Bir kamu kurumunda görev yapan müfettiş yardımcısı, teknik açıdan oldukça karmaşık ve yüksek sorumluluk gerektiren soruşturma dosyalarıyla ilgilenmektedir. Ancak bu uzman, soruşturma yöntemlerini belirleme, çalışma takvimini planlama veya ilgili birimlerden doğrudan bilgi talep etme konusunda hiçbir yetkiye sahip olmayıp; her adımda katı bir hiyerarşik onay mekanizmasına tabidir. Karasek’in İş Talebi-Kontrol Modeli (Job Demand-Control Model) temel alındığında, bu personelin yaşadığı 'yüksek gerilim' (high strain) durumunu 'aktif iş' (active job) kategorisine taşımak için uygulanması gereken en etkili örgütsel strateji aşağıdakilerden hangisidir?
- İşin dikey olarak genişletilerek (iş zenginleştirme) çalışana karar alma ve yöntem belirleme yetkisinin verilmesiCevap
- BÇalışanın üstlendiği benzer seviyedeki görev sayısının artırılması (iş genişletme)
- Cİş yükünü azaltmak amacıyla atanan toplam dosya sayısının düşürülmesi
- DBirim içi sosyal etkileşimi artırarak iş arkadaşı desteğinin teşvik edilmesi
- ERol belirsizliğini gidermek amacıyla hiyerarşik raporlama hatlarının ve yetki sınırlarının kesin çizgilerle yeniden tanımlanması
Cevap
İşin dikey olarak genişletilmesi yoluyla karar serbestisinin ve iş üzerindeki kontrolün artırılması
Karasek’in modeline göre, 'Yüksek Gerilim' (High Strain) durumu, yüksek iş talepleri ile düşük karar serbestisinin birleşmesiyle oluşur. Bu durumu 'Aktif İş' (Active Job) statüsüne taşımak için iş taleplerini düşürmek yerine (ki bu durum işi düşük gerilimli işe dönüştürür), personelin iş üzerindeki kontrolünü ve karar yetkisini (karar serbestisini) artırmak gerekir. İş zenginleştirme (job enrichment), çalışana işin planlanması, icrası ve kontrolü üzerinde dikey yetki devri sağladığı için bu dönüşümü sağlayan en uygun stratejidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Karasek İş Talebi-Kontrol Modeli (Job Demand-Control Model)
İpuçları
1
Karasek'in modelinde iki ana eksen olduğunu (Talep ve Kontrol) ve aktif işin bu eksenlerin en üstünde yer aldığını hatırlayın.
2
Yüksek gerilimli bir işte talepler zaten yüksektir. Aktif işe geçmek için talebi azaltmak mı yoksa diğer ekseni mi artırmak gerekir?
3
İş zenginleştirme dikey (yetki artışı), iş genişletme ise yatay (görev artışı) bir büyümedir. Modeldeki 'kontrol' boyutu hangisiyle ilişkilidir?
Daha Fazla Pratik
Karasek'in modeline sonradan eklenen 'Sosyal Destek' boyutunun (ISO-stres modeli) stres üzerindeki etkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s