Soru

Zorluk: OrtaNoktalama İşaretleri

Noktalama işaretlerinin görevleri ve kullanım alanları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?

  1. A
    Klasik müzik; keman, çello ve piyano gibi enstrümanlarla icra edilen, köklü bir geçmişe sahip sanat türüdür.
  2. B
    Modern mimari; cam, çelik ve beton gibi malzemelerin kullanımına dayanan, işlevselliği ön plana çıkaran bir anlayıştır.
  3. Pazardan elma, portakal, mandalina; manavdan ise roka, maydanoz ve tere aldık.Cevap
  4. D
    Kurum müdürü; çalışkanlığı, dürüstlüğü ve nezaketiyle tüm personelin kısa sürede takdirini kazandı.
  5. E
    Antalya; denizi, kumsalları ve tarihî kalıntılarıyla her yıl milyonlarca yerli ve yabancı turisti ağırlamaktadır.

Cevap

Pazardan alınan meyveler ile manavdan alınan sebzelerin gruplandırıldığı cümlede noktalı virgül, tür veya takımları birbirinden ayırmak için kullanılmıştır.
Doğru kabul edilen cümlede noktalı virgül, 'meyveler' (elma, portakal, mandalina) ve 'sebzeler' (roka, maydanoz, tere) şeklinde iki farklı tür veya takımı birbirinden ayırmak için kullanılmıştır. Bu, noktalı virgülün gruplandırma görevidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki noktalı virgülün kullanım amacını belirleme
Dört cümlede (müzik, mimari, müdür ve Antalya ile ilgili olanlar) noktalı virgülün özneden hemen sonra geldiği, bir cümlede ise iki liste arasında yer aldığı görüldü.
Noktalı virgülün farklı görevlerini (özneyi ayırma vs. türleri ayırma) ayırt etmek gerekir.
2
TDK kurallarına göre sınıflandırma yapma
A, B, D ve E seçenekleri 'İkiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir' kuralına uygundur. C seçeneği ise 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur' kuralına örnektir.
Kullanım amacındaki temel farkı bilimsel olarak temellendirmek gerekir.
3
Farklı olan seçeneği işaretleme
Pazardan ve manavdan alınan ürünlerin gruplandırıldığı cümle, diğerlerinden farklı bir kurala dayandığı için doğru cevaptır.
Soruda istenen 'farklı görev' tespiti bu şekilde tamamlanır.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün (;) Görevleri

İpuçları

1
Cümlelerde noktalı virgülün bir özneyi mi yoksa iki farklı grubu mu (takımı) ayırdığına bakın.
2
Seçeneklerin dördünde bir temel kavramdan bahsedilip onun özellikleri sıralanırken, birinde iki ayrı alışveriş kategorisi eşleştirilmiştir.
3
Meyveler ve sebzeler arasındaki ayrım, bir 'tür veya takım' ayrımıdır; diğerleri ise 'özne' vurgusudur.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün üçüncü görevi olan 'sıralı cümleleri ayırma' (Örn: At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.) kuralı ile ilgili sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Noktalı virgülden önceki kelimenin cümlenin öznesi olup olmadığını kontrol edin. Eğer özneyse ve devamında virgüllü bir liste varsa bu 'özneyi ayırma' görevidir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla