Ara Dinlenmesi

7 soru

Bir işyerinde günlük çalışma saatleri $08.30 - 16.45$ olarak belirlenmiş olup, işçilere $12.30 - 13.00$ saatleri arasında $30$ dakikalık tek bir ara dinlenmesi kullandırılmaktadır. İşçilerin mola süresince işyerinden ayrılma özgürlüğüne sahip olduğu ve bu sürenin fiilen dinlenerek geçirildiği uyuşmazlık konusu değildir.

Buna göre, söz konusu çalışma düzeninin $4857$ sayılı İş Kanunu’ndaki ara dinlenmesi hükümleri karşısındaki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Günlük fiili çalışma süresi

7,5

saati aştığı için ara dinlenmesinin en az

1

saat olarak kullandırılması zorunludur.

Toplam işyerinde bulunma süresi

9

saati aşmadığı sürece

30

dakikalık ara dinlenmesi yasal sınırlara uygundur.

Fiili çalışma süresi tam olarak

7,5

saat olduğu için

30

dakikalık ara dinlenmesi mevzuata tam uyumludur.

İşçilerin ara dinlenmesi süresince işyerinden ayrılma zorunluluğu olmadığından, bu süre çalışma süresine eklenerek toplam mesai

8,5

saat kabul edilmelidir.

Ara dinlenmesi tek seferde ve aralıksız kullandırıldığı sürece, süresinin yasal alt sınırlara uygunluğu denetime tabi değildir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Günlük fiili çalışma süresi $7,5$ saati aştığı için ara dinlenmesinin en az $1$ saat olarak kullandırılması zorunludur.

Cevap

Günlük çalışma süresi

7,5

saati aştığı için (hesaplanan

7

saat

45

dakika bazında) ara dinlenmesinin en az

1

saat olması zorunludur.

İşyerinde geçirilen toplam süre olan

8

saat

15

dakikadan mevcut

30

dakikalık mola çıkarıldığında, işçinin fiili çalışma süresinin

7

saat

45

dakika olduğu görülmektedir. İş Kanunu Madde

68

uyarınca,

7,5

saati aşan (dahil değil, aşan) işlerde ara dinlenmesinin en az

1

saat olması zorunludur. Dolayısıyla mevcut

30

dakikalık uygulama yasaya aykırıdır ve en az

1

saate tamamlanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

İşyerinde geçirilen toplam süreyi (bulunma süresi) hesapla.

16.45 - 08.30 = 8

saat

15

dakika (

495

dakika).

Ara dinlenmesi ihtiyacını belirlemek için önce net çalışma süresine ulaşılması gerekir.

Verilen ara dinlenmesini toplam süreden düşerek fiili çalışma süresini bul.

495

dakika -

30

dakika =

465

dakika (

7

saat

45

dakika).

İş Kanunu Madde

68

uyarınca ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz.

Fiili çalışma süresini yasal eşik değerlerle kıyasla.

7

saat

45

dakika >

7

saat

30

dakika (

7,5

saat).

Yasal eşik olan

7,5

saatin aşılıp aşılmadığı, verilecek dinlenme süresini (

30

dk vs

60

dk) belirler.

Yasal zorunluluğu belirle.

7,5

saatten fazla süreli işlerde ara dinlenmesi en az

1

saattir.

İş Kanunu

68/c

bendi gereği

7,5

saati aşan her çalışma için asgari

1

saat dinlenme verilmesi emredicidir.

Anahtar Kavram

Ara dinlenmesi süreleri, günlük fiili çalışma süresine göre kademeli olarak belirlenir ve bu süreler çalışma süresinden düşülür.

Soru 2Soru →

Yoğun iş temposunun olduğu bir işletmede işçiler günde fiili olarak $9$ saat çalışmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun ara dinlenmesine ilişkin hükümleri dikkate alındığında, bu işçilere verilmesi gereken ara dinlenmesi süresi en az kaç dakikadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 60

Cevap

Günlük

7,5

saati aşan çalışma sürelerinde, 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca verilmesi gereken asgari ara dinlenmesi süresi 60 dakikadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun

68

. maddesine göre; günlük çalışma süresi

7,5

saati aşan işlerde işçilere en az

60

dakika (1 saat) ara dinlenmesi verilmesi zorunludur. Sorudaki çalışma süresi

9

saat olduğundan, bu sınırın üzerinde kalmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Günlük fiili çalışma süresini analiz edin.

Soruda belirtilen fiili çalışma süresi

9

saattir.

Yasal ara dinlenmesi süresini belirlemek için önce çalışma süresinin hangi kademede olduğunu bulmak gerekir.

İş Kanunu'nun

68

. maddesindeki süre kademelerini uygulayın.

9

saat,

7,5

saati aşan bir süredir.

Kanuna göre

7,5

saati aşan işlerde en üst kademe ara dinlenmesi süresi uygulanır.

Asgari ara dinlenmesi süresini belirleyin.

7,5

saati aşan işler için asgari ara dinlenmesi süresi

60

dakikadır.

İş Kanunu Madde

68/c

uyarınca bu süre zorunludur.

Anahtar Kavram

İş Kanunu'na göre ara dinlenmesi süreleri çalışma süresine göre kademelendirilir ve bu süreler fiili çalışma süresinden sayılmaz.

Daha Fazla Pratik

Ara dinlenmelerinin çalışma süresinden sayılıp sayılmadığı ve bölünerek verilip verilemeyeceği konusundaki istisnaları inceleyin.

Tahmini Süre:45s

Soru 3Soru →

Özel bir lojistik firmasında görev yapan bir işçinin günlük fiilî çalışma süresi $8$ saat olarak belirlenmiştir. $4857$ sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca, bu işçi için zorunlu olan asgari ara dinlenmesi süresi ve bu sürenin günlük çalışma süresiyle ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

En az

1

saattir ve çalışma süresinden sayılmaz.

En az

30

dakikadır ve çalışma süresinden sayılmaz.

En az

1

saattir ve çalışma süresinden sayılır.

En az

45

dakikadır ve çalışma süresinden sayılmaz.

En az

15

dakikadır ve çalışma süresinden sayılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En az $1$ saattir ve çalışma süresinden sayılmaz.

Cevap

En az

1

saattir ve çalışma süresinden sayılmaz.

Günlük fiilî çalışma süresi

8

saat olan bir işçi,

7,5

saatten fazla süreli işler kategorisine girdiği için

4857

sayılı İş Kanunu md.

68

uyarınca en az

1

saat ara dinlenmesi hakkına sahiptir. Ayrıca aynı maddenin son fıkrası gereği ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz.

Adım Adım Çözüm

Günlük fiilî çalışma süresini analiz et.

8

saat

İş Kanunu'ndaki ara dinlenmesi süreleri günlük fiilî çalışma süresine göre kademelendirilmiştir.

4857

sayılı İş Kanunu md.

68

uyarınca ilgili süreyi tespit et.

7,5

saati aşan işlerde asgari süre

1

saattir.

8

saatlik çalışma, kanunda belirtilen

7,5

saatlik üst sınırı aştığı için en uzun kademedeki dinlenme süresine tabidir.

Ara dinlenmesinin hukuki statüsünü değerlendir.

Çalışma süresinden sayılmaz.

İş Kanunu md.

68

/son hükmüne göre ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılan hâllerden değildir (ücrete tabi değildir).

Anahtar Kavram

Ara dinlenmesi süreleri ve çalışma süresinden sayılmama kuralı

Daha Fazla Pratik

Ara dinlenmelerinin işin gereği olarak bölünerek kullandırılabilmesi şartlarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 4Soru →

Bir hastanenin sterilizasyon ünitesinde görev yapan bir sağlık teknisyeninin günlük mesai çizelgesi şu şekildedir:

- İşbaşı saati: $08.30$
- İşten ayrılış saati: $17.00$
- Gün içinde kullandırılan toplam ara dinlenmesi: $45$ dakika

$4857$ sayılı İş Kanunu'nun ara dinlenmesine ilişkin hükümleri uyarınca, bu işçinin çalışma düzeni hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Fiili çalışma süresi

7,5

saati aştığı için işçiye en az

1

saat ara dinlenmesi verilmelidir; mevcut uygulama hukuka aykırıdır.

İşçinin fiili çalışma süresi tam

7,5

saat olduğu için

30

dakikalık ara dinlenmesi yeterlidir; uygulama hukuka uygundur.

Ara dinlenmesi süreleri çalışma süresinden sayıldığı için işçinin günlük toplam çalışması

8

saat

30

dakikadır.

İşyerinde geçirilen toplam süre

9

saati aşmadığı sürece

45

dakikalık ara dinlenmesi yasal olarak yeterli kabul edilir.

Teknik ve riskli işlerde ara dinlenmesi süresi işin niteliğine göre işveren tarafından

15

dakikaya kadar düşürülebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fiili çalışma süresi $7,5$ saati aştığı için işçiye en az $1$ saat ara dinlenmesi verilmelidir; mevcut uygulama hukuka aykırıdır.

Cevap

Fiili çalışma süresi 7,5 saati aştığı için ara dinlenmesi en az 1 saat olmalıdır; uygulama hukuka aykırıdır.

İşçinin mesai başlangıç ve bitiş saatleri arasındaki toplam süre

8,5

saattir. Kanun gereği ara dinlenmesi çalışma süresinden sayılmadığı için, fiili çalışma süresini bulmak amacıyla bu süreden verilen

45

dakikalık ara düşülmelidir. Bu işlem sonucunda işçinin fiili çalışma süresi

7,75

saat (

7

saat

45

dakika) olarak bulunur. İş Kanunu uyarınca, fiili çalışma süresi

7,5

saati aşan işlerde ara dinlenmesi en az

1

saat (

60

dakika) olmalıdır. İşçiye sadece

45

dakika ara verilmesi, yasal alt sınırın altında kaldığı için uygulama hukuka aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

Toplam işyerinde bulunma süresini hesaplayın.

08.30

ile

17.00

arası toplam süre

8

saat

30

dakikadır (

8,5

saat).

Fiili çalışma süresini bulmak için önce brüt sürenin tespiti gerekir.

Fiili (net) çalışma süresini bulun.

8,5

saat -

45

dakika (

0,75

saat) =

7,75

saat (

7

saat

45

dakika).

İş Kanunu md. 68 uyarınca ara dinlenmeleri çalışma süresinden düşülür.

Kanuni eşik değerle karşılaştırın.

7,75

saat >

7,5

saat olduğu için yasal ara dinlenmesi alt sınırı

1

saattir.

7,5 saati aşan çalışmalarda 1 saat ara dinlenmesi zorunluluğu vardır.

Mevcut uygulamayı değerlendirin.

Verilen

45

dakika, yasal sınır olan

60

dakikanın (

1

saat) altındadır.

Uygulamanın yasaya aykırı olduğu sonucuna varılır.

Anahtar Kavram

Ara dinlenmesi sürelerinin belirlenmesinde 'fiili çalışma süresi' esas alınır ve ara dinlenmeleri bu süreye dahil edilmez.

Daha Fazla Pratik

Gece çalışmalarında ve postalar halinde çalışma düzeninde ara dinlenmesi sürelerinin uygulanma farklılıklarını gözden geçirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Pratik bir kontrol yolu olarak; toplam süreden yasal olması gereken ara dinlenmesini (

1

saat) çıkarıp kalan sürenin

7,5

saatin üzerinde olup olmadığına bakabilirsiniz.

8,5 - 1 = 7,5

. Eğer işçi bu süreden bir dakika bile fazla çalışmışsa (yani dinlenmesi

1

saatten azsa), fiili çalışma süresi otomatik olarak

7,5

saati aşmış demektir.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 5Soru →

4857 sayılı İş Kanunu'nun uygulandığı bir işyerinde, günlük normal çalışma süresi $7,5$ saat olarak belirlenmiş ve işçilere bu süreye uygun olarak gün ortasında $30$ dakika ara dinlenmesi kullandırılmaktadır. Bir işçinin, siparişlerin yetiştirilmesi amacıyla o gün normal mesaisine ek olarak $1,5$ saat fazla çalışma yaptığı bir durumda; ara dinlenmesi süresi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Toplam fiilî çalışma süresi

7,5

saati aştığı için işçiye o gün en az

1

saat ara dinlenmesi kullandırılması zorunludur.

Ara dinlenmesi süresi iş sözleşmesindeki normal çalışma süresine göre sabitlendiğinden, fazla çalışma yapılması bu süreyi etkilemez ve

30

dakika yeterlidir.

Fazla çalışma süresi tek başına

4

saati aşmadığı için işçiye sadece normal mesaiye ait

30

dakikalık ara dinlenmesi verilmesi yasal olarak yeterlidir.

Ara dinlenmesi süresi fiilî çalışma süresinden sayıldığı için toplam

9

saatlik mesai süresinin içine

30

dakikalık dinlenme dâhildir.

İşçi o gün toplamda

9

saat çalışmış olsa da fazla çalışma süresi için ayrıca her saat başına

15

dakika ek ara dinlenmesi verilmelidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplam fiilî çalışma süresi $7,5$ saati aştığı için işçiye o gün en az $1$ saat ara dinlenmesi kullandırılması zorunludur.

Cevap

İşçinin o günkü toplam fiilî çalışması

7,5

saati geçtiği için ara dinlenmesi süresinin en az

1

saat olması zorunludur.

İşçinin normal çalışma süresi

7,5

saat olsa da o gün yaptığı

1,5

saatlik fazla çalışma ile toplam fiilî çalışma süresi

9

saate ulaşmıştır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesine göre günlük çalışma süresi

7,5

saati aşan işlerde ara dinlenmesi en az

1

saat olarak verilmelidir. Bu süre asgari olup, toplam çalışma süresinin bir parçası olarak değerlendirilir.

Adım Adım Çözüm

Günlük toplam fiilî çalışma süresini hesaplayın.

7,5

(Normal) +

1,5

(Fazla Çalışma) =

9

saat.

Ara dinlenmesi sürelerinin belirlenmesinde işçinin o günkü toplam çalışma süresi esas alınır.

4857 sayılı İş Kanunu'ndaki ara dinlenmesi eşiklerini kontrol edin.

9 > 7,5

saat olduğu için en az

1

saat ara dinlenmesi gerekmektedir.

Kanun;

4

saat veya daha az işlerde

15

dk,

4-7,5

saat arası işlerde

30

dk,

7,5

saatten fazla işlerde

1

saat ara dinlenmesi öngörür.

Ara dinlenmesinin çalışma süresiyle ilişkisini teyit edin.

Ara dinlenmesi çalışma süresinden sayılmaz (

9

saatlik çalışma için işçi işyerinde en az

10

saat bulunmalıdır).

İş Kanunu 68. maddenin son fıkrası gereği ara dinlenmeleri fiilî çalışma süresine eklenmez.

Anahtar Kavram

Günlük toplam fiilî çalışma süresine göre ara dinlenmesi baremlerinin uygulanması

Daha Fazla Pratik

Ara dinlenmelerinin aralıksız verilmesi kuralının, işin niteliği gereği hangi şartlarla bölünebileceğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 6Soru →

$4857$ sayılı İş Kanunu’nun uygulandığı bir tekstil işletmesinde günlük mesai süresi $10$ saat olarak belirlenmiştir. İşveren, üretim sürecindeki sürekliliği korumak amacıyla işçilerin hak ettiği $1$ saatlik ara dinlenmesini $20$ ’şer dakikalık üç ayrı bölüm halinde kullandırmayı planlamaktadır.

Buna göre, ara dinlenmesinin bu şekilde bölünerek kullandırılması hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ara dinlenmesi kural olarak aralıksız verilir; ancak işin gereği, iklim, mevsim veya yerel gelenekler gibi nedenlerle sözleşme ile bölünerek kullandırılması mümkündür.

Ara dinlenmesi süresi işçinin günlük toplam fiili çalışma süresine dahil edildiğinden, bu sürenin bölünerek kullandırılması kanunen kesin olarak yasaklanmıştır.

Kanun uyarınca ara dinlenmesi süreleri sadece öğle yemeği vaktinde ve mutlaka tek bir seferde kullandırılmak zorundadır.

7,5

saati aşan işlerde ara dinlenmesi süresi en fazla iki parçaya bölünebilir, üç veya daha fazla bölüme ayrılması her durumda hukuka aykırıdır.

Ara dinlenmesinin bölünmesi ancak işyerinde çalışan tüm işçilerin ayrı ayrı yazılı rızasının alınması ve Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne bildirilmesi ile mümkündür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ara dinlenmesi kural olarak aralıksız verilir; ancak işin gereği, iklim, mevsim veya yerel gelenekler gibi nedenlerle sözleşme ile bölünerek kullandırılması mümkündür.

Cevap

Ara dinlenmesi kural olarak aralıksız verilir; ancak işin gereği, iklim, mevsim veya yerel gelenekler gibi nedenlerle sözleşme ile bölünerek kullandırılması mümkündür.

Doğru yanıt olan seçenek, İş Kanunu'nun 68. maddesindeki temel kuralı ve istisnayı tam olarak yansıtmaktadır. Kanuna göre ara dinlenmesi esas olarak bölünmeden verilmelidir; ancak işin mahiyeti, iklim şartları veya o yerdeki gelenekler göz önünde tutularak iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi ile parçalı hale getirilebilir.

Adım Adım Çözüm

Günlük çalışma süresine göre hak edilen ara dinlenmesi süresini belirle.

10

saatlik çalışma

7,5

saatin üzerinde olduğu için en az

1

saat ara dinlenmesi verilmelidir.

İş Kanunu md.

68

uyarınca

7,5

saati aşan işlerde ara dinlenmesi süresi en az

1

saattir.

Ara dinlenmesinin bölünerek kullandırılmasına ilişkin yasal kuralı değerlendir.

Ara dinlenmeleri kural olarak aralıksız verilir ancak kanunda belirtilen istisnalar (işin gereği vb.) dahilinde bölünmesi mümkündür.

Yasa koyucu, işin mahiyeti veya bölgesel koşulların dinlenmenin parçalı verilmesini zorunlu kılabileceğini öngörmüştür.

Ara dinlenmesinin çalışma süresinden sayılıp sayılmadığını kontrol et.

Ara dinlenmesi süreleri çalışma süresinden sayılmaz.

İş Kanunu md.

68

/son hükmüne göre bu süreler dinlenme amaçlıdır ve mesaiye dahil edilmez.

Anahtar Kavram

Ara dinlenmesinin süresi, süreklilik kuralı ve çalışma süresinden sayılmaması ilkesi.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 7Soru →

Özel bir bankanın operasyon merkezinde çalışan bir işçinin günlük mesai verileri şu şekildedir:

Mesai Verisi	Süre / Saat
Mesai Başlangıcı	$08.45$
Mesai Bitişi	$17.15$
Kullanılan Ara Dinlenmesi	$60$ dakika

Buna göre, $4857$ sayılı İş Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu işçinin günlük fiilî çalışma süresi ve hak kazandığı asgari ara dinlenmesi süresi aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Fiilî Çalışma Süresi:

7,5

saat | Asgari Ara Dinlenmesi:

30

dakika

Fiilî Çalışma Süresi:

7,5

saat | Asgari Ara Dinlenmesi:

60

dakika

Fiilî Çalışma Süresi:

8,5

saat | Asgari Ara Dinlenmesi:

60

dakika

Fiilî Çalışma Süresi:

7,5

saat | Asgari Ara Dinlenmesi:

15

dakika

Fiilî Çalışma Süresi:

8,5

saat | Asgari Ara Dinlenmesi:

30

dakika

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fiilî Çalışma Süresi: $7,5$ saat | Asgari Ara Dinlenmesi: $30$ dakika

Cevap

İşçinin günlük fiilî çalışma süresi

7,5

saattir ve bu süre için hak kazandığı asgari ara dinlenmesi

30

dakikadır.

Doğru yanıt, işçinin işyerinde geçirdiği toplam

8,5

saatten, dinlenme için kullandığı

1

saatin düşülmesiyle elde edilen

7,5

saatlik net çalışma süresine dayanır. İş Kanunu'nun

68

. maddesi uyarınca, günlük çalışma süresi

7,5

saat ve altında (fakat

4

saatten fazla) olan işçilere verilmesi gereken asgari ara dinlenmesi süresi tam olarak

30

dakikadır. Bu durumda işçinin hak ettiği yasal asgari süre

30

dakika olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

İşyerinde geçirilen toplam süreyi (brüt süre) hesapla.

17.15 - 08.45 = 8

saat

30

dakika (

8,5

saat).

Fiilî çalışma süresini bulmak için öncelikle personelin işyerinde bulunduğu toplam sürenin tespit edilmesi gerekir.

Toplam süreden kullanılan ara dinlenmesini çıkararak fiilî çalışma süresini bul.

8,5

saat

- 1

saat (

60

dakika)

= 7,5

saat.

4857

sayılı İş Kanunu'nun

68

. maddesinin son fıkrasına göre ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz.

Yasal eşik değerlerine göre asgari ara dinlenmesi süresini belirle.

7,5

saatlik çalışma için asgari süre

30

dakikadır.

Kanun'un

68

. maddesine göre günlük çalışma süresi

4

saatten fazla ve

7,5

saate kadar (

7,5

dahil) olan işlerde asgari ara dinlenmesi

30

dakikadır.

Anahtar Kavram

Ara dinlenmesi süreleri çalışma süresinden sayılmaz ve günlük çalışma süresinin uzunluğuna göre kademeli olarak belirlenir (

15

30

60

dakika).

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, toplam sürenin

7,5

saatlik kritik sınırı aşıp aşmadığına bakarken brüt süreden kullanılan arayı çıkarıp çıkarmadığınızı kontrol ederek hata payını azaltabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Ara Dinlenmesi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem