Soru

Zorluk: ZorYorgunluk Kavramı ve Molalar

Bir kamu kurumunda veri giriş personeli olarak çalışan grubun, gün boyunca sergiledikleri performans ve yorgunluk düzeyleri analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, çalışmanın başlamasından itibaren zihinsel yorgunluğun giderek arttığı ve bu durumun hata payını yükselttiği saptanmıştır. İşin niteliği gereği "dinlenme verimi"nin (recovery efficiency) zamana göre değişimi göz önüne alınarak yeni bir mola düzenlemesi yapılacaktır.

Buna göre, toplam dinlenme süresinin sabit olduğu bir senaryoda, dinlenme eğrisinin karakteristik yapısı uyarınca yorgunluğun azaltılmasında en yüksek verimi sağlayacak mola organizasyonu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dinlenme hızının molanın başlangıcında en yüksek, süre uzadıkça daha düşük olduğu ilkesine dayanarak sık ve kısa süreli molalar verilmesiCevap
  2. B
    48574857 sayılı İş Kanunu'nda öngörülen asgari mola sürelerinin mesai saatlerine eşit şekilde bölünerek uygulanması
  3. C
    Zihinsel yorgunluğun sübjektif olarak en yoğun hissedildiği öğleden sonraki saatlere tek bir uzun blok mola yerleştirilmesi
  4. D
    Personelin kendi yorgunluk eşiğini belirlemesine izin verilerek, sadece hata oranları belli bir seviyeyi aştığında mola verilmesi
  5. E
    Yorgunluğun fiziksel etkilerinin tam olarak ortaya çıkıp gerçek dinlenme ihtiyacının oluşması için mesainin ilk dört saatinde mola verilmemesi

Cevap

Dinlenme hızının molanın başlangıcında en yüksek olması prensibine dayanarak, toplam sürenin sık ve kısa aralıklara bölünmesi en verimli yaklaşımdır.
Doğru yaklaşım, dinlenme veriminin molanın ilk anlarında en yüksek olduğu (üstel azalma gösterdiği) gerçeğine dayanır. Bu nedenle, 60 dakikalık tek bir mola yerine 10'ar dakikalık 6 mola vermek, çalışanın her seferinde yüksek verimli dinlenme evresinden faydalanmasını sağlar ve yorgunluğun gün içine yayılmasını önler.

Adım Adım Çözüm

1
Dinlenme eğrisi (recovery curve) kavramını analiz etmek
Dinlenme sürecinin ilk dakikalarında yorgunluk atma hızının maksimum seviyede olduğu görülür.
Organizma, dinlenme periyodunun başlangıcında en hızlı toparlanmayı gerçekleştirir; süre uzadıkça birim zamandaki toparlanma miktarı azalır.
2
Toplam dinlenme süresinin dağılımını planlamak
Toplam süreyi tek bir blok yerine parçalara bölmenin daha fazla 'yüksek verimli başlangıç dakikası' yarattığı saptanır.
Sık ve kısa molalar, yorgunluğun tehlikeli bir seviyeye ulaşmadan (kümülatif artış gerçekleşmeden) periyodik olarak tasfiye edilmesini sağlar.
3
Seçenekler arasındaki bilimsel uygunluğu değerlendirmek
Yasal zorunluluklar veya sübjektif hisler yerine fizyolojik/ergonomik verimliliği temel alan mola yapısı seçilir.
KPSS_CEKO müfredatında yorgunlukla mücadelede 'kısa ve sık molalar' ilkesi, uzun ve seyrek molalara göre daha üstün kabul edilir.

Anahtar Kavram

Dinlenme Eğrisi ve Mola Verimliliği (Recovery Efficiency)

İpuçları

1
Dinlenmenin verimliliği mola süresi boyunca sabit midir yoksa başlangıçta mı daha yüksektir?
2
Toplam mola süresini parçalara bölmek, organizmanın kaç kez 'hızlı toparlanma' aşamasına girmesini sağlar?

Daha Fazla Pratik

Monotoni ve bıkkınlık kavramlarını inceleyerek, bu durumların fiziksel yorgunluktan farkını ve mola türleriyle ilişkisini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla