Soru

Zorluk: OrtaBüyük Selçuklu Devleti Siyasi Tarihi

Büyük Selçuklu Devleti'nin merkezi otoritesinin zayıflaması sonucunda, devletin hakimiyet sahası içinde hanedan üyeleri tarafından yönetilen eyaletler bağımsız birer devlet haline gelmiş (Meliklikler), şehzadeleri eğiten tecrübeli devlet adamları ise kendi siyasi otoritelerini kurmuşlardır (Atabeylikler).

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Büyük Selçuklu Devleti'nin parçalanmasıyla ortaya çıkan ve doğrudan Selçuklu hanedan üyeleri (melikler) tarafından kurulan devletlerden biri değildir?

  1. A
    Irak Selçukluları
  2. B
    Kirman Selçukluları
  3. C
    Suriye Selçukluları
  4. D
    Türkiye (Anadolu) Selçukluları
  5. ZengilerCevap

Cevap

Zengiler seçeneği doğrudur çünkü bu siyasi oluşum bir meliklik değil, atabeyliktir.
Zengiler, Büyük Selçuklu Devleti'nin zayıflamasıyla ortaya çıkan atabeyliklerden biridir. İmadeddin Zengi tarafından Musul merkezli olarak kurulmuştur. Diğer seçeneklerdeki yapılar ise doğrudan Selçuklu ailesine mensup 'melikler' tarafından kurulan devlet kollarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük Selçuklu Devleti'nin parçalanma sürecindeki siyasi yapıları kategorize etme.
Devletin dağılmasıyla 'Meliklikler' (hanedan üyelerince kurulanlar) ve 'Atabeylikler' (valilerce kurulanlar) ortaya çıkmıştır.
Soru, bu iki farklı siyasi oluşum arasındaki ayrımı test etmektedir.
2
Hanedan üyeleri tarafından kurulan melikliklerin tespit edilmesi.
Irak, Kirman, Suriye ve Türkiye Selçukluları doğrudan hanedan mensubu melikler tarafından yönetilmiştir.
Bu devletler, merkezi otoritenin zayıflamasıyla bağımsızlığını ilan eden Selçuklu kollarıdır.
3
Atabeylik statüsündeki oluşumun belirlenmesi.
Zengiler, Musul merkezli olarak İmadeddin Zengi tarafından kurulan bir atabeyliktir.
Atabeyler, hanedan üyesi olmayan ancak şehzadeleri eğitmekle görevli devlet adamlarıdır.

Anahtar Kavram

Büyük Selçuklu Devleti'nde Meliklik ve Atabeylik ayrımı

İpuçları

1
Büyük Selçuklu Devleti'nin parçalanmasıyla kurulan devletlerin isimlerinde genellikle 'Selçukluları' ifadesi geçerken, atabeylikler kurucularının veya bölgelerinin ismiyle anılır.

Daha Fazla Pratik

Büyük Selçuklu Devleti'nde ortaya çıkan diğer atabeylikleri (İldenizliler, Salgurlular, Börüoğulları vb.) ve merkezlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla