma ve Görme Koşulları

Bu konudan daha fazla soru