Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorİşçinin Özen ve Sadakat Borcu

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 396. maddesi ve yerleşik Yargıtay içtihatları çerçevesinde; işçinin özen borcunun derecesinin tayini ve sadakat borcu kapsamındaki 'hazırlık hareketleri' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

  1. A
    İşçinin özen borcunun derecesi belirlenirken; işin tehlikelilik derecesi, uzmanlık gerektirip gerektirmediği ve işçinin işveren tarafından bilinen yetenekleri bir arada değerlendirilir.
  2. B
    İşçinin iş sözleşmesi devam ederken, ileride işverene rakip olacak bir işletme kurmak amacıyla şirket tescili yapması veya gerekli teknik donanımı temin etmesi, fiilen ticari faaliyete başlanmasa dahi sadakat borcuna aykırılık teşkil eder.
  3. İşçinin özen borcunun ölçütü tamamen objektiftir; işçinin işe alınırken sahip olduğunu belirttiği uzmanlık seviyesinin altında kalması durumunda, işverenin bu yetersizliği önceden biliyor olması işçinin sorumluluğunu hafifletmez.Cevap
  4. D
    İş sözleşmesinde açık bir yasaklama bulunmadığı ve işverenin ticari menfaatlerine zarar verilmediği sürece, işçinin mesai saatleri dışında başka bir işverene rekabet etmeyen bir alanda hizmet sunması kural olarak sadakat borcuna aykırı değildir.
  5. E
    Sadakat borcu kapsamındaki sır saklama yükümlülüğü, iş sözleşmesi sona erdikten sonra da işverenin haklı menfaatinin korunması amacıyla dürüstlük kuralı çerçevesinde devam eder.

Cevap

İşçinin özen borcunun ölçütünün tamamen objektif olduğu ve işverenin bilgisi dahilinde olan yetersizliğin sorumluluğu etkilemediğini savunan seçenek yanlıştır.
Türk Borçlar Kanunu'nun 396. maddesinin son fıkrasına göre, işçinin özen borcunun derecesi belirlenirken işçinin işveren tarafından bilinen veya bilinmesi gereken yetenek ve nitelikleri mutlaka göz önünde tutulur. Dolayısıyla özen borcu tamamen objektif bir standart değil, işçinin bireysel kapasitesinin de (işveren tarafından biliniyorsa) dikkate alındığı karma bir yapıdadır. İşveren işçinin o konuda uzman olmadığını bilerek onu o işte görevlendiriyorsa, işçiden uzman düzeyinde bir özen bekleme hakkı hukuken sınırlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Özen borcunun yasal dayanağını incele.
TBK m. 396/4 uyarınca özen derecesi; işin tehlikesi, uzmanlık gereği ve işçinin yeteneklerine göre belirlenir.
Sorumluluğun sınırlarını belirlemek için kanuni kriterleri saptamak gerekir.
2
Sadakat borcu ve hazırlık hareketleri ilişkisini değerlendir.
İşçi, sözleşme sürerken işverene rakip olacak hazırlıklara (şirket kurma, müşteri çekme vb.) girişemez.
Sadakat borcu, işverenin çıkarlarını koruma ve ona zarar vermeme yükümlülüğünü içerir.
3
Hatalı çıkarımı tespit et.
İşverenin, işçinin yetersizliğini bilerek işe alması durumunda özen borcunun derecesinin düşeceği gerçeğiyle çelişen ifadeyi belirle.
Tamamen objektif ölçüt yaklaşımı, Türk Borçlar Hukuku'ndaki subjektif unsurları göz ardı eder.

Anahtar Kavram

İşçinin Özen Borcunda Subjektif-Objektif Karma Ölçüt
Bu soruyu puanla

Konular

İşçinin Özen ve Sadakat Borcu

Bu konudan daha fazla soru