Hukuk öğretisinde ve 1982 Anayasası'nda kabul edilen Jellinek tasnifine göre kamu hakları; negatif statü, pozitif statü ve aktif statü hakları olarak üçe ayrılır. Bireyin devlet tarafından dokunulamayacak ve müdahale edilemeyecek özel alanını ifade eden haklara 'negatif statü hakları' (koruyucu haklar) denir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi negatif statü hakları arasında yer almaz?
- Aİspat hakkı
- BKonut dokunulmazlığı
- Eğitim ve öğrenim hakkıCevap
- DDin ve vicdan hürriyeti
- EYerleşme ve seyahat hürriyeti
Cevap
Eğitim ve öğrenim hakkı, devletin bireye bir hizmet sunma yükümlülüğü altına girdiği pozitif statü hakları (sosyal ve ekonomik haklar) arasında yer alır.
Eğitim ve öğrenim hakkı, 1982 Anayasası'nda 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' başlığı altında düzenlenmiş olup devlete bu hizmeti sağlama görevi yükleyen bir pozitif statü (istem) hakkıdır. Diğer seçeneklerdeki haklar ise devletin dokunmaması gereken kişi hak ve ödevlerini temsil eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Jellinek'in Kamu Hakları Tasnifi (Negatif, Pozitif ve Aktif Statü Hakları)
İpuçları
1
Negatif statü haklarında devletin görevi pasiftir; yani devlet sadece karışmamalıdır.
2
Seçeneklerden hangisi için devletin bütçe ayırıp bir tesis kurması veya hizmet vermesi gerekir?
3
Eğitim hakkı, devletten okul ve öğretmen talep etme hakkı tanıdığı için 'istem hakkı' olarak da bilinir.
Daha Fazla Pratik
Seçme ve seçilme hakkı gibi 'aktif statü haklarını' (katılma hakları) da inceleyerek Jellinek tasnifini tamamlayabilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Hakları 'özgürlük' (hürriyet) ve 'hak' (istem) olarak ayırın. 'Hürriyet' kelimesi genellikle negatif statüyü, 'Hakkı' kelimesi ise (sosyal konulardaysa) pozitif statüyü çağrıştırır.
Tahmini Süre:45s