Examkin

Emek Talebi

286 soru

Soru 281Soru →

Bir sanayi kolunda faaliyet gösteren bir işletmede, sendika ile yapılan toplu iş sözleşmesi sonucunda işçi ücretlerine %15\%15 oranında zam yapılmıştır. Bu ücret artışının ardından işletmenin toplam ücret ödemelerinin (toplam emek maliyeti) azaldığı ve istihdam edilen işçi sayısının %20\%20 oranında düştüğü tespit edilmiştir. Bu verilere ve Hicks-Marshall türev talep yasalarına dayanarak yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Emek talep esnekliği esnektir (EL>1E_L > 1); bu durum, işletmede kullanılan emeğin diğer üretim faktörleriyle ikame edilebilirliğinin yüksek olmasıyla tutarlıdır.

Cevap

Emek talep esnekliği katsayısı 1,331,33 olup esnektir; bu durum Hicks-Marshall yasalarına göre emeğin diğer faktörlerle ikame edilebilirliğinin yüksek olmasıyla açıklanabilir.
Verilen senaryoda istihdamdaki düşüşün (%20\%20), ücret artışından (%15\%15) daha fazla olması, emek talep esnekliğinin 11'den büyük (1,331,33) olduğunu kanıtlar. Esnek talep durumunda ücret artışları toplam emek maliyetini (ücret ödemelerini) azaltır. Hicks-Marshall yasalarına göre, emeğin diğer üretim faktörleriyle ikame edilebilirliğinin yüksek olması, emek talep esnekliğini artıran temel bir faktördür.

Adım Adım Çözüm

1
Emek talep esnekliği katsayısını hesaplayın.
EL=∣%20/%15∣=1,33E_L = |\%20 / \%15| = 1,33
Esneklik, istihdamdaki yüzde değişimin ücretteki yüzde değişime oranıdır.
2
Esneklik değerini yorumlayın ve toplam ücret ödemesi ile ilişkilendirin.
EL>1E_L > 1 olduğu için talep esnektir ve toplam ücret ödemesi azalır.
Esnek talepte (EL>1E_L > 1), ücretteki bir artış istihdamda daha büyük bir azalmaya yol açarak toplam harcamayı düşürür.
3
Hicks-Marshall türev talep yasalarıyla bağlantı kurun.
Yüksek esneklik; yüksek ikame esnekliği veya yüksek ürün talebi esnekliği gibi faktörlerden kaynaklanır.
Hicks-Marshall yasalarına göre faktörler arası ikame kolaylaştıkça emeğin türev talep esnekliği artar.

Anahtar Kavram

Hicks-Marshall Türev Talep Yasaları ve Esneklik-Toplam Harcama İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Toplam ücret ödemelerinin arttığı bir senaryoda esnekliğin Hicks-Marshall yasaları açısından nasıl değişeceğini analiz edin.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 282Soru →

Bir teknoloji firmasında siber güvenlik çözümleri üreten uzman yazılımcılara yönelik emek talebi incelenmektedir. Hicks-Marshall Türev Talep Yasaları çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu uzman yazılımcı grubuna yönelik emek talebinin ücret esnekliğini azaltan (talebi daha katı hale getiren) durum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üretim sürecinde kullanılan sunucu hizmetleri ve lisanslı donanımlar gibi diğer faktörlerin arz esnekliğinin düşük olması

Cevap

Üretim sürecinde kullanılan diğer üretim faktörlerinin (donanım, lisans vb.) arz esnekliğinin düşük olması, uzman yazılımcılara yönelik emek talebinin ücret esnekliğini azaltır.
Hicks-Marshall yasalarına göre, emeğin yerine kullanılacak olan diğer üretim faktörlerinin arz esnekliği ne kadar düşükse, emek talebi esnekliği de o kadar düşük olur. Çünkü ücret artışı karşısında işveren işçiyi çıkarıp yerine başka bir faktör (makine, yazılım vb.) koymak istediğinde, o faktörün arzı kısıtlıysa fiyatı hemen yükselecek ve bu durum işverenin işçiden vazgeçmesini maliyetli kılarak engellemeye çalışacaktır. Bu da emek talebinin ücrete karşı duyarlılığını azaltır.

Adım Adım Çözüm

1
Emek talebi esnekliğini etkileyen dört yasayı hatırla
Nihai ürün talebi esnekliği, ikame edilebilirlik, emeğin toplam maliyetteki payı ve diğer faktörlerin arz esnekliği.
Soruda esnekliği azaltan faktör istendiği için bu değişkenlerin yönü analiz edilmelidir.
2
Dördüncü yasa olan 'diğer faktörlerin arz esnekliği' etkisini analiz et
Eğer bir üretim faktörü (örneğin sermaye veya yazılım lisansı) arzı katıysa, bu faktöre olan talep arttığında fiyatı hızla yükselir.
Ücret artışı olduğunda firma emeği bırakıp diğer faktöre geçmek isterse, o faktörün fiyatının artması bu geçişi (ikameti) zorlaştırır.
3
Seçenekleri bu perspektifle değerlendir
Diğer faktörlerin arz esnekliğinin düşük olması, ikame etkisini sınırlayarak emek talebini daha katı (az esnek) hale getirir.
Firma ücret artışına rağmen yazılımcı istihdamını korumak zorunda kalır çünkü alternatifler hem kıt hem de hızla pahalılaşmaktadır.

Anahtar Kavram

Hicks-Marshall 4. Yasası: Diğer üretim faktörlerinin arz esnekliği düştükçe, emek talebinin ücret esnekliği de düşer.

İpuçları

1
Hicks-Marshall yasalarında 'diğer faktörlerin arz esnekliği' ile 'emek talebi esnekliği' arasında doğru yönlü bir ilişki vardır.
2
Emeği bırakıp başka bir şeye geçmek istediğinizde, o 'başka şey' çok pahalılaşıyorsa veya piyasada bulunmuyorsa ne yaparsınız?
3
Diğer faktörlerin arz esnekliğinin düşük olması, firmanın ikame yapma kabiliyetini sınırlar.

Daha Fazla Pratik

Marshall-Hicks yasalarından 'emeğin payı' yasasının ikame esnekliğinin ürün talebi esnekliğinden büyük olduğu durumlarda (Marshall paradoksu) nasıl değiştiğini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 283Soru →

Bir gemi inşa tersanesinde, uzman kaynakçıların aldığı ücretlerin toplam üretim maliyeti içindeki payının yaklaşık %5\%5 olduğu ve mevcut teknolojiyle bu işçilerin yerine robotik sistemlerin kullanılmasının teknik olarak imkânsız olduğu belirlenmiştir.

Hicks-Marshall Türev Talep Yasaları'na göre, bu tersanede kaynakçı ücretlerine yapılacak %20\%20'lik bir artışın istihdam seviyesini çok az düşürmesi (emek talebinin düşük esnekliğe sahip olması) aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Emeğin toplam maliyet içindeki payının düşük olması ve ikame edilebilirliğin kısıtlı olması

Cevap

Emeğin toplam maliyet içindeki payının düşük olması ve ikame edilebilirliğin kısıtlı olması, emek talebinin ücret esnekliğini düşürerek istihdam kaybını minimize eder.
Hicks-Marshall yasalarına göre, emek talebinin ücret esnekliği; emeğin diğer faktörlerle ikame edilebilirliği azaldıkça ve emeğin toplam maliyetler içindeki payı küçüldükçe azalır. Senaryoda kaynakçıların payının sadece %5\%5 olması (önemli olmama önemi) ve ikamenin imkânsız olması, ücret artışının istihdamda büyük bir daralmaya yol açmamasını açıklar.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel verileri analiz etme
Kaynakçı emeğinin maliyet payı düşüktür (%5\%5) ve teknolojik ikame imkânı bulunmamaktadır.
Hicks-Marshall yasalarının hangilerinin durumla örtüştüğünü belirlemek gerekir.
2
İkame Edilebilirlik Yasasını (1. Yasa) değerlendirme
İkame imkânı azaldıkça emek talep esnekliği düşer.
İşverenin ücret artışı karşısında işçiden vazgeçip başka bir faktöre geçememesi, emeğe olan bağımlılığı artırır.
3
Maliyet Payı Yasasını (4. Yasa) değerlendirme
Emeğin payı düştükçe esneklik azalır (Önemli olmama önemi).
Maliyet içindeki pay küçükse, ücret artışının toplam maliyet ve ürün fiyatı üzerindeki etkisi sınırlı kalır, bu da talebi daha az etkiler.

Anahtar Kavram

Hicks-Marshall Türev Talep Yasaları

İpuçları

1
Emeğin toplam üretim maliyeti içindeki payının düşük olması, işverenin ücret artışına karşı tepkisini nasıl etkiler?
2
Hicks-Marshall'ın 'önemli olmama önemi' (the importance of being unimportant) ilkesini ve ikame zorluğunu göz önüne alın.

Daha Fazla Pratik

Marshall'ın 4. yasasındaki 'ikame esnekliğinin ürün talep esnekliğinden küçük olması' istisnasını inceleyerek konuyu derinleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 284Soru →

Ürünlerini tam rekabet koşullarının geçerli olduğu bir piyasada satan bir işletmenin emeğe ilişkin marjinal fiziksel ürün (MPLMP_L) fonksiyonu MPL=10−LMP_L = 10 - L olarak belirlenmiştir. Üretilen malın birim satış fiyatının 20 TL olduğu ve firmanın kâr maksimizasyonunu hedeflediği bir ortamda, işçilere ödenen günlük nominal ücretin 120 TL'den 160 TL'ye yükselmesi durumunda firmanın talep edeceği emek miktarı (LL) nasıl değişir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2 birim azalır

Cevap

İstihdam edilen emek miktarı 2 birim azalır.
Tam rekabetçi bir firmada kâr maksimizasyonu W=P×MPLW = P \times MP_L eşitliğinde gerçekleşir. Verilen MPL=10−LMP_L = 10 - L ve P=20P = 20 değerlerine göre VMPL=200−20LVMP_L = 200 - 20L olur. Ücret 120 iken 120=200−20L120 = 200 - 20L denkleminden L=4L = 4 bulunur. Ücret 160'a çıktığında ise 160=200−20L160 = 200 - 20L denkleminden L=2L = 2 elde edilir. Sonuç olarak istihdam 2 birim (4'ten 2'ye) azalmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Emeğin marjinal ürün değeri (VMPLVMP_L) fonksiyonunu oluşturun.
VMPL=P×MPL=20×(10−L)=200−20LVMP_L = P \times MP_L = 20 \times (10 - L) = 200 - 20L
Tam rekabetçi bir firmada emek talep eğrisi, emeğin marjinal ürün değeri eğrisidir.
2
İlk ücret düzeyi (W1=120W_1 = 120) için denge istihdam miktarını bulun.
120=200−20L⇒20L=80⇒L1=4120 = 200 - 20L \Rightarrow 20L = 80 \Rightarrow L_1 = 4
Kâr maksimizasyonu için marjinal ürün değeri ücrete eşit olmalıdır (W=VMPLW = VMP_L).
3
İkinci ücret düzeyi (W2=160W_2 = 160) için yeni denge istihdam miktarını hesaplayın.
160=200−20L⇒20L=40⇒L2=2160 = 200 - 20L \Rightarrow 20L = 40 \Rightarrow L_2 = 2
Ücret artışı, aynı VMPLVMP_L eğrisi üzerinde daha düşük bir istihdam seviyesine hareket edilmesine neden olur.
4
İstihdamdaki değişimi belirleyin.
ΔL=L2−L1=2−4=−2\Delta L = L_2 - L_1 = 2 - 4 = -2 (2 birim azalma)
Sonuç, başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki farkı temsil eder.

Anahtar Kavram

Kısa dönemde tam rekabetçi bir firmanın emek talebi, emeğin marjinal ürün değeri (VMPL=P×MPLVMP_L = P \times MP_L) tarafından belirlenir ve negatif eğimlidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 285Soru →

Kâr maksimizasyonu hedefleyen bir firmanın faaliyet gösterdiği mal piyasasında fiyat yapıcı (priceprice-makermaker) bir güce sahip olması durumunda, denge noktasında emeğin marjinal fiziksel ürün değeri (VMPLVMP_L) ile emeğin marjinal ürün geliri (MRPLMRP_L) arasında bir sapma (divergencedivergence) meydana gelmektedir. Bu iki kavram arasındaki farkın temel iktisadi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Satılan her ilave ürün için fiyatın aşağı çekilmesi zorunluluğunun, marjinal geliri ürün fiyatının altına düşürmesi

Cevap

Satılan her ilave ürün için fiyatın aşağı çekilmesi zorunluluğunun, marjinal geliri ürün fiyatının altına düşürmesi doğru cevaptır.
Doğru seçenek, eksik rekabetçi bir firmanın (örneğin monopol) mal piyasasında negatif eğimli bir talep eğrisi ile karşı karşıya olması gerçeğine dayanır. Bu piyasada firma, üretimini artırdığında fiyatı tüm birimler için düşürmek zorunda kalır, bu da marjinal gelirin (MRMR) ürün fiyatından (PP) daha düşük seyretmesine yol açar. VMPL=P×MPLVMP_L = P \times MP_L ve MRPL=MR×MPLMRP_L = MR \times MP_L olduğuna göre, P>MRP > MR durumu doğrudan VMPL>MRPLVMP_L > MRP_L sonucunu ve aradaki sapmayı doğurur.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramları Tanımla
VMPL=P×MPLVMP_L = P \times MP_L ve MRPL=MR×MPLMRP_L = MR \times MP_L
Emeğin marjinal fiziksel ürün değeri (VMPLVMP_L) ve marjinal ürün geliri (MRPLMRP_L) arasındaki matematiksel farkı belirlemek için temel formüller kullanılmalıdır.
2
Piyasa Yapısını Analiz Et
Eksik rekabet piyasasında (monopol vb.) firma negatif eğimli talep eğrisiyle karşılaşır: P>MRP > MR.
Tam rekabette P=MRP = MR iken, eksik rekabetçi firmalar daha fazla mal satmak için fiyatı düşürmek zorundadır, bu da marjinal geliri fiyatın altına çeker.
3
İlişkiyi Kur
P>MRP > MR olduğu için (P×MPL)>(MR×MPL)(P \times MP_L) > (MR \times MP_L), dolayısıyla VMPL>MRPLVMP_L > MRP_L.
İki değer arasındaki sapma, ürünün piyasa fiyatı ile firmanın kasasına giren ek gelir (marjinal gelir) arasındaki farktan doğar.

Anahtar Kavram

Eksik rekabetçi mal piyasalarında, firmanın pazar gücü nedeniyle marjinal gelirin ürün fiyatından düşük olması, emek talep eğrisinin (MRPLMRP_L) marjinal ürün değeri eğrisinin (VMPLVMP_L) altında kalmasına neden olur.

İpuçları

1
VMPLVMP_L ve MRPLMRP_L arasındaki farkın, ürünün fiyatı (PP) ile marjinal geliri (MRMR) arasındaki ilişkiden kaynaklandığını düşünün.
2
Tam rekabet piyasasında her ilave ürün aynı fiyattan satılırken, eksik rekabet piyasasında daha fazla satmak için fiyatın düşürülmesi gerektiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Monopsoncu bir firmanın hem mal piyasasında hem de emek piyasasında pazar gücüne sahip olduğu durumda denge ücreti ve istihdamı nasıl belirlenir?
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 286Soru →

Tam rekabetçi bir mal piyasasında faaliyet gösteren ve uzun dönemde tüm üretim faktörlerini değiştirebilme imkânına sahip olan bir firmanın, emeğin birim ücretindeki (ww) bir azalış karşısında istihdam düzeyini artırması sürecinde ortaya çıkan "ölçek etkisi"nin işleyiş mekanizması aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ücret azalışının marjinal maliyetleri düşürerek denge üretim düzeyini artırması ve bu genişlemenin emek talebini yükseltmesi

Cevap

Ücret azalışının marjinal maliyetleri düşürerek üretim miktarını artırması ve buna bağlı olarak emek talebinin yükselmesi sürecidir.
Doğru cevap, ücret azalışının maliyetleri düşürüp üretim miktarını (ölçeği) artırdığını, bunun da emek talebini yükselttiğini belirten ifadedir. Uzun dönem emek talebi analizinde ölçek etkisi, girdi fiyatındaki değişimin çıktı piyasası üzerinden dolaylı olarak yarattığı talep değişikliğini açıklar.

Adım Adım Çözüm

1
Ücret değişiminin maliyet yapısına etkisini analiz etmek
Emeğin birim ücreti (ww) düştüğünde, firmanın marjinal maliyetleri (MCMC) aşağı çekilir.
Emek üretim sürecinde bir girdi olduğu için, fiyatının düşmesi üretim maliyetini doğrudan azaltır.
2
Maliyet değişiminin üretim hacmine etkisini belirlemek
Marjinal maliyetlerin düşmesi (MC1→MC2MC_1 \rightarrow MC_2), kâr maksimizasyonu yapan firmanın üretim miktarını (QQ) artırmasına yol açar.
Tam rekabetçi firma P=MCP = MC kuralına göre çalıştığı için, düşen MCMC karşısında üretimi artırarak dengeye gelir.
3
Üretim hacmindeki değişimin girdi talebine etkisini yorumlamak
Üretim ölçeğinin genişlemesi, daha fazla çıktı üretmek için daha fazla emeğe (LL) ihtiyaç duyulmasına neden olur.
Bu durum, girdi fiyat oranından bağımsız olarak, sadece üretim miktarındaki artıştan kaynaklanan 'ölçek etkisi'dir.

Anahtar Kavram

Ölçek Etkisi (Scale Effect)

Daha Fazla Pratik

İkame ve ölçek etkilerinin toplamı olan uzun dönem emek talep eğrisinin neden kısa dönem eğrisinden daha esnek olduğunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 15 / 15
Emek Talebi Alıştırma Soruları — KPSS Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri — Sayfa 15 | Examkin