Soru

Zorluk: ZorHerzberg'in Çift Faktör Teorisi

Bir kamu araştırma ve geliştirme merkezinde yürütülen memnuniyet anketleri sonucunda, uzman personelin çalışma ofislerinin fiziksel koşullarından ve maaş seviyelerinden şikayetçi olduğu tespit edilmiştir. Üst yönetim; ofisleri modernize etmiş, ergonomik donanımları yenilemiş ve maaşlarda enflasyonun üzerinde bir iyileştirme yapmıştır. Altı ay sonra yapılan takip anketinde, çalışanların mevcut koşullara yönelik şikayetlerinin sona erdiği ancak işlerine yönelik heyecan, isteklilik ve yaratıcı performans düzeylerinde bir artış yaşanmadığı gözlemlenmiştir.

Herzberg'in Çift Faktör Teorisi'ne göre, bu kurumda çalışanların gerçek anlamda motive olmalarını sağlamak için aşağıdakilerden hangisinin öncelikle gerçekleştirilmesi gerekir?

  1. İşin içeriğinin zenginleştirilerek çalışanlara kendi projelerinde daha fazla özerklik ve sorumluluk verilmesiCevap
  2. B
    Kurum içi sosyal kulüpler kurularak çalışanlar arasındaki arkadaşlık ilişkilerinin ve bağlılığın artırılması
  3. C
    Teknik denetim süreçlerinin daha sıkı hale getirilerek personelin çalışma disiplininin kontrol altına alınması
  4. D
    Personel unvanlarının hiyerarşik olarak yeniden düzenlenmesi ve daha prestijli statü isimlerinin kullanılması
  5. E
    Mevcut yan haklara ek olarak tüm personele yönelik düzenli öğle yemeği ve servis imkanlarının iyileştirilmesi

Cevap

İşin içeriğinin zenginleştirilerek çalışanlara kendi projelerinde daha fazla özerklik ve sorumluluk verilmesini öneren seçenek doğrudur.
Herzberg'in Çift Faktör Teorisi'ne göre iş doyumu ve iş doyumsuzluğu birbirinden bağımsız iki ayrı sürekliliktir. Maaş ve çalışma koşulları gibi 'hijyen faktörleri' iyileştirildiğinde çalışanlar 'tatminsizlik yok' durumuna gelirler, ancak bu durum onların motive olduğu anlamına gelmez. Motivasyon (tatmin) sağlamak için işin içeriğinin geliştirilmesi, sorumluluk verilmesi ve başarı imkanı tanınması gibi 'güdüleyici faktörler' gereklidir. Özerklik ve sorumluluk artırımı (iş zenginleştirme) doğrudan bu faktörlere hitap eder.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryoda yapılan değişikliklerin türünü analiz et
Ofis modernizasyonu, maaş artışı ve fiziksel donanım iyileştirmeleri 'hijyen faktörleri' (dissatisfiers) kapsamındadır.
Herzberg'e göre maaş, çalışma koşulları ve şirket politikası işin içeriğiyle değil, çevresiyle ilgilidir.
2
Mevcut durumu teşhis et
Şikayetlerin bitmesi ancak motivasyonun artmaması, personelin 'tatminsizlik yok' (no dissatisfaction) durumuna geçtiğini ancak henüz 'tatmin' (satisfaction) seviyesine ulaşmadığını gösterir.
Hijyen faktörleri iyileştirildiğinde sadece doyumsuzluk ortadan kalkar; motivasyon için güdüleyici faktörler gerekir.
3
Motivasyon için gerekli unsuru belirle
Gerçek motivasyon için işin içeriğiyle ilgili olan; sorumluluk, başarı, tanınma ve kişisel gelişim gibi 'güdüleyici faktörler' devreye sokulmalıdır.
Teoriye göre motivasyonun kaynağı işin dışsal koşulları değil, işin kendisidir.

Anahtar Kavram

Herzberg'in Çift Faktör Teorisi: Hijyen vs. Güdüleyici Faktörler
Bu soruyu puanla