Examkin

Soru

Zorluk: ZorSendikaların Karlılık ve Yatırımlara Etkisi

Sendikaların işletmelerin kârlılık ve yatırım kararları üzerindeki etkilerini inceleyen 'Ertelenmiş Yatırım' (Hold-up) problemi çerçevesinde; sermaye yatırımının gerçekleşmesinden sonraki pazarlık gücü ve yatırımın getirisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, işletmenin 'optimal seviyenin altında yatırım' (underinvestment) yapma eğilimini en doğru şekilde açıklar?

  1. Yatırım gerçekleştikten sonra sermayenin 'batık maliyet' (sunk cost) niteliği kazanması ve sendikanın bu aşamadan sonra ortaya çıkan 'yarı-rantı' (quasi-rent) talep etme gücünün artması.Cevap
  2. B
    Sendikaların yarattığı yüksek ücret baskısının 'şok etkisi' (shock effect) yaratarak, işletme yönetimini verimliliği artırmak amacıyla sermaye-yoğun teknolojilere daha fazla yatırım yapmaya zorlaması.
  3. C
    İki taraflı monopol yapısı içerisinde denge ücretinin pazarlık gücüne bağlı olarak belirsizleşmesinin, yatırım risk primini düşürerek toplam sermaye stokunu sosyal optimum seviyeye ulaştırması.
  4. D
    Sendikaların işletme içi iletişim kanallarını açarak 'ses etkisi' (voice effect) yaratması ve bu durumun işçilerin verimliliğini artırarak sermaye yatırımlarının geri dönüş süresini kısaltması.
  5. E
    İşgücü talep esnekliğinin düşük olduğu sektörlerde, sendikal ücret artışlarının istihdam kaybı yaratmaması nedeniyle işletmelerin emek yerine sermaye ikamesi yapma ihtiyacının ortadan kalkması.

Cevap

Yatırım gerçekleştikten sonra sermayenin 'batık maliyet' niteliği kazanması ve sendikanın bu aşamadan sonra ortaya çıkan 'yarı-rantı' talep etme gücünün artması durumu, işletmenin optimal seviyenin altında yatırım yapmasını açıklar.
Hold-up modeline göre, fiziksel sermaye yatırımları yapıldıktan sonra geri dönülemez (batık) maliyetlere dönüşür. Bu durum, sendikanın toplu pazarlıkta bu yatırımdan elde edilen 'yarı-rant' (gelirin değişken maliyetler üzerindeki kısmı) üzerinde daha fazla hak iddia etmesine olanak tanır. İşveren, gelecekteki bu 'el koyma' riskini önceden görerek, başlangıçta (ex-ante) yapacağı yatırım miktarını optimal seviyenin altında tutar.

Adım Adım Çözüm

1
Hold-up (Ertelenmiş Yatırım) kavramını analiz etme
İşverenin, yatırım yaptıktan sonra sendikanın bu yatırımın getirisini pazarlıkla talep edeceğini öngörmesi durumudur.
Yatırım kararı, gelecekteki beklenen net kâra göre verilir.
2
Batık maliyet (Sunk cost) ve Yarı-rant (Quasi-rent) ilişkisini kurma
Özellikle makine ve teknoloji gibi yatırımlar yapıldıktan sonra 'batık' hale gelir; bu yatırımdan elde edilen gelir (yarı-rant), sendika için pazarlık konusu olur.
Yatırım bir kez yapıldıktan sonra firma pazarlıktan çekilemez (çünkü maliyet batıktır), bu da sendikanın elini güçlendirir.
3
Yatırım düzeyi üzerindeki etkiyi belirleme
İşveren, kârının bir kısmının (yarı-rantın) sendikaya gideceğini bildiği için baştan daha az yatırım yapmayı (underinvestment) seçer.
Sendikal vergi etkisi (union tax effect) yatırımların marjinal getirisini düşürür.

Anahtar Kavram

Ertelenmiş Yatırım (Hold-up) Problemi ve Yarı-Rantın Dağılımı
Bu soruyu puanla

Konular

Sendikaların Karlılık ve Yatırımlara Etkisi

Bu konudan daha fazla soru