İş Sözleşmesinin Sona Ermesi ve Sonuçları

221 soru

Soru 1Soru

İş hukukunda iş sözleşmesini sona erdiren genel nedenler ve tarafların anlaşmasıyla yapılan ikale (bozma sözleşmesi) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay uygulamasına göre, ikale sözleşmesinin geçerli sayılabilmesi için işçinin bu yolla sözleşmeyi sona erdirmesinde "makul bir yararının" bulunması gerekir.

Cevap

İkale sözleşmesinin geçerliliği için işçinin bu işlemde makul bir yararının bulunması şartı aranır.
İkale (bozma sözleşmesi), işçi ve işverenin sözleşmeyi sona erdirme konusunda uyuşan iradeleridir. Yargıtay, işçinin iş güvencesi haklarını kaybetmesi riskine karşı, ikale teklifinin kimden geldiğine ve işçiye standart haklarının ötesinde (ek tazminat, paket vb.) bir 'makul yarar' sağlanıp sağlanmadığına bakarak geçerlilik denetimi yapar.

Adım Adım Çözüm

1
İkale kavramının hukuki niteliğini belirle.
İkale bir 'fesih' değil, tarafların ortak iradesiyle sözleşmeyi 'bozma' sözleşmesidir.
Fesih tek taraflı bir irade beyanı iken, ikale karşılıklı bir sözleşmedir.
2
Yargıtay'ın ikale sözleşmelerine yaklaşımını analiz et.
İşçinin işe iade ve tazminat gibi haklarından mahrum kalması nedeniyle 'makul yarar' ölçütü aranır.
İş hukukunun işçiyi koruma ilkesi gereği, işçinin dezavantajlı bir duruma düşürülüp düşürülmediği denetlenir.
3
Diğer genel sona erme nedenlerini (ölüm vb.) değerlendir.
İşçinin ölümü şahsiliği nedeniyle sözleşmeyi bitirirken, işverenin ölümü kural olarak bitirmez.
Türk Borçlar Kanunu uyarınca iş sözleşmesi işverenin mirasçılarıyla devam eder, istisnai durumlar hariçtir.

Anahtar Kavram

İş Sözleşmesinin Sona Ermesi: İkale ve Makul Yarar Ölçütü

İpuçları

1
İkale ile feshin hukuki niteliklerini (tek taraflı vs. çift taraflı) karşılaştırın.
2
İşverenin ölümü halinde sözleşmenin mirasçılara geçip geçmediğini Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde düşünün.

Daha Fazla Pratik

İkale ile sona eren sözleşmelerde kıdem tazminatı ödenip ödenemeyeceğini Yargıtay'ın 'makul yarar' yorumu üzerinden inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru

Bir lojistik firmasında belirsiz süreli iş sözleşmesi ile 77 aydır çalışan bir personelin görev yaptığı işyerinde toplam 3535 işçi bulunmaktadır.

**Buna göre, bu işçinin 48574857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki iş güvencesi (işe iade) hükümlerinden yararlanma durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?**

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşçi; kıdem süresi, işçi sayısı ve sözleşme türü bakımından iş güvencesi kapsamındadır.

Cevap

İşçinin kıdem süresi, işçi sayısı ve sözleşme türü kanuni limitlerin üzerinde olduğu için iş güvencesi kapsamındadır.
İş Kanunu'nun 1818. maddesine göre iş güvencesinden yararlanabilmek için işyerinde en az 3030 işçi çalışmalı, işçinin en az 66 aylık kıdemi olmalı ve sözleşme belirsiz süreli olmalıdır. Senaryodaki işçi 3535 işçinin olduğu yerde 77 aydır belirsiz süreli sözleşmeyle çalıştığı için tüm şartları sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İşçi sayısı şartını kontrol et.
3535 işçi > 3030 işçi.
Kanun, işyerinde en az 3030 işçi çalışmasını şart koşar.
2
Kıdem süresi şartını kontrol et.
77 ay kıdem > 66 ay kıdem.
İşçinin o işyerinde en az 66 aylık kıdeminin bulunması gerekir.
3
İş sözleşmesi türünü kontrol et.
Belirsiz süreli sözleşme.
İş güvencesi (Md. 18) belirsiz süreli sözleşmeler için geçerlidir.
4
Sonucu değerlendir.
Şartlar sağlandığı için işçi kapsamdadır.
Tüm yasal eşikler aşılmıştır.

Anahtar Kavram

İş Güvencesinden Yararlanma Koşulları
Tahmini Süre:45s
Soru 3Soru

4857 sayılı İş Kanunu’na tabi belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan bir işçinin sözleşmesi, işveren tarafından bildirimli fesih (ihbarlı) yoluyla sona erdirilmiştir.

Buna göre, ihbar süresi içinde kullandırılması gereken "yeni iş arama izni" ve sözleşme sonrasında düzenlenen "ibraname"nin geçerliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşveren yeni iş arama iznini hiç kullandırmazsa, bu sürenin ücretini işçiye %100\%100 zamlı olarak ödemelidir; ayrıca iş sözleşmesinin feshinden itibaren en az bir ay geçmeden düzenlenen ibra sözleşmesi geçersizdir.

Cevap

İşverenin yeni iş arama iznini kullandırmaması durumunda %100 zamlı ücret ödemesi gerektiği ve ibranamenin fesih tarihinden itibaren en az bir ay sonra düzenlenmesi gerektiği ifadesi doğrudur.
4857 sayılı İş Kanunu'na göre, işveren yeni iş arama izni süresini kullandırmazsa o süreye ait ücreti %100 zamlı öder. Ayrıca 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na göre ibra sözleşmesinin geçerli olması için fesihten itibaren en az 1 ay geçmesi zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Yeni iş arama izni yaptırımını belirle.
İş Kanunu Md. 27'ye göre, izin kullandırılmazsa ücret %100 zamlı ödenir.
İşçinin yeni bir iş bulma hakkının korunması için caydırıcı bir tazminat öngörülmüştür.
2
İbraname geçerlilik şartlarını kontrol et.
TBK Md. 420'ye göre; yazılı olması, fesih sonrası 1 ay geçmesi, kalem kalem belirtilmesi ve bankadan ödenmesi gerekir.
İşçinin baskı altında imza atmasını engellemek ve haklarını güvence altına almak için 'soğuma süresi' (1 ay) şart koşulmuştur.

Anahtar Kavram

Yeni İş Arama İzni Tazminatı ve İbraname Geçerlilik Süresi
Soru 4Soru

48574857 sayılı İş Kanunu kapsamında bir perakende mağazasında çalışan işçinin, başka bir işçi tarafından cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen işverenin gerekli önlemleri almaması halinde, işçinin iş sözleşmesini feshetme hakkıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşçi, iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir; bu fesih türünde ihbar süresine uyma zorunluluğu bulunmaz.

Cevap

İşçi, iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir ve bu fesihte ihbar süresine uyma zorunluluğu yoktur.
İş Kanunu madde 24/IId24/II-d fıkrasına göre, işçinin işyerinde başka bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen işverenin gerekli önlemleri almaması, işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshetme yetkisi verir. Bu fesih türünde işçi, ihbar süresine uymak zorunda değildir ve şartları oluşmuşsa kıdem tazminatına hak kazanır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın hukuki niteliğini belirle
İş Kanunu madde 24/IId24/II-d kapsamında cinsel tacize karşı önlem alınmaması.
Bu durum, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller başlığı altında işçi lehine bir fesih sebebidir.
2
Fesih türünü ve usulünü değerlendir
Haklı nedenle derhal fesih.
Madde 2424 kapsamındaki fesihlerde işçi, bildirim sürelerini beklemeksizin sözleşmeyi anında sona erdirebilir.
3
Hak düşürücü süreleri kontrol et
66 iş günü ve 11 yıllık süreler.
Madde 2626 uyarınca fesih yetkisi, olayın öğrenilmesinden itibaren 66 iş günü ve gerçekleşmesinden itibaren 11 yıl içinde kullanılmalıdır.

Anahtar Kavram

İşçinin Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık Nedeniyle Derhal Fesih Hakkı
Soru 5Soru

4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesinde düzenlenen "işçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı" ile bu hakkın kullanımına ilişkin aynı Kanun’un 26. maddesinde öngörülen "hak düşürücü süreler" birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşverenin işçinin ücretini (ikramiye, prim, fazla çalışma ücreti vb. dahil) kanun veya sözleşme hükümlerine göre hesaplamaması veya ödememesi süregelen bir ihlal niteliğinde olduğundan; bu aykırılık devam ettiği sürece 6 iş günlük hak düşürücü süre işlemeye başlamaz.

Cevap

İşverenin ücret ödeme borcuna aykırılığının devam etmesi durumunda, 6 iş günlük hak düşürücü sürenin işlemeye başlamayacağını belirten ifade doğrudur.
Doğru değerlendirme, Yargıtay'ın istikrar kazanmış içtihatlarına dayanan 'temadi eden ihlal' ilkesine odaklanır. İşverenin ücreti, primleri veya fazla mesaiyi ödememesi durumu devamlılık arz eden bir aykırılık olduğundan, işçi bu aykırılık sona ermediği sürece Madde 26'daki 6 iş günlük kısıtlamaya tabi olmaksızın sözleşmeyi feshedebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Fesih nedeninin sınıflandırılması
Ücretin ödenmemesi, 4857 sayılı İş Kanunu Madde 24/II-e bendinde yer alan 'Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık' hallerinden biridir.
Sürelerin uygulanıp uygulanmayacağını belirlemek için nedenin kanundaki yerini tespit etmek gerekir.
2
Hak düşürücü sürelerin (Madde 26) analiz edilmesi
Madde 26, sadece Madde 24/II kapsamındaki (ahlak ve iyi niyet) haller için 6 iş günü ve 1 yıllık hak düşürücü süre öngörür.
Kanunun sistematiğine göre diğer nedenlerde (sağlık, zorlayıcı sebep) bu süreler aranmaz.
3
Temadi eden (süregelen) ihlal kuralının uygulanması
Ücretin ödenmemesi, sigorta primlerinin yatırılmaması gibi durumlar 'temadi eden' ihlallerdir. Yargıtay içtihatlarına göre ihlal sürdüğü sürece 6 iş günlük süre başlamaz.
İşçinin mağduriyeti devam ettiği sürece fesih hakkının korunması hakkaniyet gereğidir.

Anahtar Kavram

Temadi Eden (Süregelen) İhlallerde Hak Düşürücü Süre
Soru 6Soru

1515 işçi çalıştıran bir tekstil atölyesinde, 22 yıldır belirsiz süreli iş sözleşmesiyle makineci olarak çalışan bir işçi, çalışma koşullarının yasal sınırları aşması nedeniyle Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne şikayette bulunmuştur. İşveren, bu şikayeti öğrendiği gün işçinin sözleşmesini herhangi bir bildirim süresine uymadan derhal feshetmiştir. İş güvencesi hükümlerinden yararlanamayan bu işçinin yasal tazminat haklarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşçi, 66 haftalık ücreti tutarında ihbar tazminatı ve 1818 haftalık ücreti tutarında kötüniyet tazminatı talep edebilir.

Cevap

İşçi, 6 haftalık ihbar tazminatı ve bu sürenin 3 katı olan 18 haftalık kötüniyet tazminatına hak kazanır.
İşyerinde 3030’dan az işçi çalıştığı için işçi iş güvencesi kapsamında değildir; bu durum kötüniyet tazminatı talep edebilmenin ön koşuludur. İşçinin 22 yıllık kıdemi, 1,51,5 yıl ile 33 yıl arasındaki çalışma süresi basamağına girdiği için yasal bildirim süresi 66 haftadır. İşveren bildirim süresine uymadan fesih yaptığı için işçi önce bu 66 haftalık ihbar tazminatını, feshin kötüniyetle (şikayet hakkının kullanılması nedeniyle) yapılmış olması sebebiyle de bu sürenin 33 katı tutarındaki (1818 hafta) kötüniyet tazminatını talep edebilir.

Adım Adım Çözüm

1
İş güvencesi kapsamını kontrol et
İşyerinde 15 işçi çalıştığı için (30 işçi sınırının altında) işçi iş güvencesi kapsamında değildir.
Kötüniyet tazminatı ancak iş güvencesinden yararlanamayan işçiler tarafından talep edilebilir.
2
Kıdeme göre ihbar (bildirim) süresini belirle
2 yıllık kıdem (1,5 yıl - 3 yıl arası basamağı) için bildirim süresi 6 haftadır.
İş Kanunu Madde 17 uyarınca tazminat hesaplamaları bu sürelere göre yapılır.
3
Kötüniyet tazminatını hesapla
6 hafta x 3 = 18 hafta.
Kötüniyet tazminatı, bildirim süresinin üç katı tutarında belirlenmiştir.

Anahtar Kavram

İş güvencesi kapsamında olmayan işçilerin belirsiz süreli iş sözleşmelerinin dürüstlük kuralına aykırı (kötüniyetli) feshinde, bildirim süresinin üç katı tutarında kötüniyet tazminatı ödenir.

Daha Fazla Pratik

İhbar tazminatının çıplak ücret üzerinden mi yoksa giydirilmiş ücret üzerinden mi hesaplandığını gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 7Soru

Özel bir şirkette 01.02.202001.02.2020 tarihinde belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışmaya başlayan bir işçi, 01.06.202601.06.2026 tarihinde muvazzaf askerlik görevi nedeniyle iş sözleşmesini feshetmiştir. İşçinin fesih tarihindeki ödemelerine ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Çıplak brüt ücret: 60.00060.000 TL
* Düzenli yakacak yardımı (aylık): 2.0002.000 TL
* Yemek yardımı (nakdi - günlük brüt): 200200 TL
* İkramiye (yıllık): 12.00012.000 TL
* Fazla çalışma ücreti (son ay): 5.0005.000 TL

Fesih tarihinde geçerli olan kıdem tazminatı tavanı 65.00065.000 TL olduğuna göre; bu işçiye ödenmesi gereken net kıdem tazminatı tutarı aşağıdakilerden hangisidir? (Hesaplamalarda damga vergisi oranı % 0,7590,759 olarak alınacak; bir ay 3030 gün kabul edilecek ve kıdem süresi yıl ve ay üzerinden orantılanacaktır.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 408.542,12 TL

Cevap

İşçiye ödenmesi gereken net kıdem tazminatı tutarı 408.542,12 TL'dir.
İşçinin askerlik nedeniyle fesihte kıdem tazminatına hak kazanması, giydirilmiş ücretinin tavanı aşması nedeniyle hesaplamada 65.000 TL'nin baz alınması ve 6 yıl 4 aylık sürenin netleştirilerek damga vergisi kesilmesi sonucunda 408.542,12 TL sonucuna ulaşılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kıdem süresinin belirlenmesi
66 yıl 44 ay
01.02.202001.02.2020 ile 01.06.202601.06.2026 arasındaki çalışma süresi tam olarak 66 yıl 44 aydır. Askerlik nedeniyle fesih, 14751475 sayılı Kanun m.1414 uyarınca kıdeme hak kazandırır.
2
Giydirilmiş brüt ücretin hesaplanması
69.00069.000 TL
Süreklilik arz eden nakdi ödemeler eklenir: Çıplak Ücret (60.00060.000) + Yakacak (2.0002.000) + Yemek (200×30=6.000200 \times 30 = 6.000) + İkramiye (12.000/12=1.00012.000 / 12 = 1.000). Fazla çalışma arızi olduğu için dahil edilmez.
3
Kıdem tazminatı tavanı kontrolü
65.00065.000 TL (Esas alınacak ücret)
Hesaplanan giydirilmiş brüt ücret (69.00069.000 TL), yasal tavanı (65.00065.000 TL) aştığı için hesaplamada tavan miktarı esas alınır.
4
Brüt kıdem tazminatının hesaplanması
411.666,67411.666,67 TL
66 yıl için: 65.000×6=390.00065.000 \times 6 = 390.000 TL. 44 ay için: 65.000×(4/12)=21.666,6765.000 \times (4/12) = 21.666,67 TL. Toplam Brüt = 411.666,67411.666,67 TL.
5
Net tutarın (Damga Vergisi sonrası) hesaplanması
408.542,12408.542,12 TL
Damga Vergisi Kesintisi: 411.666,67×0,00759=3.124,55411.666,67 \times 0,00759 = 3.124,55 TL. Net Tutar: 411.666,673.124,55=408.542,12411.666,67 - 3.124,55 = 408.542,12 TL.

Anahtar Kavram

Kıdem tazminatı hesabında giydirilmiş brüt ücretin tespiti, tavan uygulaması ve yasal kesintiler.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 8Soru

Aynı işverene ait ve aynı iş kolunda faaliyet gösteren iki farklı iş yerinden birinde 1212, diğerinde 2525 işçi çalışmaktadır. Bu işletmenin bütününü sevk ve idare eden ancak işçi alma ve çıkarma yetkisi bulunmayan bir işletme müdürü, belirsiz süreli iş sözleşmesi ile 88 aydır çalışmaktadır. İş sözleşmesi geçerli bir sebep gösterilmeksizin feshedilen bu müdürün iş güvencesi hükümleri (işe iade davası) karşısındaki durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin bütününü sevk ve idare ettiği için, işçi alma ve çıkarma yetkisi olup olmadığına bakılmaksızın iş güvencesi kapsamı dışındadır.

Cevap

İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilleri ve yardımcıları, işçi alma ve çıkarma yetkisi şartı aranmaksızın iş güvencesi kapsamı dışındadır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesinin son fıkrasına göre; işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları ile işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri hakkında iş güvencesi hükümleri uygulanmaz. Senaryoda kişi 'işletmenin' bütününü yönettiği için yetki şartı aranmaksızın kapsam dışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam işçi sayısını hesapla.
12+25=3712 + 25 = 37 işçi.
Aynı işverene ait aynı iş kolundaki iş yerlerinde çalışan işçi sayıları toplanır ve 3030 işçi barajının aşılıp aşılmadığına bakılır.
2
Kıdem süresini kontrol et.
88 aylık kıdem.
İş güvencesinden yararlanmak için asgari 66 ay kıdem şartı mevcuttur; bu şart sağlanmıştır.
3
İş sözleşmesi türünü kontrol et.
Belirsiz süreli iş sözleşmesi.
İşe iade davası açabilmek için sözleşmenin belirsiz süreli olması zorunludur.
4
İşveren vekili istisnasını analiz et.
Kapsam dışı (İşletme Müdürü).
İş Kanunu md. 18 uyarınca, işletmenin bütününü yönetenler yetki şartına bakılmaksızın kapsam dışıdır.

Anahtar Kavram

İş Güvencesinden Yararlanamayacak İşveren Vekilleri
Soru 9Soru

48574857 sayılı İş Kanunu'na tabi olarak çalışan ve iş güvencesi kapsamında bulunan bir işçinin, feshin geçersizliği (işe iade) davasını kazanması neticesinde kesinleşen mahkeme kararının tebliğinden itibaren işlemesi gereken süreç ve doğacak mali haklar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 1010 iş günü içinde işverene başvurmalı; işveren ise bu başvuruyu takip eden 11 ay içinde işçiyi işe başlatmazsa, mahkemece belirlenen 44 ila 88 aylık ücret tutarındaki tazminatı ödemekle yükümlü olur.

Cevap

İşçinin kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 1010 iş günü içinde başvuruda bulunması ve işverenin 11 ay içinde işe başlatmaması durumunda 44 ila 88 aylık ücret tutarında tazminat ödemesi gerektiğini belirten seçenek doğrudur.
İş Kanunu'nun 2121. maddesine göre, işe iade davasını kazanan işçi kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 1010 iş günü içinde işverene başvurmalıdır. Bu başvuru üzerine işveren işçiyi 11 ay içinde işe başlatmazsa, mahkemece hükmedilen 44 ila 88 aylık ücret tutarındaki işe başlatmama tazminatını ödemek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
İşçinin başvuru süresini belirle
1010 iş günü
İş Kanunu madde 2121 uyarınca işçi kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 1010 iş günü içinde işverene başvurmak zorundadır.
2
İşverenin işe başlatma süresini belirle
11 ay
İşveren, işçinin başvurusundan itibaren 11 ay içinde işçiyi işe başlatmakla yükümlüdür.
3
İşe başlatmama tazminatı miktarını belirle
44 - 88 aylık ücret
İşveren işçiyi başlatmazsa, mahkemenin kararında belirttiği miktar kadar tazminat öder.
4
Boşta geçen süre tazminatını kontrol et
En çok 44 ay
İşçi işe başlatılsa da başlatılmasa da boşta geçen süre için en çok 44 aya kadar ücret ve yan haklarını alır.

Anahtar Kavram

İşe İade Prosedürü ve Mali Yükümlülükler

Alternatif Yöntem

Süreci '10 İş Günü (İşçi) -> 1 Ay (İşveren)' kuralı olarak kodlamak süre karmaşasını önler.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 10Soru

Bir anonim şirketin (işletme) Ankara'daki merkez biriminde 88, Eskişehir'deki şubesinde ise 2424 işçi çalışmaktadır. Her iki birim de metal işkolunda faaliyet göstermektedir. Şirketin merkez biriminde "Genel Müdür Yardımcısı" olarak görev yapan, sadece finansal raporlamadan sorumlu olan ve işçi alma/çıkarma yetkisi bulunmayan (A), 15.09.202515.09 .2025 tarihinde işe alınmış; iş sözleşmesi 15.03.202615.03 .2026 tarihinde geçerli sebep gösterilmeksizin feshedilmiştir. (A) ile yapılan sözleşme, herhangi bir objektif neden bulunmaksızın 11 yıl süreli olarak akdedilmiştir. Bu bilgilere göre, (A)'nın iş güvencesi hükümlerinden (işe iade davası) yararlanıp yararlanamayacağı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yararlanamaz; çünkü işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilinin yardımcısı sıfatını taşımaktadır.

Cevap

İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilinin yardımcısı sıfatını taşıması nedeniyle iş güvencesinden yararlanamaz.
İş Kanunu'nun 1818. maddesinin son fıkrasına göre; işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları ile işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçi alma ve çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri iş güvencesinden yararlanamaz. Senaryodaki kişi 'Genel Müdür Yardımcısı' yani işletmenin (şirketin) bütününü yöneten kişinin yardımcısı olduğu için, işçi alma/çıkarma yetkisi bulunmasa dahi kapsam dışı kalmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İşçi sayısını kontrol et.
8+24=328 + 24 = 32 işçi.
Aynı işverene ait aynı işkolundaki işyerlerindeki işçi sayıları toplanır; 3030 eşiği aşılmıştır.
2
Kıdem süresini hesapla.
1515 Eylül - 1515 Mart arası tam 66 ay.
İş güvencesi için gereken en az 66 aylık kıdem şartı sağlanmıştır.
3
Sözleşme türünü değerlendir.
Belirsiz süreli sözleşme.
Belirli süreli iş sözleşmesi için gereken objektif neden bulunmadığından, sözleşme baştan itibaren belirsiz süreli sayılır.
4
İşveren vekili istisnasını kontrol et.
İstisna kapsamındadır.
İşletmenin bütününü yöneten genel müdürün yardımcısı, işçi alma/çıkarma yetkisi olmasa dahi İş Kanunu md. 1818 uyarınca kapsam dışıdır.

Anahtar Kavram

İş Güvencesi Kapsamındaki İşveren Vekili İstisnası
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 11Soru

48574857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde iş güvencesinden yararlanan bir işçinin, iş sözleşmesinin feshinin geçersizliğine ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararının ardından izlemesi gereken usul ve bu sürecin mali sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşçi, kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmak zorundadır; aksi halde işverence yapılmış olan fesih geçerli bir feshin sonuçlarını doğurur.

Cevap

İşçinin kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurması zorunludur, aksi takdirde yapılan fesih geçerli bir feshin sonuçlarını doğurur.
Doğru olan ifadede belirtildiği üzere, 48574857 sayılı İş Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca işçi, kesinleşen mahkeme kararının kendisine tebliğinden itibaren on iş günü içerisinde işverene başvurmak zorundadır. Bu başvuru yapılmazsa, işverence yapılmış olan fesih geçerli bir feshin sonuçlarını doğurur ve işçi işe iade haklarını (tazminat ve boşta geçen süre ücreti) kaybeder.

Adım Adım Çözüm

1
Kararın kesinleşmesini ve tebliğini takip etme
Sürenin başlangıcı olan tebliğ tarihi belirlenir.
Yasal başvuru süresi kesinleşen kararın tebliği ile başlar.
2
On iş günü içinde işverene başvuruda bulunma
İşe iade talebi işverene iletilir.
48574857 sayılı Kanun 21. madde gereği bu süre hak düşürücüdür.
3
İşverenin davetine icabet etme
İşveren 1 ay içinde işçiyi işe başlatmak zorundadır.
İşçi işverenin samimi davetine rağmen başlamazsa fesih yine geçerli hale gelir.
4
Mali sonuçların hesaplanması
İşe başlatılırsa sadece boşta geçen süre payı (en çok 4 ay); başlatılmazsa ek olarak tazminat (4-8 ay) ödenir.
Mali yükümlülükler işverenin kararına (işe başlatıp başlatmamasına) göre şekillenir.

Anahtar Kavram

İşe İade Davası Hak Düşürücü Süreleri ve Mali Yükümlülükleri

Daha Fazla Pratik

İşe iade davasında ispat yükünün kimde olduğu ve tanık beyanlarının geçerliliği konusuna çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 12Soru

Özel bir bankada 01.01.202201.01.2022 tarihinde belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışmaya başlayan (B) hanım, 10.10.202510.10.2025 tarihinde evlenmiş ve bu durumu gerekçe göstererek 01.01.202601.01.2026 tarihinde iş sözleşmesini feshetmiştir. (B)'nin fesih tarihindeki brüt çıplak ücreti 34.00034.000 TL'dir. Ayrıca kendisine her ay düzenli olarak 3.0003.000 TL yemek yardımı ve yılda bir kez 96.00096.000 TL ikramiye ödenmektedir.

Fesih tarihi itibarıyla kıdem tazminatı tavanının 41.828,4241.828,42 TL olduğu varsayıldığında, (B)'nin hak kazanacağı toplam brüt kıdem tazminatı tutarı aşağıdakilerden hangisidir? (Hesaplamada sadece tam yıllar dikkate alınacaktır.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 167.313,68167.313,68 TL

Cevap

İşçinin hak kazanacağı toplam brüt kıdem tazminatı tutarı 167.313,68167.313,68 TL'dir.
Kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde iş sözleşmesini feshetmesi durumunda, bir yıllık kıdem şartını da sağladığı için kıdem tazminatı hakkı doğar. Hesaplamada esas alınacak ücret, çıplak ücrete ek olarak süreklilik arz eden yemek yardımı ve ikramiye gibi ödemelerin dahil edildiği giydirilmiş brüt ücrettir. Ancak bu tutar (45.00045.000 TL), feshin gerçekleştiği dönemdeki kıdem tazminatı tavanını (41.828,4241.828,42 TL) aştığı için hesaplama tavan ücret üzerinden yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kıdem süresinin ve tazminata hak kazanma durumunun belirlenmesi
44 tam yıl; tazminata hak kazanır.
Kadın işçilerin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapacakları fesihler kıdem tazminatına hak kazandırır (14751475 sayılı Kanun m. 1414). 01.01.202201.01.2022 - 01.01.202601.01.2026 arası çalışma süresi tam 44 yıldır.
2
Kıdem tazminatına esas giydirilmiş brüt ücretin hesaplanması
45.00045.000 TL
Çıplak ücret (34.00034.000 TL) + Aylık yemek yardımı (3.0003.000 TL) + İkramiyenin aylık payı (96.000/12=8.00096.000 / 12 = 8.000 TL) = 45.00045.000 TL.
3
Tavan ücret kontrolü ve esas alınacak ücretin tespiti
41.828,4241.828,42 TL
Giydirilmiş brüt ücret (45.00045.000 TL), yasal tavan olan 41.828,4241.828,42 TL'den yüksek olduğu için hesaplamada tavan ücret esas alınır.
4
Toplam tazminat tutarının hesaplanması
167.313,68167.313,68 TL
41.828,4241.828,42 TL (Esas ücret) ×\times 44 (Kıdem yılı) = 167.313,68167.313,68 TL.

Anahtar Kavram

Kıdem Tazminatı Tavanı ve Giydirilmiş Ücret İlişkisi
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 13Soru

Bir özel öğretim kurumunda 15.04.202115.04.2021 tarihinde belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışmaya başlayan ve kıdeme esas giydirilmiş brüt ücreti 135.000,00135.000,00 TL olan bir öğretmenin iş sözleşmesi, işveren tarafından işletmesel nedenlerle 15.01.202615.01.2026 tarihinde feshedilmiştir. İşçinin bu çalışma süresi içerisinde 33 ay boyunca eğitim amaçlı ücretsiz izin kullandığı bilinmektedir.

Fesih tarihinde uygulanan kıdem tazminatı tavanı 100.000,00100.000,00 TL olduğuna göre, işçiye ödenmesi gereken brüt kıdem tazminatı tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 450.000,00450.000,00 TL

Cevap

İşçiye ödenmesi gereken brüt kıdem tazminatı tutarı 450.000,00450.000,00 TL'dir.
Doğru yanıt olan 450.000,00450.000,00 TL tutarı, işçinin fiili çalışma süresi olan 44 yıl 66 ay (toplam süreden 33 ay ücretsiz izin düşülerek) ile yasal tavan olan 100.000,00100.000,00 TL'nin çarpılmasıyla elde edilir. İşçinin giydirilmiş ücreti tavanın üzerinde olduğu için hesaplamada tavanın kullanılması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam çalışma süresinin hesaplanması
44 yıl 99 ay
15.04.202115.04.2021 ile 15.01.202615.01.2026 tarihleri arasındaki takvim süresi belirlenmelidir.
2
Kıdeme esas sürenin netleştirilmesi
44 yıl 66 ay (4,54,5 yıl)
1475 sayılı Kanun uyarınca, ücretsiz izin süreleri kıdem tazminatına esas süre hesaplanırken dikkate alınmaz; bu nedenle toplam süreden 33 aylık ücretsiz izin düşülür.
3
Hesaba esas ücretin belirlenmesi
100.000,00100.000,00 TL
İşçinin giydirilmiş brüt ücreti (135.000,00135.000,00 TL), yasal kıdem tazminatı tavanından (100.000,00100.000,00 TL) yüksek olduğu için hesaplamada tavan ücret esas alınır.
4
Tazminat tutarının hesaplanması
100.000,00×4,5=450.000,00100.000,00 \times 4,5 = 450.000,00 TL
Belirlenen esas ücret ile net kıdem süresi çarpılarak brüt tazminat tutarına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Kıdem tazminatı hesabında ücretsiz izinlerin süreden düşülmesi ve tavan ücret uygulaması.

Daha Fazla Pratik

Kıdem tazminatından yapılan tek yasal kesinti olan damga vergisi oranlarını ve hesaplama yöntemlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 14Soru

İş hukukunda iş sözleşmesinin tarafların karşılıklı ve birbirine uygun iradeleriyle sona erdirilmesini ifade eden "ikale" (bozma sözleşmesi) müessesesinin hukuki niteliği, geçerlilik şartları ve sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkale sözleşmesinin yargısal denetiminde, özellikle icabın işverenden geldiği durumlarda, işçinin kanuni haklarına ilaveten ek bir menfaat sağlamasını ifade eden "makul yarar" ölçütünün gerçekleşmiş olması şartı aranır.

Cevap

İkale sözleşmesinin geçerliliği, özellikle teklifin işverenden geldiği senaryolarda, işçinin bu anlaşmayı yapmaktaki menfaatini koruyan "makul yarar" kriterine bağlıdır.
Doğru ifade, ikale sözleşmelerinde Yargıtay'ın kabul ettiği "makul yarar" kriterini vurgular. İşçinin, iş güvencesinden ve işsizlik ödeneğinden feragat ederek sözleşmeyi anlaşmayla sona erdirmesi için, kanuni haklarına ilave bir ödeme (örneğin 4-5 maaşlık ek ödeme) alması geçerlilik şartı olarak görülmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İkale kavramının hukuki niteliğinin belirlenmesi
İkale, 4857 sayılı İş Kanunu'nda düzenlenmemiş olsa da Borçlar Kanunu'ndaki sözleşme özgürlüğü kapsamında tarafların anlaşarak sözleşmeyi sona erdirmesidir.
İkalenin bir fesih mi yoksa bir anlaşma mı olduğunu ayırt etmek hukuki sonuçlar (işe iade, tazminatlar) açısından kritiktir.
2
İkalenin geçerlilik şartlarının analizi
İşçinin iradesinin sakatlanmamış olması ve işverenden gelen tekliflerde işçiye ek bir ödeme (paket ödeme) yapılması şartı (makul yarar) aranır.
İşçinin tek taraflı fesihle elde edebileceği haklardan daha azına razı olduğu bir anlaşmanın hayatın olağan akışına aykırı görülmesi engellenir.
3
İkalenin hukuki sonuçlarının değerlendirilmesi
Fesih söz konusu olmadığı için ihbar tazminatı ve işsizlik ödeneği hakkı doğmaz; işe iade davası açılamaz.
İkalenin tarafların ortak iradesiyle gerçekleşmesi, tek taraflı bozma (fesih) işlemlerine bağlanan koruyucu hükümlerin uygulanmasını engeller.

Anahtar Kavram

İkale Sözleşmesinde Makul Yarar Ölçütü
Soru 15Soru

55 yıldır bir boya fabrikasında işçi olarak çalışan (A), 22 Şubat 20262026 tarihindeki periyodik muayenesinde soluduğu kimyasalların sağlığı için ciddi bir tehlike oluşturduğunu ve bu işte çalışmasının tıbben sakıncalı olduğunu gösterir tam teşekküllü bir hastane raporu almıştır. (A), ekonomik kaygılarla çalışmaya devam etmiş; ancak 99 Mart 20262026 tarihinde işverene sunduğu dilekçe ile iş sözleşmesini sağlık nedenlerine dayanarak derhal feshettiğini bildirmiştir. İşveren ise feshin, durumun öğrenilmesinden itibaren 66 iş günü içinde yapılmadığını ve bu nedenle feshin haksız olduğunu iddia ederek tazminat ödemeyi reddetmiştir.

Bu hukuki uyuşmazlığa ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sağlık nedenlerine dayalı fesihlerde 66 iş günlük hak düşürücü süre uygulanmadığından fesih haklıdır ve işçi kıdem tazminatına hak kazanır.

Cevap

Sağlık nedenlerine dayalı fesihlerde 66 iş günlük hak düşürücü süre uygulanmadığından fesih haklıdır ve işçi kıdem tazminatına hak kazanır.
Doğru seçenek, sağlık nedenlerine dayalı fesihlerde 66 iş günlük sürenin uygulanmayacağını belirten ifadedir. 48574857 Sayılı İş Kanunu'nun 2626. maddesi, hak düşürücü sürelerin sadece 'ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller' (Madde 2424/II) için geçerli olduğunu açıkça hükme bağlamıştır. Sağlık nedenleri (Madde 2424/I) ve zorlayıcı nedenler (Madde 2424/III) söz konusu olduğunda, işçi bu nedenlerin devam ettiği süre boyunca her zaman fesih hakkını kullanabilir. Bu durumda işçi kıdem tazminatına hak kazanır.

Adım Adım Çözüm

1
Fesih nedeninin hukuki dayanağını tespit etme
İşçinin sağlığının tehlikeye girmesi 48574857 Sayılı İş Kanunu Madde 2424/I-a kapsamındadır.
Olayda işçinin sağlığı için ciddi tehlike oluşturan bir durum ve hastane raporu mevcuttur.
2
Hak düşürücü sürelerin (Madde 2626) uygulanabilirliğini kontrol etme
Madde 2626'daki 66 iş günü ve 11 yıllık süreler sadece Madde 2424/II (Ahlak ve İyiniyet) için geçerlidir.
Kanun metni bu süreleri açıkça (II) numaralı bent ile sınırlandırmıştır; sağlık nedenlerinde bu süre aranmaz.
3
Feshin sonuçlarını belirleme
Haklı fesih olduğu için kıdem tazminatı ödenir, ancak işçi ihbar tazminatı isteyemez.
İş Kanunu'na göre haklı nedenle derhal fesih yapan işçi kıdem tazminatına hak kazanırken, ihbar tazminatı bildirim sürelerine uymayan tarafça ödendiğinden işçiye verilmez.

Anahtar Kavram

İş Kanunu Madde 2626 kapsamındaki hak düşürücü sürelerin sadece Madde 2424/II (Ahlak ve İyiniyet) hallerine özgülenmiş olması.

Daha Fazla Pratik

İşçinin Madde 2424/II kapsamındaki haklı nedenlerde 'öğrenme' gününün mü yoksa 'olayın gerçekleşme' gününün mü süre başlangıcı sayıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 16Soru

3535 işçinin çalıştığı bir özel sektör işletmesinde belirsiz süreli iş sözleşmesiyle 22 yıldır görev yapan bir işçinin iş sözleşmesi, işletmesel nedenler gerekçe gösterilerek feshedilmiştir. Feshin geçersiz olduğunu iddia eden işçinin başlattığı işe iade süreci ve bu sürecin mali sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşverenin, işçiyi başvurusu üzerine bir ay içinde işe başlatmaması durumunda ödemesi gereken 'işe başlatmama tazminatı', işçinin iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki çıplak ücreti esas alınarak hesaplanır.

Cevap

İşverenin işçiyi işe başlatmaması durumunda ödeyeceği tazminatın fesih tarihindeki ücret üzerinden hesaplanacağını belirten ifade yanlıştır; hesaplamalar kararın kesinleştiği tarihteki güncel ücret üzerinden yapılır.
İşe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süreye ait ücret ve diğer hakların hesaplanmasında, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki ücret değil; kararın kesinleştiği tarihteki veya işe başlatılmama anındaki emsal/güncel ücret esas alınır. Fesih tarihindeki ücretin esas alınması, aradan geçen dava süreci nedeniyle işçinin ciddi bir maddi kayba uğramasına yol açacağından hukuk düzeni tarafından kabul edilmemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Dava Öncesi Şartların Kontrolü
3030 işçi ve 66 aylık kıdem şartı sağlandığı için işçi iş güvencesi kapsamındadır.
İşe iade davası açabilmek için işyerinde en az 3030 işçi çalışması ve işçinin en az 66 aylık kıdeminin olması gerekir.
2
Usul ve Sürelerin Analizi
Fesih tebliğinden itibaren 11 ay içinde arabulucuya, anlaşamama durumunda 22 hafta içinde mahkemeye gidilmelidir.
48574857 sayılı Kanun'un 2020. maddesi bu süreleri kesin (hak düşürücü) olarak belirlemiştir.
3
Karar Sonrası Prosedürün Değerlendirilmesi
Karar kesinleştikten sonra 1010 iş günü içinde işverene başvurulmalıdır.
Bu süre içinde başvurulmaması feshin geçerli sayılmasına yol açar.
4
Mali Sonuçların ve Hesaplama Matrahının İncelenmesi
Tazminat ve ücretler güncel (emsal) ücret üzerinden hesaplanır.
Yargıtay içtihatları uyarınca, davanın uzun sürmesi nedeniyle işçinin enflasyon karşısında korunması için hesaplamada 'kararın kesinleştiği tarihteki' ücret baz alınır; fesih tarihindeki ücretin kullanılması hukuken yanlıştır.

Anahtar Kavram

İşe İade Davasında Hak Düşürücü Süreler ve Tazminat Hesaplama Esasları
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 17Soru

Bir özel öğretim kurumunda muhasebe görevlisi olarak çalışan AA, 02.03.202602.03 .2026 tarihinde kurumun kasasından usulsüz para aldığının (güveni kötüye kullanma) işletme müdürü tarafından tespit edilmesi üzerine, işveren tarafından 06.03.202606.03 .2026 tarihinde iş sözleşmesi tazminatsız ve ihbarsız olarak feshedilmiştir.

48574857 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca, gerçekleştirilen bu fesih işlemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşveren, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle haklı fesih hakkını kullanmıştır; bu tür bir fesihte işçinin savunmasının alınması yasal bir zorunluluk değildir.

Cevap

İşverenin gerçekleştirdiği fesih, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle haklı fesih kapsamındadır ve bu tür fesihlerde işçinin savunmasının alınması zorunlu değildir.
İş Kanunu'nun 25/IIe25/II-e maddesi, işverenin güvenini kötüye kullanma ve hırsızlık gibi durumları işveren için haklı fesih nedeni olarak tanımlar. Bu tür durumlarda işveren, olayı öğrendiği tarihten itibaren 66 iş günü içinde sözleşmeyi derhal feshedebilir. Ayrıca Kanun'un 1919. maddesi, işçinin davranışı nedeniyle yapılan fesihlerde savunma alınmasını şart koşsa da, aynı maddenin son fıkrası 25/II25/II şartlarına uygun fesihlerde bu zorunluluğun bulunmadığını açıkça belirtmiştir. Bu nedenle yapılan işlem hem süre hem de usul açısından yasaya uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın hukuki niteliğinin belirlenmesi
Kasadan usulsüz para alma (güveni kötüye kullanma), İş Kanunu Madde 25/IIe25/II-e bendi uyarınca ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı bir davranıştır.
Fesih türünü belirlemek, tazminat ve usul yükümlülüklerini anlamak için gereklidir.
2
Hak düşürücü sürenin kontrol edilmesi
02.03.202602.03.2026'da öğrenilen olay için 06.03.202606.03 .2026 tarihinde yapılan fesih, 66 iş günlük süre içerisindedir.
İş Kanunu Madde 2626 uyarınca fesih yetkisinin süresinde kullanılıp kullanılmadığını teyit etmek gerekir.
3
Savunma alma zorunluluğunun değerlendirilmesi
Madde 1919 son fıkrasına göre, 25/II25/II kapsamındaki fesihlerde savunma alma zorunluluğu yoktur.
Feshin geçerlilik ve şekil şartlarını kontrol etmek amacıyla kanun maddeleri ilişkilendirilmiştir.

Anahtar Kavram

İşverenin Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık Nedeniyle Haklı Feshi (Md. 25/II)

Daha Fazla Pratik

İşçinin haklı nedenle fesih haklarını (Md. 24) ve kıdem tazminatına hak kazanma koşullarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 18Soru

Özel bir bankada veznedar pozisyonunda çalışan bir işçi, 15 Ocak 2025 tarihinde yetkisini kötüye kullanarak banka kasasından kendi hesabına para aktarmıştır. Banka yönetimi, bu usulsüzlüğü 2 Mart 2026 tarihinde tamamlanan bir denetim raporu ile kesin olarak öğrenmiş ve 5 Mart 2026 tarihinde işçinin iş sözleşmesini 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II maddesi uyarınca tazminatsız ve derhal feshetmiştir.

Bu duruma göre, banka tarafından gerçekleştirilen fesih işlemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fesih haklıdır; işçinin olayda maddi çıkar sağladığı hallerde bir yıllık hak düşürücü süre uygulanmaz ve fesih 6 iş günü içinde yapılmıştır.

Cevap

Fesih haklıdır çünkü işçinin maddi çıkar sağladığı durumlarda bir yıllık süre sınırı aranmaz ve işveren durumu öğrendiği tarihten itibaren 6 iş günlük yasal süre içinde fesih hakkını kullanmıştır.
Doğru seçenek, İş Kanunu'nun 26. maddesindeki özel düzenlemeyi tam olarak yansıtmaktadır. İşçinin zimmet eylemi 25/II kapsamında bir haklı nedendir. Normal şartlarda bu tür fesihler için tanınan 1 yıllık tavan süre, işçinin maddi çıkar sağladığı (kasadan para aktardığı) bu olayda uygulanmaz. Ayrıca banka, durumu kesin olarak öğrendiği (denetim raporunun tamamlandığı) 2 Mart tarihinden itibaren 6 iş günlük süre geçmeden (3. iş gününde) feshi gerçekleştirerek usul şartını da yerine getirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Eylemin hukuki niteliğini belirle.
İşçinin kasadan para aktarması İş Kanunu Md. 25/II-e uyarınca 'doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlar' kapsamındadır.
Zimmet, hırsızlık ve güveni kötüye kullanma haklı nedenle derhal fesih sebebidir.
2
6 iş günlük süreyi kontrol et.
Durum 2 Mart'ta öğrenilmiş, 5 Mart'ta feshedilmiştir. Bu süre 6 iş gününden azdır.
Fesih yetkisi öğrenmeden itibaren 6 iş günü içinde kullanılmalıdır.
3
1 yıllık hak düşürücü süre istisnasını değerlendir.
Olayın üzerinden 1 yıl geçmiş olsa da işçi maddi çıkar sağladığı için bu süre sınırı uygulanmaz.
İş Kanunu Md. 26 uyarınca maddi çıkar sağlanan hallerde 1 yıllık süre engeli kalkar.

Anahtar Kavram

İşverenin Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık Durumunda Fesih Süreleri ve İstisnaları

Daha Fazla Pratik

İşverenin haklı nedenle feshinde 6 iş günlük sürenin başlangıcı için 'öğrenme' kavramının Yargıtay kararlarındaki (denetim raporu, soruşturma süreci vb.) yorumlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 19Soru

2525 işçi çalıştıran bir özel güvenlik firmasında, 3838 aydır belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan (A), işyerindeki iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin yetersizliği nedeniyle Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne şikayette bulunmuştur. Bu durumu öğrenen işveren, (A)'nın iş sözleşmesini herhangi bir bildirim süresi tanımaksızın ve tazminat ödemeksizin derhal feshetmiştir.

48574857 sayılı İş Kanunu uyarınca, feshin kötüniyetli olduğunun ispatlanması halinde (A)'nın hak kazanabileceği ihbar ve kötüniyet tazminatlarının toplamı kaç haftalık ücreti tutarındadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3232

Cevap

İşçinin hak kazanacağı toplam tazminat süresi 3232 haftadır.
Doğru yanıt olan 3232 hafta seçeneği, İş Kanunu'nun 1717. maddesindeki iki ayrı yükümlülüğün toplamıdır. İlk olarak, işyerinde 3030'dan az işçi çalıştığı için iş güvencesi yoktur ve kötüniyet tazminatı hakkı doğar. 3838 aylık kıdem 33 yılı aştığı için bildirim süresi 88 haftadır; kötüniyet tazminatı bu sürenin 33 katı olan 2424 haftadır. İkinci olarak, işveren bildirim süresine uymadığı için bu 88 haftalık sürenin ücretini de ihbar tazminatı olarak ödemek zorundadır. Toplam hak ediş 24+8=3224 + 8 = 32 haftadır.

Adım Adım Çözüm

1
İş güvencesi kapsamını kontrol et
İşyerinde 2525 işçi çalıştığı için (3030 altı), işçi iş güvencesi (işe iade) hükümlerinden yararlanamaz.
Kötüniyet tazminatı, ancak iş güvencesi kapsamında olmayan işçiler için uygulanabilir.
2
Kıdem süresine göre bildirim süresini belirle
3838 aylık (33 yıldan fazla) kıdem için bildirim süresi 88 haftadır.
İş Kanunu md. 17 uyarınca 33 yıldan fazla süren işlerde bildirim süresi 88 hafta olarak belirlenmiştir.
3
Kötüniyet tazminatını hesapla
Bildirim süresinin 33 katı: 8×3=248 \times 3 = 24 hafta.
Kötüniyet tazminatı, yasa gereği bildirim süresinin 33 katı tutarında ödenir.
4
İhbar tazminatını hesapla ve topla
2424 (kötüniyet) + 88 (ihbar) = 3232 hafta.
Bildirim süresine uyulmadan yapılan kötüniyetli fesihte, hem kötüniyet tazminatı hem de ihbar tazminatı kümülatif olarak ödenir.

Anahtar Kavram

İş güvencesi dışındaki işçilerde kötüniyet tazminatının ihbar tazminatı ile birleşmesi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 20Soru

Bir ilaç fabrikasının Ar-Ge departmanında çalışan (A), 1212 Ocak 20262026 tarihinde şirkete ait gizli bir ilaç formülünü rakip firmaya sızdırdığı şüphesiyle açığa alınmıştır. İşveren tarafından görevlendirilen iç denetim birimi, kapsamlı bir teknik inceleme başlatmış ve (A)'nın eylemini kesinleştiren dijital delillerle desteklenmiş nihai raporu 22 Mart 20262026 Pazartesi günü şirket genel müdürüne sunmuştur. Şirket yönetimi, raporu inceledikten sonra 99 Mart 20262026 Pazartesi günü (A)'nın iş sözleşmesini 48574857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II25/II maddesi (ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller) uyarınca tazminatsız olarak feshetmiştir.

Bu olaydaki fesih işlemi ve sürelerin kullanımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fesih haklıdır; 66 iş günlük hak düşürücü süre, yetkili makamın soruşturma raporunu aldığı tarihten itibaren başlar ve bu süre içinde fesih yapılmıştır.

Cevap

Fesih işlemi haklıdır; çünkü soruşturma gerektiren durumlarda 66 iş günlük süre, yetkili makamın (genel müdür) raporu alıp durumu kesin olarak öğrendiği tarihten itibaren başlar ve hesaplamada Pazar günü hariç tutulduğunda işlem süresinde yapılmıştır.
İş Kanunu Madde 2626 uyarınca, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle fesih yetkisi, işverenin eylemi öğrendiği günden başlayarak 66 iş günü içinde kullanılmalıdır. Yargıtay uygulamasına göre, bir iç soruşturma yürütülüyorsa bu süre soruşturma raporunun yetkili makama sunulmasıyla başlar. 22 Mart Pazartesi günü sunulan rapor için süre 33 Mart Salı başlar. Cumartesi iş günü sayıldığından ve Pazar günü (88 Mart) tatil olarak atlandığından, 99 Mart Pazartesi günü 66. iş günüdür ve fesih süresindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Eylemin hukuki niteliğinin belirlenmesi
İş Kanunu Md. 25/IIe25/II-e (İşverenin güvenini kötüye kullanmak, meslek sırlarını açıklamak vb.)
İşçinin gizli formülleri sızdırması ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı, haklı nedenle fesih sebebidir.
2
Hak düşürücü sürenin başlangıcının tespiti (Md. 2626)
Başlangıç Tarihi: 22 Mart 20262026 (Raporun sunulduğu tarih)
Soruşturma yapılması gereken hallerde süre, olayın değil, soruşturma raporunun yetkili makama ulaştığı tarihte başlar.
3
66 İş günlük sürenin hesaplanması
3,4,5,6,7,93, 4, 5, 6, 7, 9 Mart (88 Mart Pazar tatildir)
Cumartesi iş günü sayılırken, Pazar günü tatil olduğu için iş günü hesabına dahil edilmez. 99 Mart sürenin 66. ve son günüdür.
4
Usul şartlarının kontrolü
Fesih geçerlidir, savunma şartı aranmaz.
İş Kanunu Md. 25/II25/II kapsamında yapılan fesihlerde, Md. 1919'daki savunma alma zorunluluğu uygulanmaz.

Anahtar Kavram

İş Kanunu Madde 26 uyarınca 6 iş günlük hak düşürücü sürenin soruşturma raporuyla başlaması ve 25/II feshinde savunma zorunluluğunun olmaması.
Sayfa 1 / 12Sonraki