Examkin

Soru

Zorluk: Zorİşverenin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı

Özel bir dış ticaret firmasında satın alma sorumlusu olarak çalışan bir işçi, bir tedarikçi ile gizli bir anlaşma yaparak işletmeye alınan malların birim fiyatlarını belgeler üzerinde yüksek göstermiş ve aradaki farktan şahsına komisyon almıştır. İşveren, geriye dönük yapılan bir denetim sonucunda bu usulsüz işlemi 02.03.202602.03.2026 (Pazartesi) tarihinde öğrenmiştir. Söz konusu yolsuzluk olayının ise 15.01.202515.01.2025 tarihinde gerçekleştiği tespit edilmiştir. İşveren, 06.03.202606.03 .2026 (Cuma) tarihinde iş sözleşmesini tazminatsız olarak derhal feshetmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca, somut olaydaki fesih işlemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Fesih haklıdır; işçi olayda maddi çıkar sağladığı için bir yıllık hak düşürücü süre uygulanmaz ve işveren öğrenme tarihinden itibaren altı iş günü içinde fesih hakkını kullanmıştır.Cevap
  2. B
    Fesih haksızdır; olayın gerçekleştiği tarihten itibaren bir yıldan fazla süre geçtiği için işverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı düşmüştür.
  3. C
    İşverenin eylemi ancak bir geçerli neden teşkil edebilir; bu nedenle işçiye ihbar ve kıdem tazminatlarının ödenmesi zorunludur.
  4. D
    Fesih usulden geçersizdir; ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle yapılan fesihlerde işçinin yazılı savunması alınmadan sözleşme feshedilemez.
  5. E
    Fesih haksızdır; altı iş günlük süre olayın öğrenildiği tarihten değil, fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren hesaplanmalıdır.

Cevap

Fesih haklıdır; çünkü işçi maddi çıkar sağladığı için bir yıllık hak düşürücü süre kısıtlaması uygulanmaz ve işveren öğrenmeden itibaren altı iş günü içinde bu hakkı kullanmıştır.
İş Kanunu'nun 26. maddesine göre, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle fesih yetkisi, olayın öğrenilmesinden itibaren 6 iş günü içinde kullanılmalıdır. Her ne kadar fiilin gerçekleşmesinden itibaren 1 yıl geçmesiyle bu hak düşse de, işçinin olayda maddi çıkar sağlamış olması bu 1 yıllık sınırlamayı devre dışı bırakır. Somut olayda işveren öğrenmeden sonraki 5. iş gününde fesih yaparak süre şartına uymuştur ve maddi çıkar varlığı nedeniyle olayın üzerinden 14 ay geçmiş olması fesihi haksız kılmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Fesih nedeninin hukuki niteliğini belirlemek.
İşçinin komisyon alması, İş Kanunu Madde 25/II-e bendi uyarınca 'doğruluk ve bağlılığa uymayan davranış' (haklı neden) kapsamındadır.
Yolsuzluk ve rüşvet gibi eylemler güven ilişkisini temelinden sarsan ahlaka aykırı hallerdir.
2
Hak düşürücü sürelerin (6 iş günü) kontrol edilmesi.
İşveren 2 Mart'ta öğrenmiş, 6 Mart'ta feshetmiştir. Bu süre 5. iş gününe denk geldiği için 6 iş günlük süre aşılmamıştır.
Madde 26'ya göre öğrenmeden itibaren 6 iş günü içinde fesih yapılmalıdır.
3
Bir yıllık azami sürenin ve istisnasının değerlendirilmesi.
Olayın üzerinden 14 ay geçmiş olsa da işçi maddi çıkar sağladığı için bir yıllık süre sınırı uygulanmaz.
Madde 26'nın son fıkrası, maddi çıkar sağlanan halleri bir yıllık süre sınırlamasından istisna tutmuştur.

Anahtar Kavram

İş Kanunu Madde 26'daki Hak Düşürücü Süreler ve Maddi Çıkar İstisnası
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İşverenin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı

Bu konudan daha fazla soru