Soru

Zorluk: Zorİşverenin Ücret Ödeme Borcu

4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca, işverenin ücret ödeme borcu ve ücretin korunması kapsamında yer alan "takas yasağı", "haciz sınırı" ve "ödeme gecikmesi" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İşveren, işçinin kasten vermiş olduğu zararlara ilişkin yargı kararıyla kesinleşmiş tazminat alacaklarını, işçinin aylık ücretinin sadece dörtte biri (1/41/4) oranında takas edebilir.Cevap
  2. B
    Ücret alacakları, borcun muaccel olduğu tarihten itibaren 1010 yıllık genel zamanaşımı süresine tabidir.
  3. C
    İşçi ücretlerinin haczedilebilecek kısmı, nafaka borçları hariç olmak üzere, aylık toplam ücretin yarısından (1/21/2) fazla olamaz.
  4. D
    Ücreti ödeme gününden itibaren mücbir bir sebep dışında en az 1515 gün içinde ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir.
  5. E
    Gününde ödenmeyen ücretler için uygulanacak olan faiz, bankalarca mevduata uygulanan en yüksek "reeskont" faizidir.

Cevap

İşverenin, işçinin kasten verdiği ve yargı kararıyla sabit olan zararları, ücretin haczedilebilir kısmı olan 1/41/4 oranında takas edebileceğini belirten ifade doğrudur.
İş hukukunda temel kural, işçinin rızası olmaksızın ücretinin takas edilememesidir. Ancak, Türk Borçlar Kanunu'nun 407. maddesi ve İş Kanunu'nun atıfları çerçevesinde; işçinin kasten sebebiyet verdiği ve yargı kararıyla kesinleşmiş zararlar, ücretin haczedilebilir kısmı (1/41/4) kadar takas edilebilir. Bu ifade hem istisnayı hem de koruma sınırını doğru yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Ücretin korunması ve takas sınırlarını belirle
İşçi ücretlerinin 1/41/4'ünden fazlası haczedilemez, başkasına devredilemez ve (işçinin rızası yoksa) takas edilemez.
4857 sayılı İş Kanunu Md. 35 ve Türk Borçlar Kanunu Md. 407 uyarınca işçinin geçimini sağlaması için ücret korunur.
2
Takas yasağının istisnasını değerlendir
İşçinin kasten verdiği bir zarar varsa ve bu durum yargı kararıyla kesinleşmişse, işveren işçinin rızası olmasa da takas yapabilir.
Zarar verme eyleminin kast içermesi ve hukuki olarak sabitlenmesi durumunda işverene sınırlı bir mahsup imkanı tanınır.
3
Yasal süreleri ve faiz türlerini kontrol et
Zamanaşımı 55 yıl, çalışmaktan kaçınma süresi 2020 gün ve faiz türü mevduat faizidir.
İş Kanunu'nun ilgili maddeleri (Md. 32 ve Md. 34) spesifik süre ve oranları emredici olarak düzenlemiştir.

Anahtar Kavram

Ücretin Korunması ve Takas Yasağının İstisnası
Bu soruyu puanla